Manal al-Sharif: Vrouwenrechten beginnen achter het stuur

Op 17 juni kruipen Saudische vrouwen achter het stuur om hun rechten op te eisen. Gezicht achter de Women2Drive-actie is de Saudische Manal al-Sharif.

Manal al-Sharif: Vrouwenrechten beginnen achter het stuur

© Reuters

In 2011 verscheen op Youtube een filmpje van een Saudische vrouw die met de wagen door de Saudische straten reed. Niet evident in een land waar dat voor vrouwen verboden is. Manal al-Sharif (33) werd meteen opgesloten en pas na negen dagen opnieuw vrijgelaten, na grote internationale druk. Sindsdien strijden steeds meer Saudische vrouwen voor iets banaals: met de wagen mogen rijden.

Van extremiste...

Manal al-Sharif heeft zich niet altijd verzet tegen de Saudische wetten. Vroeger was ze naar eigen zeggen een "islamitische extremiste" in een nochtans gematigd islamitische familie, meldt CNN. Ze is opgegroeid in Saudi-Arabië en er werd haar geleerd dat naar muziek luisteren, met de wagen rijden en haar gezicht tonen in het openbaar verboden en zondig was. Ze was zo overtuigd van de satanische krachten van muziek dat ze zelfs cassettes van haar vader en broer verbrandde.

Pas in 2001 draaide ze de knop om. Op een dag kon ze haar nieuwsgierigheid niet bedwingen en luisterde ze naar een cassette van haar broer. Het eerste liedje was een nummer van de Backstreet Boys, 'Show Me the Meaning of Being Lonely'. "Ze hadden me verteld dat muziek iets van Satan was, de weg naar overspel", zei ze tijdens een conferentie in Oslo. "Maar het lied klonk zo zuiver en mooi. Ik kon niet geloven dat zoiets des duivels kon zijn."

De druppel die de emmer echt deed overlopen waren de aanslagen van 9/11. "De beelden van een man die naar beneden sprong om te ontsnappen aan de vlammen, schudden me wakker", ging ze verder. "Er is geen religie op de wereld die zo'n gruwel en genadeloosheid toelaat. Mijn helden waren niets minder dan verdomde terroristen. Dat besef betekende voor mij een keerpunt."

... naar activiste Het protest van al-Sharif door met de wagen te rijden was niets nieuws. Saudische vrouwen deden het al sinds 1990. Haar beslissing had er overigens weinig mee te maken. Volgens haar ging ze elk jaar op haar verjaardag een uitdaging aan. Ze ging bijvoorbeeld ooit eens skydiven en in 2011 wilde ze met de wagen rijden. Een vriendin filmde alles en nadien postten ze het op Youtube. De bal ging toen pas echt aan het rollen.

"Wat moet een vrouw doen wanneer haar man een hartaanval krijgt en zij is de enige in de buurt?" vraagt ze zich af in het filmpje. "We hebben niet allemaal het luxueuze leven van verwende koninginnen met een chauffeur", gaat ze verder. Ze verwijst daarmee naar Saudische vrouwen die zich vaak laten rondrijden door een - mannelijke - chauffeur. Het verbod is trouwens niet wettelijk afgevaardigd. Het is een restant van een religieus decreet - een fatwa - uit de jaren '90, gesteund door het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Protestbeweging Haar arrestatie vorig jaar leidde tot internationale verontwaardiging en bracht ook in Saudi-Arabië vrouwen op straat. #Women2Drive verscheen als hashtag op Twitter en werd ook de naam van de beweging. Een maand na het ritje van al-Sharif namen tientallen vrouwen de wagen en reden ze de straat op. Ze werd het officiële gezicht van de beweging.

Deze maand, een jaar later, willen de vrouwen opnieuw de baan op. Women2Drive vraagt alle Saudische vrouwen om op 17 juni achter het stuur te kruipen. Amnesty International verzamelde duizenden portretten van mensen die de actie steunen en plant ze op te sturen naar de Saudische koning. Al-Sharif kondigde bovendien demonstraties aan voor Saudische ambassades over de hele wereld. Zij zal echter niet zelf deelnemen aan het protest. "Mijn deelname zou te gevaarlijk zijn, niet enkel voor mezelf, maar ook voor mijn familie", zegt ze aan CNN.

De eerste druppel

Women2Drive is uiteraard meer dan enkel een protest tegen het verbod om een wagen te besturen. Het dient als symbool voor de hele problematiek van de vrouwenrechten. Saudische vrouwen mogen tot 2015 bijvoorbeeld niet stemmen of een publiek ambt bekleden. Ze kunnen niet trouwen, het land niet verlaten, niet naar school gaan of geen bankrekening openen zonder toestemming van een 'mannelijke voogd' - meestal hun vader of echtgenoot.

"Zodra vrouwen het taboe van het verbod om met een wagen te rijden durven doorbreken, is het hek van de dam", zegt ze. "Dan durven ze voor zichzelf opkomen en actie ondernemen."

Al-Sharif gaat er niet van uit dat er snel verandering zal komen in Saudi-Arabië. Ze ziet zichzelf bovendien niet als een dissident, maar als een persoon die gestreden heeft voor zichzelf. Haar hoop is nu dat Saudische vrouwen zich geïnspireerd voelen door haar actie. "Voor elke regenbui is er een eerste druppel", zei ze metaforisch.

Tegenstand

Haar leven en dat van haar zoontje is er alvast niet eenvoudiger op geworden. "Mijn zoontje van zes wordt regelmatig gepest op school, omdat de kinderen weten wie ik ben", vertelde ze in Oslo. Ze houdt nieuwsartikels en prijzen bij in de hoop dat ze hem later duidelijk kan maken wie zij echt is. Dat ze niet de zondige, gevaarlijke vrouw is zoals anderen beweren. "Het enige dat ik vroeg waren rechten. Ik heb nooit iemand aangevallen. Ik heb nooit iemand lastiggevallen. Ik heb nooit het systeem, het land of de regering tegengewerkt."

Bovendien maakt ook haar professioneel leven het er niet makkelijker op. Voor ze vertrok naar de conferentie in Oslo, liet haar werkgever weten dat ze ontslagen zou worden als ze de mensen er zou toespreken. De enige manier om opnieuw werk te vinden, is verhuizen naar het buitenland, maar dan zou ze de voogdij over haar zoontje verliezen. "Het is enorm moeilijk", zei ze in Oslo. "Maar het is oké. Ik ben het gewoon. Er is altijd een prijs te betalen", besloot ze moedig. (GM)

Recentste nieuwsoverzicht



cba_beelden_van_de_week
cba_hakken_in_het_zand
cba_abonnementen_jeroen

Mediaclub aanbiedingen

Studieboeken

cba_300_Gratis studieboeken

Onze partners