'Extreem weer wordt de norm'
vrijdag 03 februari 2012 om 13u25
In 2011 was de wereldwijde gemiddelde temperatuur 14,52 graden Celsius. Volgens wetenschappers van de NASA was dit het op acht na warmste jaar in een periode van 132 jaar, ondanks de verkoelende invloed van La Niña en relatief zwakke zonnestraling.
Sinds de jaren zeventig is elk decennium warmer geworden. Negen van de tien warmste geregistreerde jaren deden zich voor in de 21ste eeuw. 2011 kenmerkte zich ook door extremen, zoals ernstige droogte en hevige neerslag.
De gemiddelde jaartemperatuur wordt bepaald door een aantal factoren, inclusief de zonneactiviteit en de status van het fenomeen El Niño/La Niña (de opwarming en afkoeling van zeewater bij de evenaar). Broeikasgassen in de atmosfeer, die vrijkomen bij de verbranding van fossiele brandstoffen, zijn echter een dominante factor geworden voor de opwarming van de aarde.
De planeet is nu bijna 0,8 graden warmer dan een eeuw geleden. De jaarlijkse gemiddelden verbergen opvallende temperatuur- en neerslagrecords in veel delen van de wereld. Weersextremen die normaal gesproken uitzonderlijk zijn, maar die de norm kunnen worden als de opwarming van de aarde doorgaat.
Meer neerslag
Wereldwijd was 2011 het op één na natste jaar. Het vorige record dateert uit 2010, dat ook 2005 evenaarde als warmste jaar. Op een warme planeet wordt meer neerslag verwacht. Met elke temperatuursstijging van een graad, neemt de hoeveelheid vocht in de lucht toe met ongeveer 7 procent. Hogere temperaturen kunnen ook heviger stormen uitlokken.
Brazilië begon het jaar met de dodelijkste natuurramp in zijn geschiedenis. In januari viel in een dag alle neerslag die normaal gesproken in een maand. Dat leidde tot overstromingen en landverschuivingen waarbij minstens negenhonderd mensen omkwamen. In dezelfde maand overstroomde in Australië een oppervlak met de omvang van Frankrijk en Duitsland samen. Australië kende het op twee na natste jaar sinds de metingen in 1900 begonnen.
De duurste weerramp van 2011 was de overstroming in Thailand in de tweede helft van het jaar. Een derde van de provincies in het land liep onder water. De schade bedroeg meer dan 34 miljard euro, vergelijkbaar met 14 procent van het Thaise bruto binnenlands product (bbp). De ramp in Thailand was de duurste natuurramp ooit voor een land.
Hoge voedselprijzen
In oktober kwamen meer dan honderd mensen om bij twee stormen - een uit de Pacific en een uit de Caraïben - die Centraal-Amerika teisterden met regen. In het westen van El Salvador viel bijna anderhalve meter regen in tien dagen tijd. En in december trok de tropische storm Washi over de Filippijnen. Washi veroorzaakte overstromingen waarbij meer dan 1200 mensen omkwamen.
Het Atlantische orkaanseizoen telde in 2011 negentien stormen die een naam kregen. Orkaan Irene bracht extreme overstromingen teweeg het noordoosten van de Verenigde Staten in augustus. Voor zeven Amerikaanse staten was 2011 het natste in de boeken, terwijl het voor in staten juist een van de droogste jaren was.
Zoals te verwachten is op een warmere planeet, hebben sommige delen van de wereld te maken gekregen met overvloedige regen, terwijl andere delen te maken kregen met droogte. Een ernstige droogte in de Hoorn van Afrika die begon in 2010, mondde in 2011 uit in een crisis. Gewassen verdroogden, voedselprijzen stegen en er ontstond wijdverbreide ondervoeding. De problemen werden nog verergerd door politieke instabiliteit in de regio. Naar schatting kwamen er meer dan 50.000 mensen om.
Landbouw
In Noord-Amerika verergerde de droogte die in 2010 begon in 2011. Honderden boeren uit het noorden van Mexico hielden in januari van dit jaar een protestmars om hun problemen kenbaar te maken bij de regering. Bijna 900.000 hectare landbouwgrond en 1,7 miljoen dieren gingen verloren door de droogte, de ergste in Mexico in de zeventig jaar dat er gegevens verzameld worden.
