Blijft Mandela voor ANC joker in verkiezingen?

06/05/14 om 15:32 - Bijgewerkt om 15:32

De Zuid-Afrikaanse regeringspartij ANC die onder leiding van Nelson Mandela een einde maakte aan de Apartheid ligt onder vuur. Toch zou hun verleden hen opnieuw een verpletterende overwinning kunnen bezorgen bij de verkiezingen.

Blijft Mandela voor ANC joker in verkiezingen?

Aanhangers van het ANC. Op woensdag 7 mei zijn het nationale verkiezingen in Zuid-Afrika. © Reuters

De Zuid-Afrikaanse regeringspartij ANC die - onder leiding van Nelson Mandela - een einde maakte aan de Apartheid ligt onder vuur. Het contrast tussen de oude en jonge generaties was nog nooit zo groot. Toch zou hun verleden hen opnieuw een verpletterende overwinning kunnen bezorgen bij de verkiezingen van 7 mei.

Op woensdag 7 mei vinden de vijfde nationale verkiezingen plaats in Zuid-Afrika. 20 jaar na de Apartheid lijkt het erop dat het ANC (African National Congress) aan de macht zal blijven en de huidige president Jacob Zuma (72) een tweede mandaat krijgt, ondanks de reeks schandalen rond zijn figuur. Met campagnes die overleden helden als Nelson Mandela en Chris Hani eren, hoopt de partij een nieuwe overwinning binnen te halen. Een tactiek die hoogstwaarschijnlijk zal werken, maar ook op veel kritiek kan rekenen vanuit de generaties die de 46-jaar durende Apartheid niet of nauwelijks hebben meegemaakt.

Het verleden als garantie op stemmen

'Do it for Madiba', staat er op de campagne-affiches te lezen. Het ANC verwijst daarmee naar de clannaam waaronder Nelson Mandela Zuid-Afrika in 1994 weg van de Apartheid leidde. Ook Chris Hanni, de voormalige voorzitter van de Zuid-Afrikaanse Communistische Partij (SACP) die in 1993 vermoord werd, krijgt een eigen affiche. De Zuid-Afrikaanse Communistische Partij is al sinds 1994 de coalitiepartner van het regerende ANC en het brein achter de nostalgische posters.

Door in het verleden te graven wil het ANC een gevoelige snaar raken bij de kiezer om zich zo van voldoende stemmen te verzekeren, iets wat vooral bij de oudere Zuid-Afrikanen lijkt te werken. Zij zijn de rassensegregatie nog lang niet vergeten en blijven trouw aan de partij die hen destijds voorspoed heeft gebracht.

'ANC wint omwille van de verkeerde redenen'

Maar niet iedereen geeft het ANC blind vertrouwen. Het persagentschap Reuters maakte al duidelijk dat de jongere generatie bijzonder apathisch staat tegenover de verkiezingen. Het ANC is volgens tegenstanders niet meer de partij van 20 jaar geleden. Toen werden tientallen miljoenen zwarten geholpen, maar nu lijkt de situatie gestagneerd te zijn met vele frustraties tot gevolg, aldus The New York Times. Een grote groep zwarte Zuid-Afrikanen leeft na de afschaffing van de Apartheid nog steeds in armoedige huizen, jongeren vinden geen degelijk werk, de corruptieschandalen stapelen zich op en de ongelijkheid neemt steeds meer toe. Jongeren willen dan ook dat de politieke partijen zich focussen op het creëren van werk, onderwijsmogelijkheden en een betere levensstandaard, zegt Reuters.

Tshidiso Nonyane (25) heeft een marketingdiploma op zak maar werkt bij McDonald's en is niet te spreken van het ANC. "De ouderen stemmen op het ANC omdat hun band met die partij diep geworteld is en de partij zal daarmee ook winnen. Jongeren willen niet gaan stemmen omdat het uiteindelijk toch geen verschil maakt, zelfs het verkiezingsnieuws volgen we niet, het heeft gewoon geen zin. Het ANC wint omwille van het verleden en daarmee omwille van alle verkeerde redenen", zegt hij in The New York Times.

De verhoogde jongerencriminaliteit in Zuid-Afrika is volgens de krant een uiting van protest richting het ANC. Inbraken en plunderingen in de buurt van Johannesburg en Pretoria, de bestuurlijke hoofdstad van Zuid-Afrika, zijn er dagelijkse kost. Vroegere ANC-leden roepen die jongeren nu op om hun woede in de Vote No-campagne te steken die de Economische Vrijheidsstrijders onder leiding van Julius Malema, de voormalige leider van de ANC jongerenafdeling, heeft opgericht. In april 2012 werd hij uit de partij gezet, omdat hij interne verdeling zou veroorzaken. Daarop keerde hij zich tegen president Zuma en het ANC.

Tegenwind van Democratic Alliance

De Democratic Alliance is de grootste opposant van het ANC en krijgt voornamelijk steun van blanke Zuid-Afrikanen, hoewel de partij de laatste tijd ook erg populair is bij de zwarte middenklasse. Met die tegenwind, die de nationale partij niet gewend is, vormt zich voor het eerst toch een tendens van voorzichtigheid bij het ANC.

Leider in de peilingen

"Voor het eerst in de geschiedenis beschouwt het ANC haar overwinning niet als vanzelfsprekend", aldus Steven Friedman, politicoloog aan de Universiteit van Johannesburg in The New York Times. "Ook al wordt de competitie fel overdreven, dan nog neemt het ANC alle signalen serieus en dat zegt op politiek vlak erg veel."

Het feit dat de nationale partij de kritiek niet zomaar opzij schuift, toont aan dat hun politieke greep mogelijk is aan het verzwakken, schrijft de Amerikaanse krant. Toch staan ze volgens The Telegraph en Bloomberg Businessweek met een aanzienlijke meerderheid van de stemmen (63%) op kop binnen de verkiezingspeilingen en ziet het ernaar uit dat, ondanks de concurrentie en de verlaagde populariteit van de partij, het ANC op 7 mei nogmaals zal triomferen. (KVW)

Onze partners