Geweld in Syrië goed voor Russische portefeuilles

04/06/12 om 14:14 - Bijgewerkt om 14:14

Ondanks het aanhoudende geweld in Syrië blijft Rusland wapens leveren aan het regime van Assad. Maar liefst 78% van de wapenimport in Syrië komt van de Russische vrienden.

Geweld in Syrië goed voor Russische portefeuilles

© Reuters

Het Russische staatsbedrijf Rosoboronexport is de grootste wapenleverancier van het Syrische regime van Bashar Al-Assad. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch maakt zich zorgen over de aanhoudende leveringen door het bedrijf, ondanks het zich opstapelende bewijs dat de wapens ingezet worden tegen de Syrische bevolking. "De leveringen door Rosoboronexport verhogen de militaire capaciteit van Syrië sterk, op een moment dat het regime betrokken is bij enkele zware misdaden", zegt de organisatie.

Het is al langer bekend dat Rusland een belangrijke leverancier van wapens is voor het regime van Assad. Ondanks de recente berichten over bloedbaden in Houla en Qusair blijft de Russische regering achter de wapenhandel staan. Human Rights Watch maakte nu een brief naar Rosoboronexport publiek, waarin ze het bedrijf aanmaant de leveringen stop te zetten.

Continue stroom Van 2007 tot 2011 is de Syrische import van wapens toegenomen met maar liefst 580%. Die toename is niet enkel toe te schrijven aan contracten met Russische bedrijven, maar toch kon Rusland 78% van de totale import voor zijn rekening nemen. Dat berekende het SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute). Congressional Research Service, een denktank van het Amerikaanse Congres, berekende in 2011 dat Rusland van 2007 tot 2010 zo'n 4,7 miljard dollar verdiende aan de wapenhandel met Syrië. Bovendien heeft Rosoboronexport sinds 2007 "een virtuele monopolie" op de wapenimport in Syrië.

Meestal gaat het om, zoals dat heet, defensieve wapens zoals luchtafweer. "Wij leveren geen offensieve wapens", zei Russisch afgevaardigde van Buitenlandse Zaken Gennady Gatilov nog in mei. Russisch president Vladimir Poetin bevestigde dat recent. Toch verwacht Syrië binnenkort een levering van minstens vijftig gevechtsvliegtuigen. Volgens het Russische Center for the Analysis of Strategies and Technologies bestaan er bovendien contracten voor vuurwapens en granaten, ter waarde van 250 tot 400 miljoen dollar.

Reuters berichtte onlangs nog over een Russische levering aan Syrië, opnieuw door Rosoboronexport. Volgens een Westerse diplomaat hadden de vrachtschepen zware wapens aan boord. Welke wapens dat precies waren, is niet duidelijk.

Geconfronteerd met bewijzen van leveringen aan het Syrische regime, was het bedrijf Rosoboronexport steeds karig met commentaar. "We weten dat de situatie in Syrië verslechtert, maar zolang de VN-Veiligheidsraad geen sancties uitspreekt, blijft onze samenwerking met Syrië intact", zei de woordvoerder van het bedrijf eerder dit jaar in The New York Times. Meestal luidt het antwoord dat het bedrijf "geen details kan geven over de leveringen."

Medeplichtig In de brief waarschuwt Human Rights Watch het bedrijf voor de mogelijke gevolgen van een verderzetting van zijn leveringen aan Syrië. "Volgens het internationaal recht kan het leveren van wapens aan Syrië, terwijl er misdaden tegen de mensheid plaatsvinden, beschouwd worden als medeplichtigheid", zegt de organisatie op haar website. "Elke wapenleverancier die levert aan Syrië kan bijgevolg vervolg worden voor medeplichtigheid."

Daarom vraagt de organisatie dat alle klanten van Rosoboronexport zichzelf distantiëren van het bedrijf. "Niemand zou zaken mogen doen met een bedrijf dat mogelijk medeplichtig is aan misdaden tegen de mensheid", schrijft Kenneth Roth, bestuursvoorzitter van Human Rights Watch, in zijn brief aan het bedrijf en op de website.

Business as usual De Verenigde Staten zijn ook een grote klant van het Russische bedrijf. Zeventien senatoren vroegen de Amerikaanse regering onlangs een contract van een miljard dollar met Rosoboronexport te annuleren. Het verzoek werd geweigerd. "We zijn ervan op de hoogte dat het bedrijf wapens levert aan het regime van Assad en dat sommige wapens ingezet worden tegen de Syrische burgers", zei Amerikaans ondersecretaris van het Ministerie van Defensie, James Miller. "Maar de wapens zijn belangrijk voor onze activiteiten in Afghanistan."

"Business as usual is hier geen optie", reageert Kenneth Roth. "De Verenigde Staten moeten de contracten met Rosoboronexport herzien."

Veto

Toen de Verenigde Naties in februari een resolutie op tafel legde voor een wapenembargo tegen Syrië, gebruikten zowel Rusland als China hun veto. Rusland rechtvaardigde de beslissing door te zeggen dat "de regeringstroepen de wapens nodig hebben om zich te verdedigen tegen de rebellen." De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, voegde er nog aan toe dat zijn land "geen partij kiest. Het voert enkel zijn contractuele verplichtingen uit."

Naast Rusland is ook China een belangrijke wapenleverancier in Syrië. Volgens Congressional Research Service exporteerde China tussen 2007-2010 voor zo'n 300 miljoen dollar wapens naar Syrië. Behalve China en Rusland, leveren ook Egypte en Turkije wapens aan het Syrische regime, zij het in mindere mate. (GM)

Onze partners