In Wichita Falls in Texas was het honderd dagen warmer dan 100 graden Fahrenheit (37,8 graden Celsius). Het vorige record was voor 1980, toen het gedurende 79 dagen warmer werd dan 37,8 graden.
James Hansen, directeur van het Goddard Institute for Space Studies van de ruimtevaartorganisatie NASA, schrijft dat de kans op dergelijke hittegolven "voor de snelle opwarming van de aarde verwaarloosbaar was."
Voor de Verenigde Staten was 2011 het op één na warmste jaar in de geschiedenis. Wereldwijd braken zeven landen hitterecords: Armenië, China, Iran, Irak, Koeweit, de Republiek Congo en Zambia.
Zambia had tegelijkertijd te maken met een kouderecord: in juni werd een temperatuur bereikt van -9 graden Celsius. Koeweit had te maken met de hoogste temperatuur, 53,3 graden. De hoogste temperatuur ooit gemeten op aarde in de maand augustus.
Noordpoolgebied
Ook het Noordpoolgebied had te maken met een warm jaar. In 2011 lag de temperatuur 2,2 graden boven het gemiddelde in de periode van 1951 tot 1980. In de afgelopen vijftig jaar steeg de temperatuur in het Poolgebied dubbel zo snel als elders op aarde, waardoor meer poolijs smelt en de permafrost dooit.
In de zomer gaat momenteel meer ijs verloren dan er in de winter weer aangroeit, waardoor het zee-ijs van in het poolgebied dunner is geworden. Daardoor wordt het nog vatbaarder voor dooi. Wetenschappers verwachten dat de Noordpool uiterlijk in de zomer van 2030 volledig ijsvrij kan zijn.
Als het ijs verdwijnt, wordt minder zonlicht gereflecteerd en komt de donkere oceaan tevoorschijn. Die absorbeert meer zonne-energie, waardoor de opwarming nog sneller kan gaan. Zowel ijs in de oceaan als op het nabijgelegen Groenland gaat dan sneller verloren. Als het ijs op Groenland volledig smelt, kan de wereldwijde zeespiegel 7 meter stijgen. Door de opwarming ontdooit ook de permafrost, waardoor de broeikasgassen CO2 en methaan vrijkomen. Die kunnen de aarde nog sneller opwarmen. (IPS)
Reacties
W.A.M. | 6 februari 2012 "Het venijnige aan La Niña is dat ze de atmosfeer afkoelt maar de oceaan met dezelde hoeveelheid warmte laat toenemen." Ik heb dat verder bekeken en op dat punt heb je grotendeels gelijk: een La Niña geeft een toename van de warmte-inhoud van de oceanen. Die warmere toplaag gaat onder het oppervlak zitten, waarbij de diepere koudere lagen toplaag worden en de atmosfeer afkoelen, maar zelf opwarmen (waarschijnlijk meer door de directe zonneschijn dan door de lucht temperatuur). Zo heb ik weer wat bijgeleerd...
