Vrije Tribune
Vrije Tribune
Knack.be geeft hier een forum aan columnisten en gastbloggers
Opinie

27/10/10 om 16:25 - Bijgewerkt om 16:25

Vlaams (en internationaal) cultuurbeleid lijdt

Joke Schauvlieghe blinkt helaas uit in onwetendheid en vooral, in totale desinteresse.

De Vlaamse cultuurminister Joke Schauvlieghe heeft sinds haar aantreden aangetoond, op alle mogelijk denkbare en ondenkbare wijzen, dat ze geen enkele voeling heeft noch hebben wil met de Vlaamse cultuurscène. Ze blinkt helaas uit in onwetendheid en vooral, in totale desinteresse - zeg intussen maar met opzet. We leiden het onder meer af in de ministeriële blunderende uitspraak dat je als minister van cultuur niets van cultuur moet kennen... Je moet dus niet kennen van iets om dat iets te (bege)leiden. Dat weten we dan ook weeral.

Ik voel me nu echt geroepen de hartchirurgie in een of ander universitair ziekenhuis te gaan leiden. Ik ken er niks van dus ik zal het zeker kunnen. Van voetbal ken ik ook niks. Ik ben dus dé uitgelezen persoon om de Rode Duivels uit de impasse te leiden en zo wordt je dus minister van dit of dat in dit land... Ik kan ook de technici gaan leiden die mijnen bouwen en zeggen dat ze teveel geld opdoen want het kan zeker met een pak minder. Dat de mijnwerkers met bosjes omkomen is mijn zorg niet... En zo zal ook de cultuur omkomen want geleid door een onkundige en nog erger, een ongeïnteresseerde.

Eerste kop gevallen
Het eerste slachtoffer van de 'cultuurpolitiek' van Vlieg-Op-De-Schouw: Kathryn Bennetts, artistiek directrice van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen. Ze zorgde voor een enorme opwaardering van het KBvV en is wereldwijd gelauwerd. Ze leidde het KBvV onder haar beleid naar enorme successen waar ook ter wereld. Graag herinneren we u aan het Gouden Label dat het KBvV kreeg voor de wonderbaarlijk mooie en indrukwekkend unieke opvoering van Het Zwanenmeer (2008). Bennetts kent dan ook iets van ballet zie je... Maar er was niet de minste waardering van de overheid noch van de pers. Ik herinner me levendig dat ik de énige journalist was bij een huldiging van het KBvV bij de minister president. De vrijwilliger die over muziek en een beetje over ballet schrijft was de enige, geen der erkende journalisten die er geld mee verdienen vonden het nodig één vinger moe te maken aan deze ontvangst nadat het KbvV de meest prestigieuze ballerprijs ter wereld had gewonnen. We zijn dankzij die desinteresse cultureel echt armer geworden. Kathryn Bennetts nam ontslag als artistiek directrice van het KBvV omdat ze het niet eens kon zijn met de plannen die op de ministeriële tafel werden gegooid en die onder meer voorstellen om het Kon. Ballet van Vlaanderen te integreren in de Vlaamse Opera. Dat kon de directrice terecht niet aanvaarden. Er is al als gek beknot op dat succesverhaal in plaats van het te steunen met alle mogelijke middelen. Maar ja...

VOKH - Vlaams Orkest en Koor Hutsepot?
De Vlaamse Opera ontsnapt ook niet aan de wilde plannen van de minister (zeg maar haar administratie en alle soorten denkbare en ondenkbare raadgevers, commissies en zo meer). Daar wil men het orkest en het koor versterken door het op een of andere wijze geheel of gedeeltelijk samen te voegen met de andere Vlaamse orkesten (Brussels Philharmonic/VRO en deFilharmonie) en koren (VRK). Het Brussels Philharmonic/VRO moet in een pennentrek verhuizen naar de Bijloke (Gent) en het al verlieslatende centrum Flagey verder laten zieltogen. Dit schitterende orkest dat meer en meer wereldwijde faam geniet moet dus inbinden en Brussel laten links liggen wat meteen ook nog een echt verlies betekent voor Brussel in het algemeen en voor Flagey in het bijzonder.

