vrijdag 25 mei 2012

Lieveheersbeestjes veranderen van kleur

maandag 06 februari 2012 om 14u23

De klimaatopwarming heeft gevolgen voor het uitzicht van lieveheersbeestjes.

Het wordt steeds duidelijker dat het broeikaseffect sinds een jaar of twintig grote gevolgen heeft voor de dieren in onze regio. De grenzen van gemiddelde temperaturen zijn in die periode 250 kilometer naar het noorden opgeschoven, maar de populaties van vogels en vlinders zijn niet in dezelfde mate gevolgd.

Er is natuurlijk flexibiliteit in een ecosysteem, maar toch: het leefgebied van vlinders is, volgens het vakblad Nature Climate Change, gemiddeld 114 kilometer naar het noorden opgeschoven, dat van vogels amper 37 kilometer. We mogen er wel vanuit gaan dat vogels meer weerstand hebben tegen temperatuursveranderingen dan vlinders.

Toch kunnen er problemen opduiken, want vele vogels hebben tijdens het broedseizoen rupsen nodig om hun jongen te voederen, dus als de voornaamste prooien opschuiven naar het noorden en niet op vergelijkbare wijze vervangen worden door zuidelijker soorten, dreigen vogels minder jongen groot te kunnen brengen.

Het vakblad Heredity meldt dat er in Nederland (en mogelijk dus ook bij ons) een verschuiving is vastgesteld in de kleuren van het tweestippelige lieveheersbeestje. Dat diertje is in de kuststreek overwegend rood met zwarte stipjes, maar in het binnenland is bijna de helft zwart met rode stippen. Dat was althans de situatie in 1980, want in 2004 werd er overal minder dan een vijfde zwarte versies van het beestje geregistreerd.

De verschuiving wordt gelinkt aan de gevolgen van het broeikaseffect: zwarte beestjes blijven gemakkelijker warm in koudere omstandigheden, maar doordat het warmer wordt valt die selectiefactor weg. Blijkbaar is het voor de diertjes kostelijker te investeren in een zwartgekleurd schild. (DD)

Meer over: ,

 

Reacties

FerdiEgb | 9 februari 2012

DoctorX, bedankt, de timing van de verandering geeft inderdaad uitsluitsel. Weer wat bijgeleerd. Ben benieuwd of de zwarte soort nu meer voorkomt naar het noorden toe...

Ongepast?

DoctorX | 9 februari 2012

@ferdiegd: Als je de verspreidingskaarten op waarnemingen.be van beide soorten bekijkt dan zie je dat het Aziatische lieveheersbeestje over heel Vlaanderen voorkomt. De donkere vorm van het 2-stippelige lieveheersbeestje komt inderdaad meer voor in het binnenland, wat ook logisch is: het binnenland is relatief koeler dan de kuststreek. In ieder geval, de verspreiding van het Aziatische lieveheersbeestje heeft dus geen invloed op het resultaat. Bovendien komt het Aziatische lieveheersbeestje pas sinds 2002 in België voor. Reeds voordien merkte men al een afname in donkere lieveheersbeestjes. Zie ook het artikel van de Universiteit van Wageningen: http://www.themaklimaat.wur.nl/NL/nieuwsagenda/nieuws/R_20120123_Lieveheersbeestje_.htm. Ook daar concludeert men dat de aanwezigheid van het Aziatische lieveheersbeestje geen invloed heeft!

Ongepast?

FerdiEgb | 9 februari 2012

DoctorX, hangt er van waar men heeft geteld en waar de verspreiding van de Aziatische soort plaatsvindt. Gezien de donkere soort veel meer voorkomt in het binnenland dan aan de kust, geeft bv. een verspreiding van de Aziatische soort meer in het binnenland en minder aan de kust, ook een verschuiving in de verhoudingen...

Ongepast?

DoctorX | 8 februari 2012

@ferdiegd: niet akkoord: als je procentueel gaat vergelijken hoeveel de verhouding zwart / rode lieveheersbeestjes is in populaties kan men dit perfect extrapoleren naar populaties in het verleden. Dan maakt het totaal aantal lieveheersbeestjes in een populatie niet uit, enkel de verhouding (tenzij je natuurlijk naar extreem kleine aantallen gaat). Dus dan heeft predatie door het Aziatische lieveheersbeestje ook geen invloed.

Ongepast?

FerdiEgb | 8 februari 2012

DoctorX, akkoord dat het twee verschillende onderzoeken zijn, had dat niet door omdat het over hetzelfde beestje ging. Mogelijk is er toch het element van de opwarming bij betrokken. Maar in het geval van de tweestippige lieveheersbeestje is er ook de factor van de Aziatische invasie: die is vanuit België begonnnen door de massale invoer en heeft ook Nederland bereikt. Dus moet men eerst de spreiding van de Aziatische soort in rekening brengen, voraleer men een oordeel kan vormen over de invloed van de temperatuursverhoging op de kleurverandering...

Ongepast?

 

Reageer

Opgelet: Het is niet mogelijk om anoniem te reageren. Uw loginnaam zal bovenaan uw reactie verschijnen.

Om een reactie te plaatsen, dien je geregistreerd te zijn:

Mensen

Technologie

Wetenschap

Cultuur

Buitenland

Economie

België