Hittegolf op de Noordpool: 'Vicieuze cirkel van opwarming van aarde'

25/11/16 om 16:29 - Bijgewerkt om 17:22

Op de Noorse archipel Spitsbergen is het bijna 7 graden Celsius warmer dan normaal, op de Noordpool de afgelopen vier weken zelfs 9 tot 12 graden warmer dan gemiddeld. Klimaatwetenschappers waarschuwen voor een vicieuze cirkel met potentieel catastrofale gevolgen.

Hittegolf op de Noordpool: 'Vicieuze cirkel van opwarming van aarde'

Longyearbyen © Belga Image

Op Spitsbergen, een eilandengroep die ver ten noorden van Noorwegen ligt, wordt 2016 het warmste jaar sinds het begin van de metingen in 1889, zegt klimaatvorser Ketil Isaksen van het Noors Meteorologisch Instituut (NMI). Het is er bijna 7 graden warmer dan normaal.

Op de Noordpool is het de afgelopen vier weken gemiddeld 9 tot 12 graden warmer dan normaal geweest. 'We hebben op de Noordpool nog nooit zo hoge temperaturen gemeten', zei zei Martin Stendel van het Deens Meteorologisch Instituut (DMI) aan persagentschap AFP.

De afgelopen weken is nul graden geregistreerd, wat zelfs 20 graden warmer is dan normaal midden november. Rond deze tijd van het jaar zou, na de zomerdooi, opnieuw duizenden vierkante kilometer ijs per dag moeten gevormd worden, maar dat gebeurt niet. 'Niet alleen groeit het ijs niet aan zoals het zou moeten, er treedt nog smelting op,' aldus Stendel aan AFP.

Factoren

Er zijn verschillende oorzaken, waarvan de meest directe warme winden uit West-Europa en de westkust van Afrika. Het weerfenomeen El Niño heeft warme oceaanlucht naar het noorden gedreven. Maar de grote drijfkracht die dergelijke periodieke fenomenen nog versterken, is de opwarming van de aarde als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen.

Problematisch is dat de warmte het ijs doet smelten, wat dan weer leidt tot de opwarming van de lucht via het water. IJs weerkaatst immers meer stralen dan water. 'Dat is een vicieuze cirkel', aldus beide wetenschappers. In de afgelopen jaren was een steeds groter zeeoppervlak ijsvrij.

Permafrost

Bovendien tonen recente onderzoeken dat de stijgende temperaturen ook een invloed hebben op de permafrostbodem, die het hele jaar door bevroren is. Tot op een diepte van 80 meter zijn opwarmingen gemeten, aldus Isaksen. Zet die evolutie zich door, zal dat gevolgen hebben voor de infrastructuur en de bebouwing.

Longyearbyen, de grootste nederzetting op Spitsbergen, is op permafrost gebouwd en wordt steeds vaker bedreigd door lawines en aardverschuivingen. 'De gebieden in het noorden worden als indicator beschouwd voor de klimaatverandering', aldus Isaksen. Hoe verder men naar het noorden gaat, hoe duidelijker de veranderingen zijn. 'Voor de bewoners van Longyearbyen komt het dichter en dichter. Dat kan catastrofaal eindigen, als we niets ondernemen.'

Alpen

Intussen is in de Alpen de meeste sneeuw onder de 1900 meter hoogte opnieuw gesmolten, als gevolg van een uitzonderlijk lange föhnwind (warme, droge wind), melden weerdeskundigen op Twitter. (Belga/AFP/KVDA)

Onze partners