Dirk Draulans
Dirk Draulans
Redacteur bij Knack
Opinie

03/03/12 om 06:29 - Bijgewerkt om 06:29

Vrouwen zijn geen macho's

Er zijn biologische redenen waarom vrouwen zo moeilijk aan de macht geraken.

Vrouwen zijn geen macho's

© Belga

Catherine De Bolle werd de eerste vrouwelijke commissaris-generaal van de Federale Politie, onder het goedkeurend oog van de ministers van Justitie Annemie Turtelboom en van Binnenlandse Zaken Joelle Milquet. Waar is de tijd van de eerste vrouwelijke minister, 1965, toen Marguerite De Riemaecker van de CVP de gepaste verantwoordelijkheid voor Gezin en Huisvesting kreeg?

Maar dat we van ver komen, wil niet zeggen dat we er zijn inzake de gelijkschakeling van mannen en vrouwen. Slechts één van de twaalf federale topambtenaren is vandaag een vrouw, slechts zes van de 49 federale directeurs-generaal (in 2006 waren het er nog negen). Amper 9 procent van onze burgemeesters is een vrouw, en minder dan 4 procent van de topmanagers. Er is nog werk aan de vrouwenwinkel.

Nochtans besluiten vele studies dat vrouwen door hun hogere sociale vaardigheden betere bestuurders zouden zijn dan mannen. Maar vrouwen hebben ook minder testosteron in hun lichaam dan mannen. Daardoor zijn ze minder geneigd zwaar in competitie te gaan, en laat nu net competitie iets zijn waarin mannen excelleren - zeker het soort mannen dat op topjobs terechtkomt. Vrouwen zijn te weinig chimpansee om gemakkelijk tot de hoogste machtscenakels door te stoten.

Ze stuiten daarbij dikwijls op echte macho's. Toen de briljante Hedwige Nuyens ten tijde van de Copernicusaanpak die in 2000 een omwenteling in onze federale ambtenarij in gang moest zetten, in alle vier van de assessments waaraan ze deelnam (twee keer voor de Vlaamse en twee keer voor de Franstalige taalrol) als beste uit de bus kwam, werd ze toch niet benoemd door übermacho Luc Van den Bossche, de voor Copernicus verantwoordelijke minister. Waarom niet, is nooit duidelijk gemaakt. Te vrouwelijk voor het systeem?

Een studie van politicologen uit het Italië van die andere übermacho, Silvio Berlusconi, toont aan dat vrouwelijke burgemeesters gemakkelijker dan mannen voor het einde van hun mandaat ontslag nemen. De voornaamste reden: ze worden vaak gepest door de mannen met wie ze moeten samenwerken, vooral als ze nieuw zijn in het vak. Eens ze door een ontgroening gesparteld zijn, zou het beter gaan.

Wat vrouwen vooral niet moeten doen, is zich als een man gedragen als ze het willen maken. De tijden van Jeanne D'Arc en Margaret Thatcher zijn voorbij, en het is jammer dat moderne topdames als Hillary Clinton en Angela Merkel bijna altijd een broek en een blazer dragen (tenzij ze dat graag dragen natuurlijk). Misschien moeten ze zich op dat hoge niveau meer als een man profileren om in de scherpe competitie te overleven. Jammer, want het zijn net de vrouwelijke kwaliteiten die maken dat vrouwen een aanwinst kunnen zijn voor een topfunctie.

Het lijkt nuttig het voorstel van staatssecretaris voor ambtenarenzaken Hendrik Bogaert voor quota om de federale ambtenarij te vervrouwelijken, er door te duwen. Anders komen we er nooit. Als er destijds geen verplichting tot seksueel ritsen op de lijsten van politieke partijen was gekomen, zouden vrouwen nooit zo talrijk zijn geweest in onze politieke cenakels.

Mannen moeten zich daarbij niet per definitie bedreigd voelen. Het wetenschappelijke topvakblad Science publiceerde enkele weken geleden een studie waaruit blijkt dat positieve discriminatie niet ten koste van kwaliteitsvolle mannen gaat. Het is wel een noodzaak om de biologische onaangepastheid van vrouwen aan een modern competitief systeem te compenseren. En dan hebben we het niet over het gegeven dat vrouwen, omdat wij zoogdieren zijn, verhoudingsgewijs meer in het kinderen krijgen investeren dan mannen.

Het betreft een onaangepastheid waar vrouwen deels zelf verantwoordelijk voor zijn, meestal echter zonder dat ze het beseffen. Want waarom gedragen vele mannen zich als door testosteron aangedreven haantjes? Omdat ze verplicht zijn zich interessant te maken voor vrouwen, en indien mogelijk de beste vrouwen. Vrouwen hebben de luxe van op de zijlijn toe te kijken, te evalueren en te kiezen. Ze zijn dus minder gedreven om zich competitief op te stellen dan mannen.

Nu kunnen mannen zoals Bogaert zich interessant maken door het op te nemen voor een meer gelijkwaardige verdeling van mannen en vrouwen in topjobs. Waarmee we teruggaan naar onze roots, naar onze prehistorie met zijn sterk egalitaire gemeenschappen, waarschijnlijk zonder opvallend seksisme - een evolutie die mee verantwoordelijk is geweest voor het feit dat wij zo'n op grote schaal sociale soort zijn kunnen worden. Per slot van rekening zijn er ook voor de chimpanseewereld mooie gevallen beschreven van machomannen die de top bereikten door steun te zoeken bij de vrouwen. Voor we het weten zijn we bonobo's geworden, met vrouwen die het voor het zeggen hebben. Bonobo's zijn de vriendelijkste mensapensoort.

DIRK DRAULANS

Onze partners