Bootvluchtelingen: EU trekt nu evenveel geld uit als Italië vorig jaar

23/04/15 om 22:46 - Bijgewerkt om 23:51

De Europese Unie gaat haar budget voor grensbewaking en reddingsoperaties op de de Middellandse Zee verdrievoudigen. Dat is in spoedberaad beslist. De EU trekt nu evenveel geld uit als Italië vorig jaar deed. Mensenrechtenorganisaties reageren ontgoocheld.

De Europese staatshoofden en regeringsleiders kwamen in spoedberaad over de vluchtelingencrisis bijeen, nadat zondag naar schatting 800 vluchtelingen bij vertrek uit Libië waren verdronken. De EU-top besliste om in ieder geval meer geld vrij te maken.

De Europese grensbewakingsmissie Triton voor de kust van Italië draait momenteel op een maandelijks operationeel budget van 2,9 miljoen euro. Door een verdrievoudiging van de middelen zou deze missie ongeveer de omvang krijgen van Mare Nostrum, de Italiaanse reddingsmissie die vorig jaar werd stopgezet, maar die volgens Rome meer dan 100.000 mensenlevens redde.

Ook de Europese missie Poseidon voor de Griekse kust profiteert van de budgetverhoging.

'Karikatuur'

De extra middelen tonen volgens de Belgische premier Charles Michel de solidariteit van vele landen met Malta en de andere zuidelijke lidstaten. "Dit is een moeilijk debat. Er zijn meningsverschillen, maar we hebben een stap in de goede richting gezet. De komende weken en maanden moeten we echter vastberaden blijven pleiten voor een sterke solidariteit en verantwoordelijkheid. Er zijn landen die niet 100 procent overtuigd zijn van de nood aan solidariteit", aldus Michel, die meent dat sommige landen zich terughoudend opstellen door "de opgang van politieke stromingen die een karikatuur maken van het migratiedebat".

Op zoek naar mandaat

Daarnaast toonden enkele regeringsleiders zich bereid om bijkomende schepen en manschappen ter beschikking te stellen. Momenteel beschikt Triton over vier schepen, drie patrouilleboten, één helikopter en vier vliegtuigen. België wil onder meer het commandoschip Godetia uitsturen.

De leiders, die voor aanvang van hun beraadslagingen een minuut stilte in acht namen voor de slachtoffers, spraken ook over een militaire missie die de boten van mensensmokkelaars moet opsporen en vernietigen. Dat is wel geen evidentie. Zo lijkt een VN-mandaat of een verzoek van een legitieme Libische regering noodzakelijk om in de Libische territoriale wateren te opereren. De Europese hoge vertegenwoordigster Federica Mogherini moet een mogelijke missie onderzoeken.

5.000 vluchtelingen?

Er vielen alvast nauwelijks concrete engagementen te registreren over de hervestiging van erkende vluchtelingen uit crisisgebieden in het Midden-Oosten en Afrika. De Europese Commissie werkt aan een proefproject waaraan de lidstaten vrijwillig kunnen deelnemen, maar in de slotverklaring pinnen de regeringsleiders zich niet langer op concrete cijfers vast. Eerder was geopperd dat het project minstens 5.000 vluchtelingen zou hervestigen in Europa.

'Oorlogsverklaring aan vluchtelingen'

Internationale hulp- en rechtenorganisaties bekritiseren het optreden van de EU, dat ze als te traag, te kleinschalig en te defensief omschrijven. Artsen Zonder Grenzen: "De EU gaat verder op het ingeslagen pad waarvan al lang gebleken is dat het niet efficiënt is en het leven kost aan duizenden mensen".

"We zijn verbaasd dat de grote middelen die wel ingezet worden om de oorlog te verklaren aan de smokkelaars, niet worden ingezet om levens te redden", zegt Aurelie Ponthieu, migratie-expert voor AZG. "Dit voorstel stelt niet de nodige zoek -en reddingsmiddelen ter beschikking, maar draagt verder bij aan het beleid dat tot de huidige situatie heeft geleid." Als men zich blijft blindstaren op het buitenhouden van mensen door hun bestaande routes te blokkeren, dan zullen vluchtelingen volgens AZG gedwongen worden andere, gevaarlijkere routes te zoeken. "Er komen geen echte veilige en legale alternatieven voor bootmigratie naar voor uit deze top. En zonder deze alternatieven komt de oorlogsverklaring aan de smokkelaars neer op een oorlogsverklaring aan dezelfde mensen waarvan de lidstaten beweren ze te willen redden."

Amnesty International komt met een gelijkaardige conclusie. "Als het mandaat van Frontex (het EU-agentschap voor samenwerking aan de buitengrenzen, red.) niet verandert, is er geen reële oplossing voor de vele vluchtelingen en migranten die nu hun leven wagen op zee", zegt die organisatie.

(Belga/RR)

Lees meer over:

Onze partners