Live Herlees vijfde Republikeins debat: 'Trump is de kandidaat van de chaos'

15/12/15 om 23:45 - Bijgewerkt op 16/12/15 om 06:29

In het vijfde debat tussen Republikeinse presidentskandidaten wordt met scherp geschoten, vooral op koploper Donald Trump.

Herlees vijfde Republikeins debat: 'Trump is de kandidaat van de chaos'

Donald Trump reageert op boegeroep © REUTERS

  • Rudi Rotthier

    Een overzicht: 'Donald, je gaat niet via beledigingen president worden'

    Een overzicht van het debat dat vooral uitdraaide op twee duels, tussen Bush en Trump enerzijds, en tussen Rubio en Cruz anderzijds, vindt u hier.

  • Rudi Rotthier

    Debat afgelopen

    De 9 kandidaten mogen elk hun slotwoord formuleren. Jeb Bush struikelt over zijn woorden. Hij had nochtans een iets beter debat dan de vorige keren, en kon zich staande houden in twee woordenwisselingen met Trump. Cruz brengt Reagan ter sprake, zoals Reagan het communisme overwon zo wil Cruz IS overwinnen. Trump herhaalt, wat hij tijdens elke meeting zegt: dat hij het land weer zal leren winnen.

    Het was een van de meest vurige debatten. Trump, met moeilijk te verdedigen en niet heel duidelijke standpunten (wat bedoelt hij met een deel van het internet sluiten? wat wil hij aanvangen met de familieleden van IS? Wie wil hij doden?), was vrij ad rem. Cruz en Rubio lagen geregeld in de clinch.

  • Rudi Rotthier

    Trump met een soft moment

    Trump wordt gevraagd naar zijn uitspraak over Ted Cruz, die hij "een beetje een maniak" had genoemd in enkele interviews, terwijl hij hem eerder als een kandidaat vicepresident had aangeduid. Trump reageert poeslief. "Ik heb hem de voorbije dagen beter leren kennen. Hij heeft een wonderbaarlijk temperament. Hij is dik in orde, maak je er geen zorgen over".

    En het blijft maar doorgaan. Trump zegt dat hij zich thuis voelt bij de Republikeinen en er niet over denkt als onafhankelijke aan te treden.

  • Rudi Rotthier

    Marco Rubio wil illegalen 'pad laten'

    Het thema migratie wordt nu aangesneden. Marco Rubio, de enige van de topkandidaten die nog de omschrijving gematigd verdraagt, mag zijn standpunt inzake illegalen uitleggen. Hij wil illegalen die tien jaar geen misdrijven hebben begaan een pad naar legalisatie laten.

    Cruz en Rand (en Trump) zijn tegen. Cruz zegt dat "veiligheid van de grenzen de veiligheid van het land bepaalt", en dat hij Trump voor een grensmuur zal laten betalen. Rubio brengt in dat Cruz zelf voor meer migratie heeft gestemd (wat Cruz ontkent).

    Cruz en Rubio zijn allebei kinderen van Cubaanse migranten. The Washington Post brengt een artikel over irritatie bij Spaanstalige migranten over hun antimigratiestandpunten. Rubio is tijdens dit debat eerder ongemakkelijk in zijn verdediging van milde uitzonderingen op de verwerping van illegalen. Inzake IS leek Rubio meer op zijn gemak dan Cruz. Inzake migratie is het andersom.

    Heel veel kandidaten spreken zich uit tegen het opnemen van Syrische asielzoekers.

  • Rudi Rotthier

    Weer clash tussen Bush en Trump

    Jeb Bush krijgt de vraag waarom hij beter zou zijn in onderhandelingen met Poetin dan Trump.

    Bush: "Ik weet wat ik niet weet. Ik zou mijn informatie niet van tv krijgen. Ik weet niet of hij 's zaterdags of 's zondags kijkt. Welke dag is het? Ik zal opperbevelhebber zijn, niet opperopruier".

    Trump: "Ik vind het triest dat CNN Jeb Bush in mijn richting leidt. Mijnheer Trump dit en dat. Dat is heel triest. Gewoon om hogere kijkcijfers te krijgen. Dat is niet heel professioneel".

    Bush: "Dit is een harde zaak".

    Trump: "Oh, en jij bent een harde kerel Jeb?"

    Bush: "Ben ik. Ben ik."

    Trump: "Het is daarom dat ik op 41 procent sta en jij op 3."

