Willem Staes
Willem Staes
Beleidsmedewerker veiligheid en ontwapening bij Pax Christi Vlaanderen
Opinie

31/01/15 om 09:42 - Bijgewerkt op 01/02/15 om 10:07

Gaza opnieuw in de kou?

'Vijf maanden na het einde van de oorlog is er in Gaza nauwelijks sprake van een heropbouw. Ook de blokkade door Israël is er nog, de beste formule tot meer radicalisering en extremisme', schrijft beleidsmedewerker Midden-Oosten bij Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen Willem Staes. 'Minister van Buitenlandse Zaken Reynders en zijn Europese collega's hullen zich ondertussen in stilzwijgen.'

Gaza opnieuw in de kou?

23 januari 2015: de restanten van een huis dat vorige zomer werd vernietigd in Gaza. 'Nauwelijks sprake van begin van heropbouw.' © Reuters

Het VN-agentschap voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA kondigde op 27 januari de noodgedwongen stopzetting aan van financiële steun voor meer dan 96.000 Gazaanse families van wie het huis afgelopen zomer vernietigd of beschadigd werd. De volgende dag werd een VN-gebouw aangevallen door Palestijnse demonstranten. De spanning in Gaza dreigt zo opnieuw op te lopen.

Vijf maanden na het einde van de oorlog is er nauwelijks sprake van een begin van heropbouw van het tot puin herleidde Gaza. Internationale donoren beloofden in oktober 4,8 miljard euro om Gaza herop te bouwen. Meer dan vijf miljoen ton bouwmaterialen is hiervoor vereist, maar tot eind december werd 200.000 ton toegelaten, amper vier procent van wat nodig is. Nauwelijks twee procent van de beloofde fondsen was eind december gestort. Hulporganisaties schatten dat het aan dit tempo decennia zal duren om Gaza volledig herop te bouwen.

Delen

Gaza opnieuw in de kou?

De humanitaire situatie van de Gazaanse burgerbevolking is ondertussen dramatischer dan ooit, en werd nog verergerd door de impact van winterstorm Huda. Stroompannes lopen op tot twaalf uur per dag, scholen en ziekenhuizen wachten om heropgebouwd te worden, en duizenden onontplofte oorlogsresten en meer dan twee miljoen ton puin zijn nog steeds niet opgeruimd. 'Mensen slapen letterlijk tussen het puin. Kinderen zijn gestorven door onderkoeling', aldus UNRWA.

Fundamenteel andere benadering nodig

De donorconferentie benadrukte de noodzaak van een 'duurzame politieke oplossing', maar stelt de blokkade van Gaza niet fundamenteel in vraag. De blokkade is nochtans, zoals bevestigd door het Internationale Rode Kruis en de VN, een vorm van collectieve bestraffing van burgers die verboden is onder het internationaal recht. Israël oefent via de blokkade ook nog steeds 'effectieve controle' uit over Gaza, en is hierdoor onder internationaal recht nog steeds de bezetter die verplichtingen heeft om het welzijn van de bezette bevolking te verzekeren. De terugtrekking van Israëlische militairen en kolonisten in 2005 doet daar niets aan af.

Israël heeft het recht haar burgers te beschermen tegen raketvuur, en mag onder het internationaal recht specifieke beperkingen opleggen in het vrije verkeer van goederen en personen om haar veiligheid te verzekeren. Onder de allesomvattende blokkade van Gaza is er echter geen sprake van een individuele veiligheidsbeoordeling, wel van een collectief regime dat elke Gazaanse inwoner of product beschouwt als een niet nader gespecifieerd 'veiligheidsrisico'.

Dat is onaanvaardbaar: het Israëlische recht om de veiligheid van haar burgers te verzekeren moet te allen tijde afgewogen worden tegen het recht van Palestijnse burgers om een normaal leven te leiden.

De blokkade voedt bovendien de wanhoop en uitzichtloosheid van de Gazaanse bevolking. Ze is de beste formule tot meer radicalisering en extremisme, en drijft Gazanen regelrecht in de handen van Hamas of nog radicalere Palestijnse groeperingen. Een eeuwigdurende blokkade dient dus allesbehalve de veiligheid van Israël.

Straffeloosheid gaat voort

Mogelijke Israëlische en Palestijnse oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid blijven ondertussen onbestraft. Israël verbiedt een onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN de toegang tot Gaza, en verzet zich hevig tegen de Palestijnse toetreding tot het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Dit terwijl ernstige aanwijzingen voor zo'n misdaden bestaan. Ter herinnering: volgens de VN waren meer dan zeventig procent van de Palestijnse slachtoffers afgelopen zomer onschuldige burgers. Amnesty International en Israëlische en Palestijnse ngo's als Physicians for Human Rights, B'Tselem en al-Haq brachten de afgelopen maanden verschillende rapporten uit die tal van onwettige Israëlische aanvallen op Palestijnse huizen, appartementsgebouwen, ziekenhuizen en ambulances documenteerden.

Het volstaat niet voor Israël om de verantwoordelijkheid voor burgerdoden af te schuiven op het gebruik van "menselijke schilden" door Hamas. Als de vele Palestijnse burgerdoden alleen het gevolg zijn van het gebruik van zo'n menselijke schilden, moet Israël hier concrete bewijslast voor aanleveren. En zelfs als effectief menselijke schilden werden gebruikt, verliezen Palestijnse burgers hierdoor niet hun beschermde status en is Israël nog steeds verplicht disproportionele schade aan burgers te vermijden.

Delen

Minister van Buitenlandse Zaken Reynders en zijn Europese collega's hullen zich ondertussen in stilzwijgen

'Business as usual' geen optie

Minister van Buitenlandse Zaken Reynders en zijn Europese collega's hullen zich ondertussen in stilzwijgen. Ze weigeren de Palestijnse toetreding tot het Internationaal Strafhof openlijk te steunen, onmiddellijke toegang tot Gaza voor de VN-onderzoekscommissie te eisen of de blokkade van Gaza fundamenteel in vraag te stellen.

Een terugkeer naar 'business as usual' kan echter geen optie zijn voor Gaza. De voortzetting van de blokkade is het beste recept voor een nieuwe oorlog binnen één of twee jaar. Heropbouw is levensnoodzakelijk, maar kan geen substituut zijn voor een einde van de blokkade en verantwoording voor misdaden van welke kant ook. De dodelijke cyclus van bouwen en vernietigen moet eindigen. Dit moet de laatste keer zijn dat we Gaza heropbouwen.

Lees meer over:

Onze partners