De minister schakelt de onbezonnen kunstgrepen aan elkaar en denkt met een amalgaam te maken dat ze de cultuur dient en meteen een pak geld minder kan uitgeven. Het resultaat laat zich raden. De kwaliteit van de opera zal achteruit gaan net als de kwaliteit van de orkesten en koren omdat je nu eenmaal niet alles kan. Niemand is octopus. Opera en symfonie is heel wat anders en vraagt een hele andere professionele aanpak en ontwikkeling. Niemand kan echt alle disciplines even goed beheersen. Waar haalt de minister toch die bizarre kronkels vandaan? Als kok zal ze dus ook al een drama zijn want voor een goeie hutsepot moet men de juiste ingrediënten nemen en niet zomaar van alles en nog wat bij elkaar gooien en even lang laten koken.

Intriest
Het is diep ontgoochelend voor iedereen die een hart heeft voor de Schone Kunst dat we een opeenvolging kennen, sinds vele jaren, van cultuurministers die geen of weinig (gemeende) affiniteit met Cultuur hebben en zich doen uitblinken in het uitkramen van stommiteiten, algemeenheden en verkeerde, soms schandelijk dure ingrepen. De eersten die geen enkel besef hebben van om te gaan met geld blijken wel diegenen die het cultuurbeleid bepalen en het zijn de échte cultuurmakers die het moeten beboeten. Ach ja, het zijn ook gemakkelijke slachtoffers. Het zijn immers bezielde mensen die het niet kunnen laten cultuur te maken en de mensen hun boodschap te schenken. Ze doen toch verder al is het dan met het striktste minimum aan bij elkaar gescharrelde middelen. De onderwaardering, negering en feitelijke belediging van alle mensen die zich op eender welk niveau op gelijk welke wijze voor cultuur inspannen, is intriest en beschamend. Men kan dan wel beweren dat er meer geld aan cultuur is besteed dan ooit maar noteer dat het grootste deel van dat nieuwe geld gaat naar massacultuur zoals pop-evenementen die zeer commercieel zijn en geen enkele opbouwende inhoud hebben. Het zijn net diegenen die alle grote sponsoring kunnen vergaren die geen enkele vorm van subsidie nodig hebben. Dààr moet herschikt worden. Als men die gelden zou besteden aan nog maar alleen de hierboven genoemde orkesten, koren, opera en ballet, dan had Vlaanderen ensembles van absoluut leidend niveau op wereldvlak. Dit zou niet alleen geld kosten aan de subsidie verlenende overheden, het zou ook geld in het laadje brengen want kwaliteit trekt geld aan, duurzaam geld, duurzame investeerders en een naam en faam die een plaats verdient in de wereld en zo ook cultuurtoeristen aantrekt. Zie wat er gebeurde met de middelgrote stad Lausanne in Zwitserland toen het met open armen de hier verjaagde Maurice Béjart verwelkomde.

De stad stond meteen op de wereldkaart en heeft een leidende in plaats van een lijdende positie verworden in de kunstwereld. Zo zou het ook kunnen met Vlaanderen op cultureel vlak maar helaas weigert de politiek halsstarrig om dit in te zien. Het is trouwens niet alleen een Vlaamse ziekte. Overal slaat de anti-cultuur toe in het beleid en fnuikt men op alle mogelijke wijzen de ontwikkeling van de cultuurbeleving. Dit te beginnen met het cultuur onderwijs dat nooit op een zo laag pitje brandde als vandaag. Actie moet
Ik roep alle betrokkenen in de culturele sector, gaanda van liefhebberstoneel tot elke vorm vanal dan niet gesusidieerd (cultuur)onderwijs, vrijwilligers tot professionelen met wereldcarrières op om op een weekeinde te staken en te gaan betogen in Brussel. Musici kunnen hun draagbare instrumenten meenemen, zangers hun stem, dansers hun danskledij enz... Harmonieën, orkesten, beiaardiers (er zijn rijdende beiaarden), (koor)zangers, acteurs en noem maar op: laat je horen. Het zogenaamde beschaafde Westen is haast terminaal ziek en kwijnt weg. Laten we dit gebeuren of keren we het tij? Hoop doet leven of moeten we de dingen omkeren en zeggen: zolang er nog (cultureel) leven is, is er (culturele) hoop.

Ludwig Van Mechelen

Hoofdredacteur Klassiek Centraal
www.klassiek-centraal.be

Onze partners