Hoe hybride populieren hun steriliteit verliezen

24/05/12 om 08:26 - Bijgewerkt om 08:26

Mentorstuifmeel doorbreekt de steriliteit van een hybride populier.

Hoe hybride populieren hun steriliteit verliezen

De populier is de meest aangeplante niet-inheemse boomsoort in Vlaanderen. Hij is zo talrijk geworden dat hij tot ons landschap is gaan behoren. Vooral de Canadese populier (een kruising tussen de Europese zwarte populier en een Amerikaanse soort) vormt met zijn lange rijen langs wegen en kanalen en zijn geurige vruchten een aangenaam - zij het aangeplant - aspect van onze natuur.

Maar de Canadapopulier is steriel, waardoor zijn expansiecapaciteit beperkt is. Anders zou hij misschien te dominant worden, en lokale soorten in de verdrukking brengen. An Vanden Broeck van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) meldt met een aantal collega's in het vakblad Biological Invasions echter dat een Canadapopulier zijn steriliteit verliest als hij in contact komt met een mengsel van eigen stuifmeel en stuifmeel van de inheemse zwarte populier. Een Canadapopulier produceert weinig eigen stuifmeel.

Vreemd is dat 85 procent van de jonge plantjes die uit deze cocktail sproten, de Canadapopulier als vader had. Het stuifmeel van de zwarte populier helpt de hybride boom dus om zijn eigen voortplantingsbeperkingen te omzeilen. Hoe dat precies gebeurt, is niet duidelijk, maar mogelijk geeft het vreemde stuifmeel groeisubstanties door die de onvruchtbaarheid van het andere stuifmeel opheffen. Mentorstuifmeel noemen wetenschappers stuifmeel dat de steriliteit van collega's kan doorbreken.

Suzanna Lettens van het INBO en haar collega's gebruiken populieren als een maat voor bodemverontreiniging. De bladeren van jonge populieren nemen zware metalen op. De resultaten van hun experimenten, gepubliceerd in het vakblad Science of the Total Environment, tonen aan dat dat proces zo intens kan zijn dat bomen na drie jaar minder zware metalen in hun bladeren opslaan. Dat heeft deels te maken met het feit dat ze slecht groeien, deels met het gegeven dat zware metalen in de bodem na het aanplanten van bomen om verschillende redenen minder toegankelijk worden voor planten. Ze worden dus minder gemakkelijk opgenomen.

Het is bijgevolg nog onduidelijk of populieren aanplanten nuttig kan zijn om met zware metalen vervuilde grond te saneren. (DD)

Lees meer over:

Onze partners