DoctorX, afhankelijk van welk beginpunt en eindpunt je kiest kan je alle kanten uit. Als je in 1910 start, dat is ruim 100 jaar, dan heb je een sterke opwarming, lichte koeling, sterke opwarming, vlakke temperatuur. Telkens met periodes van ongeveer 30 jaar, de laatste periode is nu 10 jaar bezig. Belangrijk is dat de periode 1910-1940 met nauwelijks extra CO2 even snel opwarmt als 1975-2000 met stijgende CO2 invloed. Dus de natuurlijke variatie (wat dat dan ook heeft veroorzaakt) heeft de aarde even snel opgewarmd zonder extra CO2 als met extra CO2. Dus wat is dan de invloed van die extra CO2? We hebben het hier over drie bekende cycli: de ~1000 jaar cyclus die de Minoïsche, de Romeinse en de Middeleeuwse (en de huidige) warme periodes heeft beïnvloed, dan heb je een ~230 jarige cyclus en een ~70 jarige cyclus (PDO, NAO, AO) die grotendeels het klimaat bepalen. Die zijn alle drie terug te voeren tot cycli in de zon. Zelfs de korte ENSO (2-4 jaar) cyclus is mogelijk met de zonne-energie gelinkt. Dus wáár zit de invloed van CO2? In klimaatmodellen die allemaal gefaald hebben, dus de invloed van CO2 zwaar overschatten en daarom lapmiddelen zoals de SO2 uitstoot nodig hebben om het gebrek aan opwarming te verklaren. Inzake jouw referenties: de eerste referentie geeft aan dat de zeespiegelstijging 1961-2003 1,5 mm/jaar was. Dat is even "snel" als in de periode 1900 (en daarvoor) tot 1960. Dat is ocharme 15 cm per eeuw, niet bepaald een reden om hogere dijken te bouwen. Sommige alarmisten (Shellnhuber, Rahmstorf,...) hebben het over verschillende meters in deze eeuw... Overigens is er sinds 2008 een (tijdelijke) zeespiegeldaling: http://sealevel.colorado.edu/ en sinds 2003 eerder een afname van de warmte-inhoud: http://cbdakota.wordpress.com/2009/07/05/ocean-heat-content/ Verder: "acht of negen warmste jaren sinds het begin van wereldwijde metingen vallen allen in de periode 1990-201". En dan? De aarde warmt al op sinds het begin van de metingen (amper een paar honderd jaar lang), lang voor CO2 maar enige invloed kon hebben. Dus ook de huidige warme periode kan volledig natuurlijk zijn. Net zoals de Middeleeuwen of de Romeinse periode waarschijnlijk warmer waren dan nu. Ook zegt dat niet dat de aarde over de afgelopen 15 jaar nog is opgewarmd, dat is niet het geval. We zitten nu duidelijk op een plateau. Wat betreft aerosolen: het artikel gaat over stratosferische aerosolen, niet over de lagere atmosfeer. De menselijke aerosolen bereiken de stratosfeer niet of nauwelijks (tenzij via zware tropische stormen): SO2 heeft een levensduur van gemiddeld 4 dagen vooraleer neer te slaan, droog of via regen. Idem voor roet en bruine aerosolen van hout en dierlijk afval verbranden (die hebben een netto opwarmend effect). SO2 in de stratosfeer ingebracht via zware vulkanische uitbarstingen (1992 Pinatubo) hebben een levensduur van 2-3 jaar. Overigens is ook al in het tussengebied (boven de inversielaag) de verhouding menselijke aerosolen (SO2) tot natuurlijke (SOA, geoxideerde organische aerosolen) al 1:7 en meer. Die laatste zijn afkomstig van o.m. terpenen die massaal vrijkomen in naaldbossen (de "blue mountains" in meerdere landen) en daar de plaatselijke smog geven. Dus de toename van aerosolen in de stratosfeer is vermoedelijk een natuurlijk fenomeen en niet veroorzaakt door een toename van de menselijke uitstoot aan SO2, want die is er niet.
Ha die Arne, mijn al behoorlijk (want Nederlands) pensioen uit de chemische industrie wordt jammer genoeg niet aangevuld met cheques van de fossiele brandstofindustrie, noch van de kernenergie-industrie die ik (naar aanleiding van Fukushima) ook af en toe eens verdedig. Mij interesseert het klimaat al een kleine 40 jaar, na het lezen van een boek over de rol van de zon in het klimaatgebeuren op aarde. Al wat ik zeg kan opgezocht worden: er is al 15 jaar geen toename van de globale temperatuur, ondanks de sterke toename van CO2 door de mens. Er is geen toename van extreme weersomstandigheden, behalve een toename van de totale neerslag en een lichte toename van extreme neerslag in Europa. De zeespiegel stijgt nu niet sneller dan 50 jaar geleden, er zijn niet meer (zware) orkanen, enz... 95% van de klimaatmodel "runs" ("projecties") zitten nu boven de werkelijke temperatuur, als je de lat gelijk legt over de periode 1961-1990. Overigens steunt de fossiele brandstof industrie of hun hoofdaandeelhouders (BP, Shell, Rockefellers Brothers Fund - Exxon) de "warme" kant veel meer dan de kritische kant...
