Tom   Vandyck
Tom Vandyck
Tot 2014 correspondent in de VS voor Knack.be
Opinie

21/07/12 om 05:53 - Bijgewerkt om 05:53

Strengere wapenwetten in de VS? Droom verder

Strengere wapenwetten blijven politiek een brug te ver, ook al kost één jaar doordeweeks Amerikaans vuurwapengeweld anderhalve keer zoveel doden als tien jaar oorlog.

Strengere wapenwetten in de VS? Droom verder

© Reuters

Hoe lang je als Europeaan ook in de VS woont, er zijn van die zaken waar je nooit aan went. Waarom moeten er in sportwinkels bijvoorbeeld militaire aanvalswapens verkocht worden? Een buks om een fazant mee te schieten? Het is niet mijn sport, maar dat tot daar aan toe. Maar een semiautomatisch AR-15 aanvalsgeweer, een wapen waar Amerikaanse troepen mee rondlopen in Irak of Afghanistan? Kom nou.

Je hoeft geen socioloog te zijn om in te zien dat er ongelukken gebeuren in een land waar dat zomaar kan. De schietpartij in de bioscoop in Aurora Colorado, waar een 24-jarige ex-doctoraatsstudent met - onder andere - dat wapen 12 mensen doodde en 59 andere verwondde, hoeft dan ook geen seconde te verwonderen. In de VS is het niet de vraag óf er een volgende schietpartij komt, maar wanneer.

Het recept is steeds hetzelfde. De dader is een jongeman waarvan de buren en kennissen achteraf zeggen dat het zo'n goeie jongen was. Een beetje stil, misschien, en soms en beetje sociaal onbeholpen, maar al bij al een beste knul.

En dan staat zo'n kerel dus plots mensen omver te schieten in een schoolcafetaria, een universiteitspeda of een bioscoop. Schrikken!

Dat is geen nieuw fenomeen, weten psychologen. Zulke dolle schutters zijn jongemannen die in hun vroege tienerjaren aan onopgespoorde geestesziekten lijden, door de jaren heen steeds meer opgesloten raken in hun paranoïde fantasiewereld en wanneer de stoppen na jaren eindelijk doorslaan aan het moorden gaan.

Koppel dat aan lakse wapenwetten en je krijgt Columbine, Virginia Tech, de moordpoging op Congresvrouw Gabby Giffords, en nu dus de slachtpartij in de bioscoop in Colorado. De namen van de bloedbaden zijn in het Amerikaanse collectieve bewustzijn gegrift.

Telkens opnieuw wordt er dan een obligaat rondje gepraat over strengere wapenwetten. En telkens gebeurt er vervolgens niks. Je kan er je klok gelijk op zetten. Ook nu weer zal het zo goed als zeker zo zijn.

President Obama zei in zijn reactie op de schietpartij vrijdag dat het nu niet het moment is om aan politiek te doen, maar dat is het natuurlijk absoluut wél. Met de verkiezingen voor de deur is dit het moment bij uitstek voor Amerikaanse politici om uit te leggen waarom ze al jaren niet eens meer de schijn proberen op te houden dat ze tragedies al deze willen voorkomen.

Tot 2004 heerste er in dit land een tien jaar lang verbod op aanvalswapens als de AR-15.President George W. Bush liet dat aflopen. Geen wonder, want de Republikeinse partij zit in de achterzak van de machtige National Rifle Association (NRA).

Barack Obama maakte vervolgens niet eens aanstalten om het verbod opnieuw in te stellen. Ook geen wonder, want de Democraten hebben jaren geleden al beslist dat er met vuurwapenwetten electoraal niks te rapen valt. Bovendien maken ze zich er kwetsbaar mee voor het verwijt dat ze verwijfde, elitaire lieden zijn uit de pretentieuze grootsteden aan de kusten die niet begrijpen hoe de echte Amerikaan uit het hartland in elkaar zit.

Dat is iets waar de Democraten als de dood voor zijn. Vooral omdat ze een aantal parlementsleden hebben die uit staten komen waar zulke argumenten aanslaan, en die dus óók de slippen van de NRA moeten dragen als ze hun baan willen houden.

Het zou dus sterk zijn als je tijdens de verdere verkiezingscampagne nog veel over vuurwapengeweld zou horen van president Obama.

En de Republikeinse uitdager Mitt Romney? Die zult u ook niet horen. Je kan hem ervan verdenken dat hij beter weet, aangezien hij uit Massachusetts komt, één van de staten met de strengste wapenwetten en dus ook met de laagste niveaus van vuurwapengeweld. Maar de officiële lijn van zijn partij is: het enige dat helpt tegen vuurwapengeweld, is nog meer vuurwapens op straat. Dan kunnen mensen zich namelijk verdedigen.

Klinkt leuk, maar het is natuurlijk onzin. Nog nooit heeft er iemand teruggeschoten op zo'n dolle schutter. Sterker nog: de lui die Jared Loughner overmeesterden (da's de man die Gabby Giffords in het hoofd schoot), waren ongewapend. Maar dat terzijde.

Het gevolg is dat ook de mensen die deze week in Colorado op een hoopje geschoten werden voor niks gestorven zijn. Ook dit geval zal weer geen verandering in de zaak brengen. Waarom zou het ook? Dit soort dolle schietpartijen is weliswaar goed voor veel toeters en bellen en 'Breaking News'-jingles op CNN, maar het is niet meer dan het topje van de ijsberg.

Volgens de FBI vielen er in 2010, het laatste jaar waar de cijfers voor beschikbaar zijn, 8775 doden door vuurwapengeweld in de VS. Ter vergelijking: sinds 2001 zijn 6440 Amerikaanse soldaten gesneuveld in Irak en Afghanistan samen.

Met andere woorden: één jaar doordeweeks Amerikaans vuurwapengeweld kost haast anderhalve keer zoveel doden als meer dan tien jaar oorlog. Maar voor die oorlogen wordt er niet op een paar honderd miljard dollar meer of minder gekeken, terwijl één wetje dat de vuurwapenlobby voor het hoofd kan stoten klaarblijkelijk teveel gevraagd is. Wat - weer maar eens - veel zegt over de prioriteiten van dit land.

Onze partners