Ewald Pironet
Ewald Pironet
Senior writer van Knack
Opinie

09/04/13 om 14:09 - Bijgewerkt om 14:09

Over piraten en echte boeven

Onze politici die vandaag zo hoog van de toren blazen tegen de offshore-belastingparadijzen, zouden beter voor eigen deur vegen. Ze hadden bijvoorbeeld het belastingformulier kunnen vereenvoudigen.

Wetenschappelijk onderzoek heeft het aangetoond: een onderneming die internationaal actief is, kan zich makkelijk zo organiseren dat ze geen belastingen hoeft te betalen. Daarbij heeft elk land zijn specialiteit als belastingparadijs: op de Kaaiman- en de Maagdeneilanden kun je schermvennootschappen oprichten die de afkomst van het geld verhullen, in België kun je profiteren van de notionele-interestaftrek, waarbij ondernemingen een percentage van hun eigen vermogen fiscaal mogen aftrekken. Dat is op zich allemaal legaal. Alleen zijn er nogal wat bedrijven die misbruik maken van de talrijke mogelijkheden die belastingparadijzen aanbieden.

Eind vorige week lekten de namen uit van tienduizenden personen die achter een schermvennootschap zitten op de Britse Maagdeneilanden en Kaaimaneilanden. Velen hebben daarvoor een goede uitleg klaar. Carmen Thyssen, weduwe van de industrieel Hans Heinrich von Thyssen, kocht via zo'n schermvennootschap 'De Watermolen van Gennep', een schilderij van Vincent van Gogh, en ook andere schilderijen uit haar privébezit zitten er in vennootschapjes. De voornaamste reden is dat ze zo haar kunst makkelijk van het ene land naar het andere kan verplaatsen, aldus haar advocaat.

Op de gelekte lijst staan ook meer dan honderd Belgen, en ook Belgische bedrijven hebben er filialen. Grootbank KBC zit op de Kaaimaneilanden met drie dochters, vooral 'omdat daar een grotere contractuele vrijheid' bestaat voor financiële verrichtingen, aldus de bank. Chemiereus Solvay bezit er een herverzekeringsbedrijf 'omdat de Kaaimaneilanden een langdurige en stabiele economie hebben'. Zelfs de Belgische staat zit er via de Belgische Investeringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (BIO), die zich richt op de bedrijfswereld. 'Anders gaan de kosten om alles juridisch en financieel geregeld te krijgen enorm de hoogte in', luidt de motivering bij BIO. Zo heeft iedereen die in zo'n belastingparadijs zit wel zijn goede reden - maar nooit gaat het om belastingontduiking, of wat dacht u?

Vanzelfsprekend moet iedereen worden aangepakt die fiscale fraude pleegt en crimineel of zwart geld via belastingparadijzen in veiligheid probeert te brengen. Maar de sensationele bekendmaking van de lijst met personen en bedrijven die aanwezig zijn in offshore-belastingparadijzen mag de aandacht niet afleiden van 'de echte boeven', zoals de befaamde Nederlandse econoom Ewald Engelen al aangaf: 'De piraterij van plutocraten, fraudeurs, zichzelf verrijkende politici en andere dolende zielen is namelijk kinderspel vergeleken bij de legale belastingontwijking door de keurige blazerbrigade die multinationals als Shell, Philips, Unilever, Amazon, General Electric, Wall Mart, Volkswagen - even ademhalen - GDF Suez, ArcelorMittal, Anheuser-Busch, BP en ExxonMobil aanvoert.'

Wereldwijd slagen de multinationals erin om via lobbywerk voor hen voordelige belastingwetten te laten goedkeuren. Ook in België, denk maar aan de al vermelde notionele-interestaftrek. Daarbij neemt de frustratie bij de gewone belastingbetaler toe. De kloof tussen diegenen die braaf belastingen betalen en diegenen die daaraan weten te ontsnappen, blijft groeien, zo merkte hoogleraar fiscaliteit Michel Maus enkele weken geleden al op in Knack, en zo gaat het vertrouwen in ons fiscaal systeem, en meteen ook in ons politiek bestel, aan het wankelen.

Belastingparadijzen moeten natuurlijk bestreden worden, maar alleen machtige landen zoals de VS en Groot-Brittannië kunnen ze echt een halt toeroepen. Onze politici die vandaag zo hoog van de toren blazen tegen de offshore-belastingparadijzen, zouden beter voor eigen deur vegen. Ze hadden bijvoorbeeld het belastingformulier kunnen vereenvoudigen, maar dat wordt ook dit jaar opnieuw ingewikkelder. Het illustreert hoezeer ze uit zijn op een transparante en rechtvaardige fiscaliteit. Niet dus.

Ewald Pironet

Onze partners