  • Rudi Rotthier

    Woelig, zonder duidelijke winnaars tot dusver

    Het gaat hard tegen onzacht. Rubio en Cruz geven mekaar kritiek. Bush moet nog maar eens de invasie van zijn broer verdedigen tegen de kritiek van onder meer Trump. Trump krijgt het van vele kanten te verduren, maar hij heeft misschien zijn beste debat tot dusver (met moeilijk te verdedigen standpunten).

  • Rudi Rotthier

    'We hebben 4 miljard dollar vergooid in het Midden-Oosten'

    Donald Trump krijgt de vraag of de VS beter af is met dictators als Saddam Hoessein en Assad.

    Wel, zegt hij, "we hebben 4 miljard dollar vergooid om mensen omver te werpen, geld dat we, eerlijk gezegd, veel beter gebruikt zouden hebben voor Amerikaanse infrastructuur. We hebben een enorme slechte zaak gedaan, niet alleen voor het Midden-Oosten, maar voor de mensheid". En "het is niet alsof we een overwinning geboekt hebben. Het is een puinhoop". In den beginne wordt Trump onderbroken door een tegenstander in het publiek, maar hij eindigt met applaus. The Guardian vraagt zich af of de partijleiding anti-Trump-boeroepers in de zaal heeft geplant.

  • Rudi Rotthier

    'Ik kan me niet voorstellen waarom ik uitgejouwd word'

    Ook Rand Paul, die met de hakken over de sloot een peiling vond, die hem toegang gaf tot het hoofddebat, hakt nu in op Trump. "Is Trump een ernstig kandidaat?"

    Wil Trump echt, vraagt hij, het internet sluiten, wat indruist tegen de vrijheid van meningsuiting, en familieleden van IS doden, wat indruist tegen de Conventie van Genève? "Geloof jij wel in de grondwet? Of ga je de grondwet veranderen?"

    Trump: "Dus jij denkt dat zij ons kunnen doden, maar wij hen niet?" Hij wil het internet aanpakken in de gebieden waar terroristen zijn, preciseert hij.

    Trump wordt uitgejouwd. "Ik kan me niet voorstellen waarom ik uitgejouwd word. Dit zijn mensen die ons willen vermoorden, mensen".

  • Rudi Rotthier

    'Donald, je gaat niet met beledigingen het presidentschap binnenhalen'

    Trump wordt gevraagd naar zijn uitspraak dat hij de familie van IS-leden wil aanpakken (doden).

    "We moeten veel steviger optreden. We moeten sterker optreden dan we gedaan hebben". Na 11 september, zegt Trump, "waren er mensen in vliegtuigen die terugkeerden naar Saudi-Arabië" en vandaar toekeken wat hun familieleden aanrichtten. "Die wisten wat er zou gebeuren". "Terroristen geven niet om hun eigen leven maar ze geven wel op het leven van familieleden. Ik zou heel streng zijn voor de families".

    Jeb Bush komt vinnig tussen: "Twee maanden geleden zei Trump dat dit niet ons gevecht was. En dat hij zijn ervaring inzake buitenlands beleid van tv krijgt. Dit is geen serieuze kandidaat".

    Trump: "Hij is een heel aardige vent, maar we hebben stevig leiderschap nodig. Met Jebs houding zullen we nooit groot worden".

    Bush: "Donald, je gaat niet met beledigingen het presidentschap binnenhalen. Dat gaat gewoon niet gebeuren".

  • Rudi Rotthier

    Cruz: tapijtbombardement niet op steden

    Ted Cruz, die eerder pleitte voor tapijtbombardementen tegen IS ("tot we zien of zand in de nacht gloeit), zegt nu dat hij militaire doelwitten bedoelde, en niet steden. Hij maakt niet duidelijk hoe hij de twee onderscheidt.

  • Rudi Rotthier

    Trump wil internet sluiten voor IS

    Trump krijgt een vraag naar zijn voorstel om "het internet te sluiten om IS propaganda te stoppen". Dat is een gemakkelijke, begint hij. "IS gebruikt het internet beter dan wij. En het was ons idee". Hij wil experts van Sillicon Valley inschakelen om "terroristen te beletten" om "ons internet te gebruiken om onschuldige jongeren te recruteren. Ik wil zeker niet dat mensen die ons dood willen ons internet gebruiken".

    Volgens de pers dicteert Trump zijn emails.

  • Rudi Rotthier

    Cruz en Paul tegen Rubio

    Cruz en Paul, die vaakst het verwijt van isolationisme krijgen, en die vaakst wetten voor privacy en tegen surveillantie hebben ondersteund, krijgen er van langs van Marco Rubio, die vindt dat ze de veiligheid van het land in gevaar brengen. Paul bijt terug, en zegt dat Rubio zwak (te soepel) is inzake migratie. "Hij is meer een gematigde dan een conservatief".

