Centrumpartij wint Finse parlementsverkiezingen

20/04/15 om 13:57 - Bijgewerkt om 13:57

Weinig verrassend heeft de sociaal-liberale Centrumpartij van Juha Sipilä de parlementsverkiezingen in Finland gewonnen, maar de rechtspopulistische Finse Partij ziet met een tweede plaats haar kans schoon op een allereerste regeringsdeelname.

De miljonair en voormalige ondernemer Juha Sipilä stapte vier jaar geleden in de politiek en wordt wellicht de volgende premier. De Centrumpartij behaalt 49 van de 200 parlementszetels. Dat zijn er 14 meer dan bij de vorige verkiezingen.

'Ware Finnen' op weg naar regeringsdeelname

Het is de rechtspopulistische en nationalistische Finse Partij - tot de zomer van 2011 bekend als 'De Ware Finnen' - die de verrassing vormt met 38 zetels en een tweede plaats. Ze scoort daarmee hoger dan de peilingen voorspelden. De eurosceptische partijvoorzitter Timo Soini zei met zijn partij daar te zijn 'om te blijven'. Soini verovert bijna evenveel zetels als tijdens de vorige parlementsverkiezingen van 2011, het jaar van de doorbraak. Toen vormde de EU-hulp aan Portugal een struikelblok voor regeringsdeelname.

Ditmaal ziet Soini het duidelijk anders, want tijdens de hele campagne bleef hij herhalen dat hij rekende op een ministerpost. Zijn gewoonlijk scherpe discours wat hulp aan Griekenland en immigratie betreft, verdween dan ook wat naar de achtergrond. Voor de Europese Unie blijft hij hoe dan ook wel kritisch.

Timo Soini.

Timo Soini. © Reuters

Geen enkele van de 3 traditioneel grootste partijen weigert om met hem om de tafel te gaan zitten. Daar zit behalve de goede score van de Finse Partij ook de Finse gewoonte van politieke consensus bij regeringsformaties voor iets tussen. Een regeringsdeelname is dus lang niet ondenkbaar.

Exit premier Alexander Stubb

Huidig premier Alexander Stubb, wiens liberaalconservatieve Nationale Coalitiepartij (NCP) op de derde plaats komt, zal wellicht moeten opstappen. De NCP landt met 37 zetels op een derde plaats achter de Centrumpartij en de Finse Partij. Dat zijn zeven zetels minder dan in 2011. Verder is ook de score van de Sociaaldemocratische Partij slecht nieuws voor de NCP. De voormalige regeringspartner doet het met 34 parlementszetels immers slechter dan de 42 zitjes van 2011.

Alexander Stubb.

Alexander Stubb. © Reuters

Stubb, die pas in de zomer van vorig jaar benoemd werd tot premier, is Europeesgezind en voorstander van het NAVO-lidmaatschap. Dat ligt gevoelig in een land dat 1300 kilometer landsgrens met Rusland deelt. Hij beloofde zijn land tot een besparingskuur van zes miljard euro te dwingen, maar het begrotingstekort overschreed in 2014 voor het eerst het niveau van drie procent. De Finnen zagen niet hoe Stubb hen veilig door de crisis zou kunnen loodsen.

Die economische crisis was nu net het hoofdthema van de stembusslag. Finland lijdt al drie jaar onder een recessie en de werkloosheidsgraad ligt volgens Eurostat op 9,1 procent, wat erg hoog is voor het Scandinavische land. De sancties tegen Rusland hebben die crisis alleen maar verergerd.

Onenigheid over Griekse EU-hulp

Sipilä van de zegevierende Centrumpartij liet zich nog niet ontvallen naar welke partij zijn voorkeur uitgaat voor de regeringsvorming. De onderhandelingen daartoe kunnen makkelijk wekenlang duren. Kleine partijtjes zoals die van de Zweedstaligen behoren vaak tot de regeringscoalitie. De Groenen zagen hun zetelaantal van 10 naar 15 stijgen.

Juha Sipilä (rechts) en zijn echtgenote vieren de verkiezingsoverwinning.

Juha Sipilä (rechts) en zijn echtgenote vieren de verkiezingsoverwinning. © Reuters

Juha Sipilä beloofde tijdens zijn campagne om 200.000 banen te scheppen, onder meer door het ontwikkelen van de biotechnologische sector. Over het NAVO-lidmaatschap bleef hij op de vlakte, net als over een exact bedrag voor overheidsbesparingen. De praktiserende lutheraan profiteerde misschien nog het meest van zijn 'nieuwe' imago in de politiek.

Juha Sipilä, die zijn oudste zoon Tuomo tijdens de campagne verloor door complicaties na een heelkundige ingreep, benadrukte dat hij het Griekse lidmaatschap van de eurozone niet in twijfel trekt. Nochtans stemde zijn Centrumpartij in 2011 wel tegen het tweede hulpplan. Timo Soini van de Ware Finnen belooft daarentegen dat als zijn partij deelneemt aan de regering 'de Finse politiek ten aanzien van Griekenland zal veranderen'.

(NC)

Onze partners