Donald Trump voert ultiem offensief - maar stoot op weerstand van latino's en vrouwen

08/11/16 om 04:28 - Bijgewerkt om 11:03

Zelfs in de laatste campagnedagen en -uren blijft de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump zijn rivaal Hillary Clinton voor problemen stellen. Hij ging ineens campagne voeren in Democratische staten. Maar de problemen voor Trump stapelen zich op.

Donald Trump voert ultiem offensief - maar stoot op weerstand van latino's en vrouwen

Democratische all-stars in Philadelphia, met Michelle en Barack Obama, en Hillary, Chelsea en Bill Clinton © REUTERS

De voorbije dagen tot en met maandagnacht zette Donald Trump ineens in op staten die als welhaast gegarandeerd Democratisch werden beschouwd, met name Minnesota, Colorado en vooral Michigan.

De peilingen in Colorado en Michigan bleken ineens nipt, vooral in Michigan, waar twijfels bestaan of de zwarte kiezers in Detroit wel in voldoende mate zullen opdagen voor Hillary Clinton om de witte ontslagen arbeiders, die voor Trump kiezen, te compenseren.

Er was wellicht een wanhoopselement in Trumps laattijdig offensief, en ook deze berekening: Michigan is een staat waar geen uitgebreide mogelijkheden zijn om vooraf te stemmen. Daar kan een meeting nog grotere invloed hebben. Hij slaagde er in ieder geval in de reisplannen van Clinton in de war te sturen. Zij belegde inderhaast enkele meetings in Michigan, en ook haar beste vervanger, huidig president Barack Obama, die zich leek te amuseren met zijn campagnetussenkomsten, werd naar Michigan uitgestuurd.

'Juiste kant van de geschiedenis'

De late meetings toonden beide kandidaten in verregaande staat van vermoeidheid. Donald Trump, die ruim een week grotendeels van zijn teleprompter had gelezen, begon weer hak op de tak toespraken te houden, in een bewustzijnstroom die niet altijd coherent was, verwijzend naar positieve peilingen die niemand wist thuis te brengen. Clinton kreeg voor haar laatste grote evenement, in Philadelphia, aan Independence Hall waar in juli 1776 de onafhankelijkheid van het land werd uitgeroepen, de hulp van Barack en Michelle Obama, van Bill en Chelsea Clinton, en van Jon Bon Jovi en Bruce Springsteen. Er daagden volgens een schatting 40.000 mensen op, die onder meer akoestische, trage versies kregen van enkele uptempo hits van The Boss, Dancing in the Dark en Thunder Road.

Springsteen, die zich dit jaar opvallend afzijdig gehouden heeft, noemde tussen de songs door de keuze duidelijk. "Ze kan niet duidelijker. Hillary's kandidatuur is gebaseerd op intelligentie, ervaring, voorbereiding en een visie van een Amerika waar iedereen er toe doet. Deze visie is essentieel en moeten we in stand houden, hoe moeilijk dat ook is".

Trump daarentegen, ging hij verder, "is een man wiens visie beperkt is tot niet veel meer dan hemzelf".

"Laten we elk ons deel doen zodat we op 2016 kunnen terugblikken en zeggen wat we met Hillary Clinton de juiste kant van de geschiedenis kozen".

Voor Hillary stond na Philadelphia nog een stop op het programma, in fel betwist North Carolina, waar ze opnieuw vergezeld zou worden door haar echtgenoot, dochter en Jon Bon Jovi, en ook door Lady Gaga, tijdens een meeting in Raleigh.

Trump eindigde een marathon van meetings met achtereenvolgens massabijeenkomsten in New Hampshire en Michigan, waar hij na middernacht plaatselijke tijd verwacht werd.

