John Oliver legt bloot hoe televangelisten naar geld graaien (video)

18/08/15 om 04:18 - Bijgewerkt om 10:51

Amerikaanse televangelisten hoorden in het verleden dat God hen had beloofd dat hun volgelingen 65 miljoen dollar zouden inzamelen voor een privéjet. Komiek John Oliver correspondeerde met zo'n televangelist en zag hoe onbeschaamd die naar geld hengelde.

John Oliver legt bloot hoe televangelisten naar geld graaien (video)

John Oliver © /

John Oliver, een vroegere correspondent in The Daily Show van Jon Stewart, heeft al enige tijd zijn eigen show op HBO, Last Week Tonight.

Daarin neemt hij elke week een aspect van de Amerikaanse samenleving op de korrel. En deze week was het thema: televangelisten.

Het is een bekend fenomeen voor wie wel eens zapt op een Amerikaanse tv: predikanten die een directe lijn met God beweren te hebben, en die deze lijn combineren met een rekeningnummer waarop volgelingen kunnen storten.

Creflo Dollar, in zijn jet

Creflo Dollar, in zijn jet © /

Die televangelisten maken deel uit van een theologische strekking die de welvaartsboodschap (the prosperity gospel) wordt genoemd. Sukses en welvaart zijn tekenen van Gods gratie. Geef geld aan de kerk die Gods gratie geniet en dat geld zal als zaad honderdvoudig vruchten opleveren.

Die welvaartsboodschap valt zowel te horen in megakerken als op tv.

Seksschandalen

De televangelisten hebben de voorbije decennia een serie schandalen veroorzaakt, zoals buitenechtelijke relaties nadat ze hadden gepreekt over echtelijke trouw, of homofiele relaties nadat ze de zondigheid ervan hadden bezongen, maar dat was klein bier in vergelijking met de voorbeelden die Oliver toonde.

Zo kwam de predikant ter sprake die zijn naam niet heeft gestolen, Creflo Dollar. In maart werd bekend dat Creflo van God had vernomen dat hij recht had op een privévliegtuig van 65 miljoen dollar (58,5 miljoen euro), en dat zijn volgelingen ervoor zouden betalen.

Dollar is niet de eerste televangelist die van God een vliegtuig krijgt.

Mike Murdock, een andere televangelist, pochte er voor zijn congregatie over dat hij eerst één jet cash had betaald en kort daarna een tweede, duurdere jet ook handje contantje betaalde.

Nog een predikant, Kenneth Copeland, die een duo vormt met een even gretig graaiende echtgenote, Gloria, noemde zijn jet een "preekmachine". Zijn dokkende volgelingen hoorden dat hij die preekmachine nodig had om zijn werk de baas te kunnen. Intussen is duidelijk geworden dat het vliegtuig ook diende om de predikant toe te laten te gaan skiën en om op jacht te gaan, onder meer in India (het toestel is voor hem een omgekeerde ark van Noe, aldus Oliver, het stelt Copeland in staat twee exemplaren van elke diersoort te doden).

Een pastorij van 6,3 miljoen dollar

Deze luxe, met behalve vliegtuigen ook buitenhuizen, kan volgens de Amerikaanse wetgeving belastingvrij, want religies zijn vrijgesteld van belastingen, en gaat ten koste van vaak vergeefs wachtende goedgelovigen, die armoe lijden en niet lang genoeg leven om mee te maken dat hun donatie honderdvoudig vruchten oplevert. De Copelands leven in een huis van 6,3 miljoen dollar, waarop ze ook geen belasting betalen omdat het als pastorij is opgegeven.

Hoe verdienen deze televangelisten zoveel geld?

Oliver gaf het gruwelijke voorbeeld van Gloria Copeland die preekt tegen chemotherapie.

Bonnie Parker stierf in 2004 van kanker nadat ze op aangeven van Copeland haar therapie had afgebroken. "Als ze naar een dokter ging, was dat zonde", vertelde haar dochter in het programma, op basis van dagboeken die haar moeder achterliet. "Je geloofde onvoldoende als je een dokter raadpleegde". In plaats van therapie te volgen schreef Parker op een briefje: "God genees me. God genees me. God genees me".

Gloria Copeland had over kanker gepreekt. "Je hebt kanker", zei ze tijdens een uitzending, "Het slechte nieuws is dat we (de medische wereld) niet weten wat eraan te doen behalve dat we je een gif geven dat je nog zieker maakt. Wat wil je doen? Dat (een medische behandeling) of hier op zaterdagochtend zitten, het woord van God horen, geloof in je hart laten komen en genezen? Hallelujah."

Kenneth Copeland, aan zijn jet

Kenneth Copeland, aan zijn jet © /

Parker zaaide het geld dat ze uitspaarde door haar therapie af te breken tot meerdere eer en glorie van de Copelands en hun vliegtuig, de preekmachine.

Mike Murdock, de man die pochte over zijn twee vliegtuigen, had een andere doelgroep: mensen met schuld. Hij suggereerde aan degenen die moeite hadden om de schuld op hun creditcard af te betalen een onverwachte uitweg. Als ze hem 1.000 dollar zouden schenken, zou dat "zaad" uiteindelijk de schuld wegwassen.

Voetafdruk, plus 49 dollar

Om uit te vissen hoe het graaien precies werkt, begon Oliver naar zijn zeggen zeven maanden geleden een correspondentie met televangelist Robert Tilton. Hij stuurde hem in januari 20 dollar. Hij kreeg twee weken later een antwoord: "Ik geloof dat God ons op bovennatuurlijke manier samengebracht heeft". Nog wat later kreeg Oliver een brief met 1 dollar erin. Er was een boodschap toegevoegd: "Zend dit terug met je beste Bewijs God tienden of offers". Oliver werd geacht 37 dollar aan de ene dollar toe te voegen.

Robert Tilton, in archiefbeeld

Robert Tilton, in archiefbeeld © /

In de loop van de volgende maanden kreeg Oliver olie toegestuurd oodr Tilton (of door diens diensten), die hij over een brief moest kieperen, en aangevuld met geld terugsturen. Dan kreeg hij een stukje textiel dat hij met opnieuw voorzien van geld moest terugsturen. Of hij kreeg 1 dollar die hij één nacht in zijn bijbel moest stoppen en de volgende dag met 49 andere dollars moest terugsturen. In ruil zou hij dan 1 gewijde dollar terugkrijgen. Oliver kreeg ook de voetafdruk van Tilton toegestuurd. Hij moest zijn voetafdruk aan de afdruk van de predikant toevoegen en terugsturen, met, het wordt eentonig, extra geld.

Enzovoort, enzoverder.

Na 7 maanden had Oliver 26 brieven ontvangen ("bijna één per week") en 319 dollar aan de predikant geschonken, pakweg 290 euro.

"Dit is hilarisch", aldus Oliver, "tot je je inbeeldt dat deze brieven gestuurd worden naar iemand die zich niet kan veroorloven wat gevraagd wordt."

Oliver maakte vervolgens bekend dat hij zijn eigen uitzending zal omvormen tot een kerk, Onze Lieve Vrouw van de Eeuwige Vrijstelling, om zo belastingvrije status te verkrijgen, wat volgens zijn advocaten gemakkelijk moet lukken.

De belastingdiensten hebben volgens Oliver vorig jaar 1 kerk gecontroleerd, en in 2013 2 kerken. Terwijl er in de VS 350.000 erkende congregaties zijn.

Lees meer over:

Onze partners