'Besparen alleen volstaat niet om de euro te redden'

24/01/12 om 15:54 - Bijgewerkt om 15:54

De eenzijdige nadruk op bezuinigingsprogramma's is de Europese economie aan het wurgen, menen steeds meer economen - ook die van het IMF.

'Besparen alleen volstaat niet om de euro te redden'

© ImageGlobe

Hoet het verder moet, Hoe het verder moet, weet Janis Emmanouilidis - Griekse vader, Duitse moeder - ook niet. Maar als beleidsanalist van de denktank European Policy Centre ziet hij wel positieve signalen. Van de Europese Centrale Bank (ECB), bijvoorbeeld.

Ze stelt onder meer goedkoop geld ter beschikking van de banken, en dat zien de markten graag gebeuren. De ECB zorgt zo voor vertrouwen, zegt Emmanouilidis, en dat is in deze crisis heel belangrijk. Hij ziet ook een positieve ontwikkeling in Italië, waar de technocraat Mario Monti doet wat moet. Maar, zegt hij, we kopen op dit moment alleen een beetje tijd. 'Deze crisis heeft de neiging om altijd weer de kop op te steken. We moeten ook nog ons huiswerk maken.'

Onder meer IMF-baas Christine Lagarde legt het World Economic Forum in Davos eind deze week een tekst voor waarin wordt gepleit voor een betere balans tussen een politiek van besparen en een politiek die meer economische groei stimuleert. Emmanouilidis stelt vast dat steeds meer economen de mening delen dat de eenzijdige nadruk op bezuinigingsprogramma's de Europese economie aan het wurgen is. 'Er is nu begrip voor het idee dat sparen alleen niet genoeg is. Er moet creatief worden nagedacht. Als dit een vertrouwenscrisis is, moet er ook licht zijn aan het eind van de tunnel.'

In Duitsland stelde de Raad van Economische Experts eind vorig jaar al voor om het deel van de Europese schuld boven de 60 procent in een fonds te collectiviseren en geleidelijk af te bouwen. Die Raad is een panel van vijf vermaarde economen, die de regering en het parlement in Berlijn op economisch vlak van advies voorzien. Het lijkt Emmanouilidis de moeite van het proberen waard: voor een deel van de schuld en beperkt in de tijd.

Collectieve vermoeidheid
Hij denkt dat de kans dat de euro het redt uiteindelijk groter is dan dat de hele munt kapseist. Hij is wel bang dat Europa vervolgens door een gevoel van collectieve vermoeidheid wordt overvallen. Terwijl de structurele problemen niet opgelost zijn. 'We sukkelen nu al jaren van het ene probleem in het andere, in een niet-aflatende stoet van topbijeenkomsten. Het wantrouwen tussen de lidstaten neemt toe. Het populisme vindt zijn weg. Er is nog collateral damage van deze crisis die nog niet zichtbaar is. Zullen landen afhaken als blijkt dat er een nieuw verdrag nodig is om een echte economische en fiscale unie te maken? Willen ze dan nog meer Europa? Of hebben ze er wel voor even genoeg van? Het voordeel is dat als de euro deze crisis overwint, hij enorm aan maturiteit heeft gewonnen.'

Daar staat tegenover dat als de euro niet heelhuids door de crisis komt, dat zonder twijfel ook grote gevolgen heeft voor de hele Europese Unie. Zelfs als maar één of enkele landen zou of zouden afvallen, is de schade niet te overzien: als zoiets als een gemeenschappelijke munt wegvalt, laat dat lelijke littekens na. Emmanouilidis: 'De prijs zal hoe dan ook hoog zijn, economisch en politiek. Iedereen schuift de schuld nu al door naar de ander. Het zal tijd vragen om weer overeind te kruipen, terwijl de rest van de wereld niet stilstaat. Op het moment dat Europa weer kan meedoen, zal het merken dat het nog verder aan de kant is geschoven.' (HvH)

Lees meer over:

Onze partners