@FerdiEgb: De globale metingen van de oceaantemperaturen wijzen er inderdaad op dat er een VERTRAGING is in de temperatuurstijging op globaal vlak. Dit is echter eenvoudig te verklaren doordat we momenteel met een sterk La Niña effect zitten. De algemene trend blijft nog steeds duidelijk: de temperatuur van de oceanen neemt toe: Zie: http://www.sciencedaily.com/releases/2008/06/080618143301.htm http://ocean.nationalgeographic.com/ocean/critical-issues-sea-temperature-rise http://www.nature.com/nature/journal/v465/n7296/pdf/nature09043.pdf Trouwens: als de PDO volgens jou negatief is, dan is de continue stijging van de wereldtemperatuur des te erger. Want als de PDO een afkoelend effect heeft, dan zou ik niet graag willen weten hoe erg de temperatuur zou stijgen zonder dat afkoelend effect. En dat de algemene wereldwijde temperaturen nog steeds toenemen is duidelijk: de acht of negen warmste jaren sinds het begin van wereldwijde metingen vallen allen in de periode 1990-2010 (met 2011 bij de top drie alweer). Elk decennia sinds 1970 was warmer dan het voorgaande. (1980-1989 warmer dan 1970-1979, enzovoorts!). Er zijn wel degelijk toenames van wereldwijde aerosolen waar te nemen. Zie o.a. http://www.noaanews.noaa.gov/stories2011/20110721_particles.html. Het gehalte aan SO2 neemt inderdaad af op wereldschaal, maar niet alleen SO2 speelt een belangrijke rol, ook fijn stof, roet, en organische deeltjes zijn belangrijk bij het aerosol effect. Uit een aantal studies blijkt dat het verkoelende effect van aerosolen tot -2,5W/m² kan zijn, behoorlijk groot dus! Aan de andere kant: als de smog laag zo dik wordt als in sommige Aziatische streken (denk bvb China en India) dan krijg je weer absorptie van warmte in de donkere wolken die ontstaan en heb je een opwarmend effect.
Reageer
Opgelet: Het is niet mogelijk om anoniem te reageren. Uw loginnaam zal bovenaan uw reactie verschijnen.
Om een reactie te plaatsen, dien je geregistreerd te zijn:
Mensen
- Student veroordeeld voor filmen van homoseksuele kamergenoot
- As van Star Trek-legende Scotty naar de ruimte gebracht
- Facebook-oprichter Mark Zuckerberg wijzigt profiel naar getrouwd
- 'Ooit riep ik dat de CVP een echte hoer was'
Technologie
- IBM verbiedt gebruik van Applesoftware
- Apple licht bouw ‘ruimteschiphoofdkwartier’ toe
- Google vindt verplichte filter op pornografie geen goed idee
- Twitter biedt kansen voor de overheid
Wetenschap
- 3.000 jaar oude zegel bewijst bestaan van Bethlehem voor Christus
- 'Er zijn oneindig veel heelallen'
- Nachtverlichting trekt allerhande insecten aan
- Gammastralen mogelijk niet de bron van kosmische straling
Cultuur
- NTGent en Toneelhuis kiezen voor seks, romanbewerkingen en vroegere succescreaties
- Roma viert tiende verjaardag
- Dans: Anne Teresa De Keersmaeker analyseert zichzelf in uitmuntend boek
- Belg Marc Bouchkov haalt finale Koningin Elisabethwedstrijd
Buitenland
- ‘Azerbeidzjan blijft mensenrechten schenden’
- 'Grexit mogelijk op 1 januari 2013'
- 'Verenigde Naties hypocriet en onverschillig'
- Streek rond Bologna blijft beven
Economie
- Beleggerscompetitie: Hoogspanning
- Ellende op financiële markten kan nog twee jaar duren volgens Schäuble
- Groen twijfelt aan veiligheid kerncentrale Gravelines
- Moody's doet beurzen schrikken
