18/10/12 om 09:12 - Bijgewerkt om 09:12

Regering Di Rupo is slechte begrotingsbeheerder

Ernstig en naar de toekomst dragend begrotingsbeleid blijft een onmogelijke opdracht voor Di Rupo I.

Regering Di Rupo is slechte begrotingsbeheerder

© Belga

Het was zeer voorspelbaar. De gemeenteraadsverkiezingen zijn net achter de rug en floep, daar gaan we over de begroting. Over het feit op zich van deze timing hoeven we de regering niet te veel te verwijten want nagenoeg elke regering zou hetzelfde gedaan hebben. Je probeert altijd te voorkomen dat er onaangenaam nieuws komt in de aanloop naar een verkiezing. Wat tegen de borst stoot, is dat bepaalde excellenties blijven beweren dat er geen strategie zit achter deze timing. Daarmee beledigen ze de intelligentie van de bevolking.

Voor dit jaar moet nog ruim 800 miljoen euro gevonden worden. Er gaan al stemmen op om zich daar niet te druk over te maken en het begrotingstekort te laten oplopen tot 3% van het BBP in plaats van de beoogde 2,8%. Op enkele euros na hoef je dan niks meer te doen en is het probleem van de 800 miljoen alvast van de baan. Bepaalde ministers zouden dan echter wel zeer nadrukkelijk diverse uitlatingen uit het recente verleden moeten opeten.

Naar 2013 gaat het om 3,7 miljard of ongeveer 1 %punt van het BBP. Drie bedenkingen dringen zich hier rond op.

Ten eerste, wat zijn de hypothesen inzake economische groei en inflatie? Het IMF voorspelt voor volgend jaar 0,3% groei en 1,9% inflatie, dus 2,2% nominale groei van het BBP. Breng je je hypothese inzake nominale groei naar, bijvoorbeeld, 3,2% dan tover je sowieso al 1,5 miljard euro deficit weg. Die 3,7 miljard euro is dus realistisch of niet in functie van de gehanteerde hypothesen inzake groei en inflatie. Benieuwd om te vernemen hoe die hypothesen er finaal zullen uit zien.

Dat de regering nu alsnog stevig moet ingrijpen voor 2012 om qua deficit op koers te blijven, heeft alles te maken met het feit dat men systematisch veel te optimistisch geweest is rond de groei. De regering negeerde de evidentie die overal te rapen lag rond de economische achteruitgang en ging voort op politiek gemanipuleerde prognoses van het Planbureau.

Ten tweede, de regering is voor een stuk het slachtoffer van haar eigen beleid. Als het gros van je begrotingsmaatregelen uit eenmalige ingrepen en belastingverhogingen bestaat, dan bestel je als het ware problemen voor de jaren nadien. Inzake eenmalige maatregelen ligt het in de term zelf besloten dat je die elk jaar opnieuw moet herhalen. Belastingverhogingen werken altijd voor een stuk zelfvernietigend om de eenvoudige reden dat wij ons gedrag aanpassen. De maatregelen rond de fiscale aanpak van de bedrijfswagens illustreren dat ten overvloede. De opbrengst hiervan valt veel lager uit dan begroot. In succesvolle saneringsoperaties ligt altijd de nadruk op inperking van de uitgaven.

Ten derde, het begrotingsbeleid van de regering Di Rupo verhoogt de onzekerheid in de economie. Welke nieuwe belastingen komen er aan? Welke besparingen? Eventuele andere maatregelen? Consumenten gaan daardoor nog iets meer op de rem staan. Bedrijven dekken zich in tegen terugloop van de vraag en aantasting van hun marges. Investeringen gaan in de koelkast. Het gevolg hiervan is dat de economie minder goed draait waardoor ... de begroting extra bezwaard wordt. Een vicieuze cirkel dus.

Dit land heeft nood aan een structureel begrotingsbeleid. Geen jaar-aan-jaar getaffel maar een visie op langere termijn. De nadruk moet daarbij verschoven worden van eenmalige maatregelen en belastingverhogingen (dit is niet hetzelfde als belastingverschuivingen) naar inperking van de uitgaven. De regering Di Rupo, die nu ook nog eens moet afrekenen met verscherpte persoonlijke animositeiten naar aanleiding van gemeentelijke perikelen, mist daarvoor echter de noodzakelijke interne samenhang. Het zal dus bricoleren blijven.

Onze partners