Ferguson: wat we weten, in afwachting van het verdict

21/11/14 om 09:18 - Bijgewerkt om 09:18

Misschien vandaag vrijdag, maar in elk geval eerstdaags, zal een Grand Jury uitmaken of de blanke politieagent die in Ferguson de ongewapende zwarte tiener Michael Brown doodschoot, vervolgd zal worden. Na bekendmaking van het verdict wordt voor rellen gevreesd. Maar wat weten we intussen?

Ferguson: wat we weten, in afwachting van het verdict

Een betoger in Ferguson © Reuters

De chronologie

Op zaterdag 9 augustus ongeveer op het middaguur, of misschien om 12u01, roept agent Darren Wilson (29) vanuit zijn politiewagen dat twee zwarte jongemannen, Michael Brown (18) en Dorian Johnson (22), moeten ophouden in het midden van de weg te lopen. Om 12u02 vraagt Wilson via de politieradio om bijstand.

Michael Brown

Michael Brown © /

Ongeveer rond dat tijdstip vindt aan de politieauto een schermutseling plaats waarbij een schot valt.

Volgens Dorian Johnson heeft de agent Brown in de auto getrokken.

Volgens de agent leunt Brown in de auto, grijpt hij Wilson beet, probeert hem zijn pistool af te nemen, waarbij een schot afgaat dat Brown verwondt. Wilson loopt bij dit handgemeen naar eigen zeggen ook verwondingen op.

Brown verwijdert zich van de auto. Wilson stapt uit, verklaart hij later, om de achtervolging in te zetten.

Darren Wilson

Darren Wilson © /

Volgens Dorian Johnson loopt Michael Brown weg en steekt hij zijn armen in de lucht als Wilson hem doodschiet. Volgens Wilson stormt Brown dreigend op hem af en vuurt hij uit zelfverdediging.

De episode heeft volgens een politierapport 2 minuten geduurd.

Getuigen

Enkele getuigen, onder wie Dorian Johnson, hebben gezien dat Brown de armen in de lucht had gestoken toen hij werd neergeschoten. Andere getuigen hebben dit niet gezien. Sommigen getuigen beweren dat Brown in de rug werd geschoten, anderen betwisten dit. De getuigen zijn het evenmin eens over de afstand tussen schutter en slachtoffer. Als de afstand groter was, wordt de versie van de agent dat hij zich bedreigd voelde, minder geloofwaardig.

Wat iedereen kon vaststellen was dat het lichaam van Brown eindeloos op straat bleef liggen. Urenlang. Volgens de politie gebeurde dit om het onderzoek niet te hypothekeren.

Wat voorafging

Minuten voor de fatale schoten heeft Brown een winkel bestolen. Dat wil zeggen, hij heeft een doos sigaren van het merk Swisher genomen, en toen de bediende hem wilde tegenhouden en doen betalen, heeft hij die bediende gestompt en fysiek bedreigd. Brown was een stuk groter en zwaarder dan de bediende.

Zijn signalement werd over de politieradio verspreid. Volgens Wilson had het radiocontact van 12u02 daarmee te maken. Hij had in Brown de dief herkend en vroeg daarom bijstand.

De versies, samengevat

In de versie van de familie van Michael Brown, is de 18-jarige, die twee dagen later naar een nieuwe school gaat, op weg naar zijn grootmoeder.

Hij wordt in koelen bloede doodgeschoten door een witte agent, terwijl hij met de handen in de hoogte wegloopt. Waarna de politie het lijk onteert door het urenlang open en bloot op straat te laten liggen. Alles wat daarna gebeurt, onder meer het bekendmaken van de diefstal, is een poging van de racistische politie om de eigen misdaad te vergoelijken. 'Karaktermoord', noemt een advocaat van de familie het.

In de versie van de politie gaat een jongeman door het lint tegenover een modelagent, die uit zelfverdediging schiet.

De context

Ferguson is een plaats van 20.000 inwoners, voor twee derde Afro-Amerikaans. Van het politiekorps zijn 3 van de 53 agenten zwart (er zijn ook 3 vrouwen in het korps). Het hele stadsbestuur is wit. Vele bewoners hebben de indruk dat de politie willekeurig zwarten viseert. Zij worden buiten proportie gecontroleerd, ook al blijken controles van blanken meer resultaat op te leveren. De politie wordt ervaren als racistisch, gewelddadig, waarbij voor 'uitschuivers' altijd een uitleg gevonden wordt zodat agenten steevast sancties vermijden.

Kort na de dood van Brown breken rellen uit, worden winkels geplunderd. Die plunderingen domineren het denken van de politie - de politie treedt hardhandig op tegen alle manifestanten, ook de vreedzame die symbolisch de armen in de lucht steken. Wapenstokken, traangasgranaten, rubberkogels worden tegen de manifestanten gebruikt. Dat politiegeweld versterkt de (zwarte) bewoners nog in hun geloof dat de politie andere belangen dient dan de hunne.

Eisen en verwijten

De manifestanten eisen allang het ontslag van de politiecommissaris van Ferguson. Hij weigert op te stappen.

President Obama

President Obama © Reuters

Sommige bewoners hadden wat meer puf van de regering Obama verwacht. De president is nooit ter plekke gegaan.

Grand Jury

Al ongeveer drie maanden beluistert en bekijkt een Grand Jury, dat wil zeggen een volksjury, in dit geval bestaande uit 9 witte en 3 zwarte leden, getuigen en bewijsmateriaal in deze zaak. Dat materiaal was gedeeltelijk ook afkomstig van de familie - de man die namens de familie een autopsie had uitgevoerd, werd gehoord.

Volgens de familie heeft de procureur lafweg zelf geen beslissing durven te nemen en laat hij daarom een Grand Jury beslissen of er een vervolging wordt ingesteld. Volgens anderen is zo'n Grand Jury in gevallen als dit gebruikelijk.

Velen verwachten een buiten vervolging stelling, en daarna rellen. Eerder deze week riep Jay Nixon, de gouverneur van Missouri, de noodtoestand uit voor Ferguson en omstreken. De vader van Michael Brown, Michael Brown Senior, heeft donderdag nog opgeroepen tot kalmte, wat ook de uitslag is.

Lees meer over:

Onze partners