'Een revolutie gebeurt niet op een dag en een nacht'

25/01/13 om 21:42 - Bijgewerkt om 21:42

Twee jaar geleden barstte de Egyptische revolutie in alle hevigheid los. En, in tegenstelling tot wat Westerse media suggereren, lijkt die nog helemaal niet weg te deemsteren in een koude winter.

'Een revolutie gebeurt niet op een dag en een nacht'

© Reuters

Ruth Vandewalle is een Belgische die al meer dan drie jaar woont en werkt in Egypte. Ze leeft op een steenworp van het hart van de revolutie: het Tahrirplein en was erbij toen de Egyptenaren hun president, Hosni Moebarak, dwongen tot aftreden. Zij maakt een balans op. Drie vragen over het leven in het grootste land van Noord-Afrika.

Hoe zag het leven op straat er de voorbije twee dagen uit in Caïro? Ruth Vandewalle: In Downtown, het centrale hart van de hoofdstad, zijn er clashes, en die gaan meestal tussen de politie en de zogenoemde 'Ultra's' een harde kern van voetbalsupporters van 'Al-Ahly', een Caïreense voetbalploeg. Die Ultra's waren voorvechters van de revolutie en stonden twee jaar geleden ook op straat. Je kan ze beschouwen als de knokploeg van de revolutie.

Vorig jaar, op 1 februari 2012, braken er hevige rellen uit tijdens een voetbalmatch in Port Saïd tussen de ploegen Al-Ahly en Al-Masry. Het is nooit duidelijk geweest wie de supporters van Al-Ahly daar zo hard aanpakte, maar vermoedelijk wilden regerings- en politiegezinden wraak nemen op die Ultra's, die een voorvechtersrol speelden tijdens de revolutionaire dagen, twee jaar geleden. Toen pakten ze op Tahrir het staatsapparaat heel hard aan. Tijdens de voetbalmatch vielen meer dan 70 doden.

Nu zaterdag doet de rechtbank uitspraak over die zaak. En ja, de sfeer daarrond is erg gespannen. Als de uitspraak van de rechter in het nadeel is van de Ultra's, dus als hij de slachtoffers onder hen die toen gevallen zijn niet erkent, dreigen ze met nieuwe opstanden. En die zullen er dan zeker komen. Het zijn dus gespannen dagen.

Zijn er ook betogingen of protesten om de 'verjaardag' van de revolutie te herdenken?

Ruth Vandewalle: Er zijn inderdaad wel betogingen die de revolutie willen vieren, maar ondanks een paar opstoten is het hier heel erg kalm. We hebben al veel grotere optochten meegemaakt, met meer dan een miljoen mensen. Maar in Suez zijn er wel gewelddadige clashes uitgebroken onder groepen betogers. De boodschap lijkt vooral gericht aan Morsi: "Als je je best niet doet, dan willen we je niet meer als president."

En bovendien is de revolutie nog niet gedaan, het is nog niet afgerond. Ik weet niet of je dus al echt van herdenken kan spreken. "Een revolutie gebeurt niet in een dag en een nacht", zeggen de Egyptenaren. En ze hebben gelijk. In de Belgische pers lees ik soms dingen over de Arabische lente die een Arabische winter werd. Wel, ik zeg je, er komt opnieuw een lente, en daarna misschien een zomer. Het duurt nog jaren, misschien zelfs decennia voordat de revolutie echt helemaal voorbij is.

Wat is er de voorbije twee jaar veranderd in Egypte, sinds de revolutie daar is losgebarsten?

Ruth Vandewalle: Mensen durven uitkomen voor hun mening. Ze staan op en ze zeggen wat ze denken, ze zeggen voor wie ze stemmen. Dat was onder Moebarak ondenkbaar. Als je Egyptenaren aanspreekt op straat, durven ze zonder schroom zeggen waar ze voor staan en of ze voor of tegen het regime van Mohammed Morsi zijn. Bovendien begonnen werknemers zich te verenigen in vakbonden, en komen Egyptenaren op voor hun rechten, desnoods via de media. Ze spreken televisie- of krantenjournalisten aan en vertellen wat er misloopt. Dat was vroeger totaal ondenkbaar.

Aan de revolutie hangen ook mindere kanten. De veiligheid op straat is drastisch verminderd. Bovendien heeft de economie rake klappen gekregen. Niet enkel toeristen bleven thuis, waardoor de toeristische sector het zwaar te verduren kreeg, ook buitenlandse investeringen trokken weg uit Egypte. Veel lokale zaken en ondernemingen moesten eveneens de deuren sluiten. Naar het schijnt is de staatskas bijna leeg. Onder Moebarak leefden ook al heel veel mensen onder de armoedegrens, maar nu gaat het nog een stuk slechter. Egypte is een derdewereldland, 40 procent van de bevolking moet met minder dan twee dollar per dag rond komen, en dat aantal is de laatste jaren alleen maar gestegen.

Onze partners