  • Rudi Rotthier

    Ook Rubio en Cruz tegen inreisstop

    Marco Rubio en Ted Cruz zeggen allebei begrip te hebben voor het feit dat een meerderheid van Republikeinen Trump ondersteunt, maar dat "miljoenen moslims, bijvoorbeeld in India, geen dreiging vormen" (zegt Cruz). Cruz stelt wel een stop op asielzoekers uit Syrië voor, die drie jaar zou duren.

  • Rudi Rotthier

    Trump: dit gaat niet over religie, maar over veiligheid

    De eerste vraag gaat naar Trump: ga je het land veiliger maken door het te isoleren, door moslims buiten te houden en illegalen weg te sturen? "We praten niet over isoleren", aldus Trump, "we praten over veiligheid. We praten niet over religie, we praten over veiligheid".

    Jeb Bush: "Als je alle moslims wilt buitenhouden, hoe gaan ze dan deel uitmaken van een coalitie tegen IS? Donald is goed in oneliners, maar hij is een kandidaat van de chaos, en hij zou een president van de chaos zijn".

  • Rudi Rotthier

    Grootste applaus voor Trump en Rubio

    Bij hun intrede krijgen Donald Trump en Marco Rubio het grootste applaus. Elk van de 9 deelnemers mag een openingsrede houden. Libertair Rand Paul, als eerste aan de beurt, trekt van leer tegen andere kandidaten die via censuur of inbreuken op de privacy terrorisme willen bestrijden. Hij noemt Trump en Rubio bij naam.

  • Rudi Rotthier

    Tweede debat: de kandidaten staan klaar

    Het kleine debat begon met forse kritiek op Trump van Pataki en Lindsey Graham, maar snel kwam er ook steun voor voorstellen van Trump (vooral van Santorum en Huckabee). Kijken hoe dat in het grote debat gaat. De kandidaten staan klaar.

  • Rudi Rotthier

    Twee van de vier vinden dat islam niet dezelfde bescherming verdient

    Republikeinse commentatoren zeggen op CNN dat voor het eerst in zo'n presidentieel debat expliciet wordt gezegd (door Rick Santorum, en beaamd door Mike Huckabee, allebei streng christelijke kandidaten) dat islam uitzonderlijk is (als politieke religie) en niet (helemaal) onder de vrijheid van religie valt. Dat valt misschien goed bij de Republikeinse achterban, aldus een Republikeinse adviseur, maar het "het is een betreurenswaardige tendens".

    Vooral Graham liet een ander geluid horen. Hij verontschuldigde zich bij moslims voor wat Trump heeft gezegd.

  • Rudi Rotthier

    Oneliners van Graham worden gesmaakt

    Het is een irrelevant debat, van mensen die geen nominatie zullen winnen, met een ondertoon van grote somberte.

    Tijdens dit debat, meldt The Guardian, wordt op google nog altijd meer opgezocht over Donald Trump dan over de vier huidige kandidaten gecombineerd. Wel een hit zijn de grappen en oneliners van Graham. Behalve wat hier al vermeld is, is er onder meer: "IS zou op straat dansen van vreugde (na de uitspraken van Trump), ze geloven gewoon niet zo in dansen". "We zijn in oorlog, mensen. Ze komen niet om auto's te stelen maar om ons allemaal te doden".

  • Rudi Rotthier

    Hak en tak

    Het debat der verliezers springt van de hak op de tak. Assad ja of neen. Vrouwen in aanvalsfuncties binnen het leger ja of neen (Santorum heeft twijfels - reactie van Graham: "Wat vrouwen betreft: als jullie terroristen willen doden, ben ik je man").

    Molly Ball van The Atlantic laat weten dat Graham beschikbaar is - als levenslang vrijgezel.

  • Rudi Rotthier

    Lindsey Graham: ik mis George W. Bush!

    Senator Lindsey Graham is al jaren gespecialiseerd in het Midden-Oosten. Hij vraagt al jaren voor een forser optreden tegen IS, met 10.000 Amerikaanse grondtroepen in Syrië en 10.000 in Irak. George W. Bush maakte vele fouten, aldus Graham, maar na die fouten stuurde hij zijn politiek bij. Na de invasie light voerde hij het aantal troepen op, en "dat werkte". Obama stuurt zijn politiek niet bij. "Ik geef Obama de schuld voor de opkomst van IS, niet Bush. Ik ben het moe op Bush te slaan. Ik mis George W. Bush. Ik wou dat hij nu president was".

Onze partners