Marco Rubio gaat in duel met Trumps minister van Buitenlandse Zaken: 'Is Poetin een oorlogsmisdadiger?'

12/01/17 om 01:50 - Bijgewerkt om 01:51

Rex Tillerson, de CEO van Exxon Mobil, die door Donald Trump wordt voorgedragen als minister van Buitenlandse Zaken, maakte geen makkelijke dag door in de Senaatscommissie die zich over hem moet uitspreken. Hij kreeg vooral tegenwind van partijgenoot Marco Rubio.

Marco Rubio gaat in duel met Trumps minister van Buitenlandse Zaken: 'Is Poetin een oorlogsmisdadiger?'

Rex Tillerson (midden) met Marco Rubio © REUTERS

Deze week worden enkele van Trumps kandidaat-ministers in de Senaat op de rooster gelegd tijdens confirmatiebesprekingen. Voor Jeff Sessions, die de nieuwe minister van Justitie moet worden, verliep het dinsdag makkelijker dan verwacht. Hem werd racisme en sympathie voor de Ku Klux Klan aangewreven, maar als ex-senator werd hem relatief weinig in de weg gelegd.

Niet zo voor Rex Tillerson, tot voor kort CEO van oliereus Exxon Mobil, die door de Buitenlandcommissie van de Senaat ondervraagd werd. Tillerson sloot als CEO contracten af Rusland en hij ontwikkelde persoonlijke banden met de Russische president Vladimir Poetin. Hoewel hij het tijdens de ondervraging ontkende, werkte Exxon Mobil tegen de internationale sancties die tegen Rusland werden uitgevaardigd na de annexatie van de Krim.

Voor een deel van de Republikeinen maakt zijn nauwe relatie met het Rusland van Poetin hem verdacht. De zwaarste aanvallen kwamen van Marco Rubio, senator uit Florida, die tijdens de voorverkiezingen Republikeins presidentskandidaat was.

In de eerste tien minuten die hem in de Buitenlandcommissie waren toegemeten, hamerde Rubio vooral op de rol van Rusland in de wereld.

'Ik zou die term niet gebruiken'

Zou Tillerson Poetin omschrijven als een "oorlogsmisdadiger", wilde Rubio weten, verwijzend naar onder meer bombardementen tegen ziekenhuizen in Aleppo en Tsjetsjenië.

"Ik zou die term niet gebruiken", aldus Tillerson, "dat zijn heel, heel ernstige beschuldigingen die u formuleert, en ik wil veel meer informatie hebben".

Rubio: "De video's en beelden zijn beschikbaar. Het zou niet moeilijk mogen zijn om te zeggen dat Poetins leger in Aleppo oorlogmisdaden heeft begaan".

Even later noemde hij dat "ontmoedigend".

Rubio bracht dan de moorden van journalisten en politieke tegenstanders van Poetin ter sprake.

Tillerson: "Ik kijk ernaar uit om volledig geïnformeerd te worden".

Rubio: "Dat is geen geheime informatie. Die mensen zijn dood".

Tillerson: "Ik betwist niet dat ze dood zijn".

Maar, ging hij verder, om schuld toe te kennen wachtte hij op bijkomende informatie.

In een tweede blok vragen, ging Rubio in op mensenrechtenschendingen in Saudi-Arabië en China, ook landen waarmee Tillerson als CEO akkoorden had afgesloten.

Tillerson weigerde Saudi-Arabië bij de schenders van mensenrechten te plaatsen.

"Als je iemand een label meegeeft, is dat de beste manier om vooruitgang te maken? Er schijnt een misverstand te bestaan alsof ik de wereld door een andere lens bekijk. Ik ben lucide en realistisch over hoe met andere culturen om te gaan". De dingen verbeteren in Saudi-Arabië, argumenteerde hij. "Wat ik niet wil is een voorbarige actie starten die stokken in de wielen steekt".

Hoe stemt Rubio?

Naderhand wilde Rubio niet aangeven of hij voor dan wel tegen de aanstelling van Tillerson zal stemmen. Hij sprak opnieuw zijn ontgoocheling uit dat Tillerson Poetin geen oorlogsmisdadiger wil noemen, en Saudi-Arabië niet wilde associëren met schendingen van mensenrechten. "Als je minister van Buitenlandse Zaken wordt, moet je voortdurend landen en individuen karakteriseren. Als ze zien dat de VS niet bereid zijn Vladimir Poetin een oorlogsmisdadiger te noemen, en Saudi-Arabië een land dat de mensenrechten schende, dan demoraliseert dat mensen over de wereld".

In de Buitenlandcommissie hebben de Republikeinen maar een meerderheid van 1 stem, dus Rubio's tegenstem zou Tillerson in de problemen brengen. De Republikeinen kunnen de stemming meteen aan de plenaire zitting voorleggen, waar ze twee stemmen op overschot hebben. Maar ook andere Republikeinse senatoren John McCain en Lindsey Graham hebben al twijfels uitgesproken over de pro-Russische houding van Tillerson.

Tillerson maakte over het algemeen geen heel goede indruk. Hij sprak zich uit tegen nucleaire proliferatie, hij sprak zich uit voor klimaatakkoorden maar zei ook dat het klimaatprobleem wat hem betreft niet zo urgent is.

In vele gevallen gaf hij aan dat hij meer moet leren over een onderwerp. Hij betwiste niet dat Rusland geprobeerd had de Amerikaanse verkiezingen te beïnvloeden, maar wilde niet bevestigen dat hij de sancties van Obama tegen de hackers ongemoeid zou laten.

Onze partners