'Liever opgesloten in Italië dan werkloos in Tunesië'

28/08/12 om 16:35 - Bijgewerkt om 16:35

Jonge Tunesiërs in Gafsa zien maar één uitweg uit hun uitzichtloze bestaan: Lampedusa, het Italiaanse eiland voor de Tunesische kust en de poort tot Europa.

'Liever opgesloten in Italië dan werkloos in Tunesië'

© Reuters

Jonge Tunesiërs in Gafsa zien maar één uitweg uit hun uitzichtloze bestaan: Lampedusa, het Italiaanse eiland voor de Tunesische kust en de poort tot Europa. Als ze worden teruggestuurd, hebben ze nog altijd geen baan en mogelijk een berg schulden.

Vorig jaar verliet de 23-jarige Salim uit de oude Tunesische stad Gafsa zijn land per boot via een berucht netwerk van mensensmokkelaars. In Gafsa mogen de meeste inwoners zich al gelukkig prijzen met nog geen 5 euro voor een dag hard werken. Voor jonge mensen in deze uitzichtloze situatie lijkt illegale migratie de enige uitweg.

Smokkelaars laden in de havenstad Sfax, op 270 kilometer ten zuidoosten van hoofdstad Tunis, mensen in kleine bootjes op weg haar het Italiaanse eiland Lampedusa. "Op 3 juli vorig jaar, enkele maanden voor de revolutie in mijn land, vertrok ik samen met 98 anderen naar Italië", vertelt Salim. In Gafsa moesten ze plaatsnemen in een koelwagen.

"Van de smokkelaars mochten we geen bezittingen meenemen. 's Avonds laat bereikten we de kust in Sfax. Daar werden we aangevallen door mensen met messen en machetes die hun familieleden aan boord van het bootje wilden. Na een zware beproeving naderden we Lampedusa, waar we opgemerkt werden door een vliegtuig van het Rode Kruis. Hulpverleners brachten ons naar het eiland en we kregen er voedsel, dekens en kledij."

Tweede revolutie

Volgens Salim werden hij en de andere opvarenden goed behandeld door de Italiaanse autoriteiten, maar zwaar mishandeld door het Tunesische leger nadat ze naar Sfax waren teruggestuurd. Hun handen waren samengebonden, ze werden beledigd en zelfs individueel ondervraagd voor ze naar hun stad mochten terugkeren.

Volgens het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken arriveerden er in 2008 alleen al 31.700 migranten in Lampedusa, 75 procent meer dan in het vorige jaar. In de nasleep van de revolutie in Tunesië in januari 2011 probeerden zo'n 44.000 mensen Italië te bereiken.

Na zijn trip naar Tunesië in juni, bepleitte François Crépeau als speciale VN-rapporteur voor de mensenrechten de decriminalisering van mensen die hun land ontvluchten. Het gaat om artikel 12 van het internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten.

Bij hun terugkeer wordt de migranten steun en werk beloofd. Maar een jaar nadat Salim terug naar Tunesië was gebracht, kreeg hij geen enkele formele hulp van de regering.

Hij betreurt dat de bakermat van de Arabische Lente er niet in is geslaagd iets aan de situatie van de arme bevolking te veranderen. "Misschien moeten jonge mensen zoals wij een tweede revolutie ontketenen", zegt hij.

Opnieuw proberen

Zaki, een 24-jarige inwoner van Gafsa, vertelt een gelijkaardig verhaal. Hij gebruikte dezelfde smokkelroute als Salim in augustus vorig jaar, in de eerste plaats opdat zijn jongere zus haar middelbare school zou kunnen voltooien. "Ze was een goede studente. Ik wou niet dat ze eindigde als prostituee."

"Het leven in het vluchtelingenkamp op Lampedusa was beter dan het werkloze bestaan in Gafsa", stelt Zaki. "In Gafsa is er helemaal geen werk voor jonge mensen. Ik heb in zware omstandigheden allerlei rare baantjes gehad, maar het volstond niet om de eindjes aan elkaar knopen. Daarom hebben mijn moeder en vrienden me geholpen om in Sfax de reis naar Europa aan te vatten."

Nu is hij terug in Tunesië en moet zijn familie de leningen aan zijn vrienden terugbetalen.

Willen ze opnieuw illegaal naar Europa oversteken? Salim en Zaki zeggen dat ze geen andere keuze hebben. "Op dit punt is mijn hart dood. Het enige moment dat ik gelukkig was en hoop had, was tijdens mijn korte verblijf in Italië", getuigt Zaki. (IPS/IB/SD)

Onze partners