Jonathan Holslag (VUB)
Jonathan Holslag (VUB)
Professor internationale betrekkingen aan de VUB en auteur van 'De kracht van het paradijs'.
Opinie

04/09/13 om 18:16 - Bijgewerkt om 18:16

Hoe Poetin met drie valkuilen voor Obama de G20 naar zijn hand kan zetten

Hoe zullen de VS, China en Rusland de G20 proberen beïnvloeden? Vooral Vladimir Poetin is in dit spelletje Stratego aan zet, analyseert expert geopolitiek Jonathan Holslag. 'Obama moet vermijden zich in een van de drie valkuilen van Poetin vast te lopen'

Hoe Poetin met drie valkuilen voor Obama de G20 naar zijn hand kan zetten

De Amerikaanse president Barack Obama en diens Russische tegenhanger Vladimir Poetin. © Reuters

Met de eerste bevindingen van het VN-Panel over Syrië die beschikbaar zijn, blijft de belangrijkste vraag hoe China, Rusland en de VS de top in Sint-Petersburg zullen trachten te beïnvloeden. In dit diplomatieke Stratego-spel is vooral Russisch president Vladimir Poetin aan zet. Hij kan de top op drie manieren naar zijn hand trachten te zetten.

Eén mogelijk objectief is de Verenigde Staten ongewild op te houden voor wat de interventie in Syrië betreft en dus aanzienlijke imagoschade toe te brengen. Dat kan enerzijds door druk uit te oefenen om een politiek uitweg te vinden door een tweede Syrië-Conferentie in Genève af te wachten of door aan te dringen op verder onderzoek van het VN-Panel, hetgeen ook Secretaris-Generaal van de VN Ban Ki-moon bepleitte. Het kan anderzijds door impliciet te dreigen met een meer obstinate houding inzake de Iraanse nucleaire ambities of een blokkering van de VN-Veiligheidsraad.

Een tweede doel kan erin bestaan China meer aan Rusland te binden en de Syrië-crisis dus aan te halen om de polarisering tussen de Verenigde Staten en China te versterken, hetgeen de Verenigde Staten kan dwingen om nog meer prioriteit te geven aan Oost-Azië in plaats van regio's die voor Moskou gevoelig zijn, zoals Oost Europa, Centraal Azië en de Kaukasus. Als de Russen een compromis kunnen verhinderen en de Verenigde Staten zouden beslissen unilateraal te interveniëren in Syrië, dan zal dat onvermijdelijk koren op de molen zijn van de nationalisten in Peking voor wie het Amerikaanse unilateralisme de belangrijkste frustratie vormt.

Een derde optie voor Poetin is net het tegenovergestelde. Hij zou namelijk een zeer inschikkelijke houding kunnen aannemen - met als verklaring "de overtuigende eerste bevindingen" van het VN-panel - en die toegeving kunnen inruilen voor een meer respectvolle houding van Washington ten aanzien van Rusland als internationale speler. Dat zou de Russen dan weer meer toelaten om te balanceren tussen China en de Verenigde Staten, eerder dan gebonden te worden in een hachelijke, ongelijke alliantie met Peking.

De tegenovergestelde strategie van de Verenigde Staten bestaat er dan ook uiteraard in om door te gaan met de plannen voor een beperkte aanval op Syrië zonder zich vast te lopen in één van Poetins drie valkuilen. Dat verklaart mee de stille diplomatie met China van de voorbije dagen. Wat de uitkomst van de top ook mag zijn, dit wordt er één voor de geschiedenisboeken.

Onze partners