Volgens de oorspronkelijke planning moest Galileo in 2008 al operationeel zijn. © ESA

Europa begint eindelijk met de lancering van haar langverwachte satellietnavigatiesysteem, Galileo. Al blijft het nog enkele jaren wachten tot het systeem effectief operationeel is.

Vanop de lanceerbasis European Spaceport in het Frans-Guyaanse Kourou moesten donderdagmiddag de eerste twee satellieten gelanceerd worden van het Europese navigatiesysteem Galileo. Maar nauwelijks negentig minuten voor het geplande vertrek werd de lancering uitgesteld.

Aanleiding is "een anomalie" die werd opgemerkt bij de laatste voorbereidingen. Een woordvoerder van het Europese ruimteagentschap ESA liet optekenen dat het om een uitstel van 24 uur zou gaan. Nadien is dat bijgesteld tot een uitstel naar een nog onbepaald tijdstip.

De twee satellieten zijn genoemd naar Thijs en Natalia, een Belgisch jongetje en een Bulgaars meisje die een tekenwedstrijd over ruimte en ruimtevaart gewonnen hebben.

Vanaf 2014 moet het systeem operationeel zijn en de Europese Unie minder afhankelijk maken van de Amerikaanse gps-navigatie.

30 satellieten

In de eerste helft van 2012 worden de volgende twee satellieten gelanceerd. Na de zomer van volgend jaar wordt het tempo opgedreven, zodat in 2014 zestien satellieten in de lucht hangen en Galileo operationeel kan worden. Tegen 2020 moet Galileo dertig kunstmanen tellen en op volle toeren draaien.

Het Europese navigatiesysteem is een werk van lange adem geweest. Al in de jaren negentig gingen er stemmen op voor de ontwikkeling van een Europese tegenhanger voor het Amerikaanse global ppositioning system (gps), een navigeertechnologie die inmiddels de wereld veroverd heeft. In 1999 gaven de Europese staats- en regeringsleiders officieel groen licht voor het ambitieuze project, maar pas in 2008 - negen jaar later dus - werd met de Europese Commissie en het parlement een akkoord bereikt over de financiering van een eigen satellietnavigatiesysteem. Volgens de oorspronkelijke planning moest Galileo in 2008 al operationeel zijn. Het project heeft dus een vertraging van minstens zes jaar opgelopen.

Kosten

Het kostenplaatje van Galileo is zeer groot. Sinds 2000 werd al ongeveer 5 miljard euro Europees geld in het project gepompt. Met dat geld moeten 24 van de 30 satellieten gefinancierd kunnen worden. De Europese Commissie hoopt tussen 2014 en 2020, in het kader van de volgende Europese meerjarenbegroting, met 1 miljard euro per jaar Galileo volledig operationeel te stellen.

Experts maken zich sterk dat in 2014 95 procent van de huidige navigatietoestellen op de markt het Galileo-signaal zal kunnen ontvangen. De overige toestellen worden in de jaren daarna toch vervangen door hun gebruikers, zodat een dekking van 100 procent binnen afzienbare tijd verzekerd moet zijn, luidt het. Galileo moet door een groter aantal satellieten performanter zijn dan gps. (Belga/TE)