'Het netwerk rond Assad blijft alsnog solide'

01/08/12 om 10:40 - Bijgewerkt om 10:40

Terwijl de strijd om Aleppo in alle hevigheid voortwoedt, lijkt een oplossing in het Syrische conflict verder weg dan ooit. Volgens expert Reinoud Leenders stevent het land af op een langdurige burgeroorlog.

'Het netwerk rond Assad blijft alsnog solide'

© Franky Verdickt

Vorige week verklaarde het Syrische regime zich bereid om chemische en biologische wapens te gebruiken tegen een buitenlandse interventie. Hoe serieus moeten we zo'n dreigement nemen?

Reinoud Leenders: Vaak worden autoritaire regimes gezien als excentriekelingen met oogkleppen die het contact met de werkelijkheid verliezen. Ze zijn niet dom in Damascus. Het regime kijkt heel goed naar de regio. Ze hebben gezien dat toen Muammar Khaddafi in Libië op kleine schaal jachtvliegtuigen ging gebruiken, de NAVO in actie kwam. Vandaar dat het regime lang gewacht heeft om zijn luchtmacht te gebruiken: het tast de grenzen af. De Verenigde Staten hebben gereageerd door te zeggen dat het gebruik van jachtvliegtuigen een bloedbad zal veroorzaken in Aleppo, maar dat ze niet zullen ingrijpen. Ze hebben min of meer groen licht gegeven. Ik sluit uit dat Syrië zijn biologisch wapentuig zou gebruiken. Er zijn nog alternatieven: de burgeroorlog laten overwaaien naar Libanon en Turkije is een manier om zichzelf te stabiliseren. Bovendien zou het gebruik van chemische wapens sowieso tot een interventie van buitenaf leiden, en dat is precies wat ze niet willen.

Zoekt het Syrische regime een uitweg?

Leenders: Ondanks de aanslag die de zwager van Bashar Al-Assad twee weken geleden het leven kostte, is het netwerk rond de president alsnog heel solide. Het bestaat uit mensen die nooit zullen deserteren. Er is elders ook geen plaats voor hen. Suggesties van de Arabische Liga om hen in Qatar of Saudi-Arabië onder te brengen, zijn niet geloofwaardig - die twee landen kantten zich in het conflict tegen Syrië. Bovendien is er nog het Internationaal Strafhof dat een onderzoek gaat instellen, misschien zelfs tot vervolging wil overgaan. Het regime van Assad is niet zoals dat van Ben Ali in Tunesië, dat geruisloos naar Saudi-Arabië verdween.

Hoe ziet u het conflict verder evolueren?

Leenders: Ik zie twee scenario's. Het minst pessimistische is dat er in Syrië een burgeroorlog is begonnen, die jarenlang doorgaat. Het meer pessimistische scenario is dat het conflict uitbreidt naar de buurlanden, en eerst naar Libanon. Als het daar gaat rommelen, belanden we in een nieuwe fase. Als het echt in zijn voortbestaan wordt bedreigd, zal het regime zijn contacten in dat land gebruiken om het vuur aan te steken.

Met zijn passiviteit maakt het Westen geen vrienden bij de Syrische oppositie.

Leenders: Maar wie is die oppositie? Als Assad vertrekt, krijgen diegenen het voor het zeggen die militair in het verzet iets hebben betekend. Hoe langer de strijd duurt, hoe belangrijker wapenfeiten zullen worden. Dan heb je de Moslimbroeders en de salafisten. Gezien hun ervaring en hun organisatie hebben de salafisten die met Al-Qaeda verbonden zijn een streep voor. Dat zijn ook mensen die sowieso niets met Europa op hebben - wat we ook doen. Ook al zouden we ingrijpen. Ik zeg niet dat een regime na Assad echt een antiwesters beleid zal voeren, maar vrienden zullen het nooit worden. (HvH/JZU)

Lees meer over:

Onze partners