Sombere peilingen

De laatste peilingen waren gemiddeld niet lief voor Trump. Volgens het gemiddelde van RealClearPolitics ligt hij nationaal 3 procent achter bij Clinton. En het rijtje staten dat hij moet winnen, waar hij ofwel gelijkligt, licht voor of licht achter, is groot. Clinton kan à volonté staten verliezen, terwijl Trump bijna alle betwiste staten moet binnenhalen. Als hij bijvoorbeeld in Florida verliest, waar hij volgens het gemiddelde van RealClearPolitics 0,2 procent voorligt, kan hij het schudden.

Zijn momentum is gestopt, en een staat als Pennsylvania blijft heel lastig voor hem. Als hij, zoals verwacht, in de staat Pennsylvania verliest, moet hij niet alleen het hele rijtje volmaken en Florida, North Carolina en Ohio winnen, maar ook elders kiespersonen vinden om Hillary Clinton te kunnen verslaan, bijvoorbeeld dus in Michigan, Wisconsin, Colorado, Nevada en/of New Hampshire.

Donald Trump in Manchester, New Hampshire, tijdens zijn voorlaatste meeting

Donald Trump in Manchester, New Hampshire, tijdens zijn voorlaatste meeting © REUTERS

De laatste dagen blijkt, gedeeltelijk uit peilingen, gedeeltelijk uit gegevens over vroegtijdig uitgebrachte stemmen dat Spaanstaligen in groten getale gaan stemmen. Volgens sommige schattingen zijn in de staat Florida op dit ogenblik al meer latino's gaan kiezen dan in totaal in 2012. En als je alleen vroegtijdige stemmen rekent, is er bijna een verdubbeling sinds 2008. Clinton lokt minder zwarte en jonge kiezers dan Obama(die in 2012 in Florida nipt won van Mitt Romney), maar de Spaanstaligen zullen Hillary Clinton helpen - al zijn de latino stemmen in Florida verdeeld: met name oudere Spaanstaligen van Cubaanse komaf stemmen doorgaans Republikeins. Het aandeel van Spaanstalige kiezers in Florida zou stijgen van 12 naar 14 tot 16 procent van het totaal, wat een gevolg is van demografische verschuiving maar vooral van de massale kiesregistratie van latino's.

'Een muur van kiezers' tegen Trump

In Nevada, de staat van goksteden Las Vegas en Reno, speelt de ongekende toestroom van latino's helemaal in het voordeel van Clinton. Daar hebben de latino-stemmen en de vakbonden Clinton een vroege voorsprong opgeleverd van 73.000 stemmen, iets wat misschien maar moeilijk in te halen is in een kleine staat.

Yvanna Cancela, de politieke verantwoordelijke van de voornamelijk Spaanstalige vakbond van keukenpersoneel, beschreef de lange rij van kiezers in een tweet als volgt: "Ziet ernaar uit dat Trump zijn muur krijgt: een muur van mooie kiezers".

De mobilisatie van Spaanstalige kiezers, die bij vorige gelegenheden minder dan gemiddeld stemden, is duidelijk een reactie op de anti-Mexicanenuitspraken van Trump.

Twee andere factoren nemen grote proporties aan. Republikeinen hebben altijd een vrouwendeficit gehad maar dit keer lijkt dat groter dan ooit te worden. Met name de hoger opgeleide witte vrouwen, die vorige keer in meerderheid voor Mitt Romney stemden, zien Trump niet zitten.

Over alle bevolkingsgroepen verspreid leidt Clinton bij vrouwen met 53 procent tegen 38. Obama had in 2012 bij vrouwelijke kiezers een voorsprong van 12 procent.

De onderwijskloof is ook opmerkelijk.

Traditioneel halen Democraten geen meerderheid van witte kiezers, en ook dit keer niet, maar waar Trump volgens een peiling van NBC en de Wall Street Journal 60 procent van de lager geschoolde witte stemmen haalt (tegen 30 procent voor Clinton), hinkt hij achterop bij hoger opgeleiden witte kiezers. In deze groep leidt Clinton met 51 procent tegen 41.

Onze partners