Hubert van Humbeeck
Hubert van Humbeeck
Commentator bij Knack
Opinie

05/11/10 om 17:02 - Bijgewerkt om 17:02

Vertwijfeld Amerika

Het verlies van Barack Obama zal gevolgen hebben. Voor hem, voor zijn land voor iedereen.

Het zijn cijfers om stil van te worden. In een ruim omslagverhaal over de 'Vertwijfelde Staten van Amerika' weet het Duitse weekblad Der Spiegel dat er in de VS sinds 2006 in de industrie elke dag 1400 banen verloren gaan. Het land krijgt er sinds 2008 elke dag 7300 werklozen bij. Sinds 2006 groeit de overheidsschuld elke dag met 3,2 miljard dollar. Het blad besluit dat het licht aan de overkant van de oceaan stilaan uitgaat: 'Goodnight, America.'

Die cijfers verklaren voor een deel de uitslag van de tussentijdse verkiezingen van vorige week, die de Democratische Partij van president Barack Obama haar meerderheid in het Huis van Afgevaardigden kostten. Hoewel de Democraten in de Senaat nipt standhielden, krijgt de president in de tweede helft van dit mandaat met een hem vijandig gezind parlement te maken. Hij zal er, om te beginnen, mee moeten instemmen dat de scherpe belastingverlaging voor rijke Amerikanen van zijn voorganger George W. Bush alvast voorlopig wordt verlengd.

Had hij toch eerst voor economische zekerheid moeten zorgen, en niet alle kaarten op een hervorming van de gezondheidszorg moeten zetten? Barack Obama blijft hoe dan ook de eerste president sinds Lyndon Johnson in de jaren zestig die echt iets voor de kleine man heeft gedaan. Bush zadelde hem met twee uitzichtloze oorlogen op, en de financiële crisis kan hem ook bezwaarlijk worden aangewreven. De investeringsbank Goldman Sachs, die mee aan de basis ligt van de crisis, betaalde haar directie toch nog een bonus van 600.000 dollar per persoon. Autoreus General Motors kostte de belastingbetaler handenvol geld, maar maakt nu weer winst. Op het dieptepunt van de recessie, op het moment dat de wereld van veel arme en middenklasse-Amerikanen instortte, vervijfvoudigden hun rijke landgenoten hun inkomen.

Tegelijk moet gezegd dat de weinig ervaren Obama zich de voorbije twee jaar niet de beste president toonde. Zijn binnenlandse politiek was vaak chaotisch en onduidelijk, zijn buitenlandse beleid voluntaristisch maar weinig efficiënt. Hij kon niet verhinderen dat de diepconservatieve rechterzijde van de Republikeinse Partij, de zogenaamde Tea Party, de campagne domineerde. Dat deed ze, onder meer, met geld van superrijke tycoons zoals Rupert Murdoch, die zijn kranten en televisiestations een haatcampagne tegen Obama liet voeren.

De Democraten moeten hopen dat het succes van de Tea Party zich straks tegen de Republikeinen keert. Als die partij onder druk van de extremisten te veel naar rechts wordt gedwongen, kan Obama het centrum terugwinnen. Tea Partykandidaten dreigden er al mee om met een eigen partij te beginnen als ze van de Republikeinse partijleiding hun zin niet krijgen.

Dat zou een manier kunnen zijn om de patstelling in Washington te doorbreken. De Nederlandse Amerikakenner Henk Hofland besluit dat er in de VS op dit moment een geweldloze burgeroorlog woedt. De 'Vertwijfelde Staten van Amerika' van Der Spiegel zijn een grootmacht op de sukkel. Met mensen die, zoals veel Tea Party'ers, vinden dat ze niets met de globale economie te maken hebben. Als het tij niet keert, is dat slecht nieuws voor iedereen. Want een kat in het nauw maakt soms rare sprongen.

Hubert van Humbeeck

Onze partners