Ann Peuteman
Ann Peuteman
Redactrice bij Knack
Opinie

01/02/13 om 08:19 - Bijgewerkt om 08:19

Pesten is geen kinderziekte

Pesten is een symptoom van groeiende intolerantie, van het feit dat velen onder ons denken dat iedereen naar ons moet luisteren omdat alleen wij weten hoe het moet.

Een jongetje dat liever boeken leest dan voetbalt, een tiener die zich het lekkerst voelt in een net pak, een collega met een wijnvlek in haar hals. Dankbare pispalen zijn het. De kans is behoorlijk groot dat ze vroeg of laat worden nageroepen, beschimpt of gesard. Simpelweg omdat ze anders zijn dan het gros van de mensen om hen heen. Omdat ze er anders uitzien, van andere dingen houden, andere ambities hebben soms. En dat kunnen klasgenoten, collega's of buren dus maar moeilijk begrijpen. Meer nog: die hebben het er moeilijk mee dat ze maar geen hoogte van hen kunnen krijgen.

Om tot zo'n buitenbeetje door te dringen en een reactie los te weken, hebben sommigen dan de neiging om hem wat te jennen. Zoals vorig jaar nog te zien was op de met een gsm gefilmde beelden van een schoolmeisje dat door een groepje bullebakken werd getreiterd aan een bushalte in Roeselare. Hoe minder ze reageerde, hoe driester ze tegen haar tekeergingen.

En zo gaat het vaak. Eerst voelt iemand, meestal degene met de grootste mond, zich geroepen om zijn doelwit uit te maken . Voor nerd, janet, professortje, slet, noem maar op. Vinden anderen dat vermakelijk of sluiten ze zich erbij aan, dan gaat het verder. En verder. Tot het een gewoonte wordt , het slachtoffer zich nog meer in zichzelf terugtrekt en zijn belagers zo nog meer uitdaagt. Of tot die zich uit arren moede aanpast. Het jongetje gaat dan maar mee voetballen, de tiener trekt een jeansbroek aan, de collega komt niet meer naar het werk zonder sjaal om haar hals . Maar ook dat is - voor alle duidelijkheid - geen happy end.

In tijden dat we de wereld rond reizen alsof het niets is - of dat nu met een vliegtuig of een computer gebeurt - en we niets liever doen dan ons vergapen aan exotische usances, hebben we het toch zo moeilijk om te aanvaarden dat niet iedereen in onze directe omgeving exact is zoals wij. Of het nu gaat om allochtonen, andersgelovigen, andersdenkenden of mensen die simpelweg een andere smaak hebben. Vaak snappen we niet waarom zij er niet alles aan doen om te zijn zoals wij. Om hen echt te leren kennen, hebben we dikwijls te weinig lef. Om echt begrip voor hen op te kunnen brengen, ontbreekt de empathie in veel gevallen.

Pesten is dan ook geen kinderziekte, zoals wel eens wordt beweerd. Het is geen fase waar veel kinderen even doorheen moeten. En als volwassenen iemand koeioneren is dat echt niet louter omdat het overjaarse pubers zijn. Pesten is meer dan dat. Het is een symptoom van groeiende intolerantie, van het feit dat velen onder ons er toch zo van overtuigd zijn dat iedereen naar ons moet luisteren omdat alleen wij weten hoe het moet.

Natuurlijk moeten directies en leraars er alles aan doen om ervoor te zorgen dat geen enkel kind op hun school wordt gepest. Zodat elk kind zich vrij kan voelen om te zijn wie hij is. Ook zonder voetbal of jeansbroek. En natuurlijk moet elke personeelsdirecteur erop toezien dat alle werknemers elkaar met respect behandelen. In alle domeinen. Daar is ook degelijke wetgeving voor gemaakt, en overal zijn wel meldpunten, consultants en zorgjuffen voorhanden om pesterijen te counteren. Maar dat zal nooit genoeg zijn.

Toch niet zolang we onszelf niet wat meer gaan corrigeren. Zo volstaat het niet dat een juf in de klas blijft herhalen dat pesten echt niet kan. Ze moet er ook over waken dat ze geen enkel kind een label opplakt en zich niet openlijk verbaast over de in haar ogen vreemde voorliefde van één van haar leerlingen. Net zoals een werkgever het zich niet mag veroorloven - al is het maar één keer - om mee te lachen met werknemers die zich vrolijk maken over het eindeloze gestotter van een collega. Dat helpt namelijk niet om de tolerantie in een bedrijf, op het schoolplein of in de buurt op te drijven. En dat is net zo dringend nodig. Andere mensen zijn nu eenmaal anders. Niets aan te doen.

Onze partners