Vrije Tribune
Vrije Tribune
Knack.be geeft hier een forum aan columnisten en gastbloggers
Opinie

08/07/10 om 09:33 - Bijgewerkt om 09:33

Open Brief aan Patrick Janssens

Open Brief aan Burgemeester en Schepenen van Antwerpen betreffende de geplande onteigeningen aan het Moorkensplein, Borgerhout

Geachte Burgemeester en Schepenen,

Via krantenartikels vernamen wij dat het Antwerpse stadsbestuur 12 eigendomswoningen (Maree-, Lang- en Bakkerstraat) aan het Borgerhoutse Moorkensplein wenst te onteigenen en vervolgens te slopen. Naar wij vernemen is het de bedoeling dat er een buurtparkje en nieuw districtshuis ontstaan aan het Moorkensplein.
Als Antwerpenaren delen wij uw zorg voor meer groen in de stad. Dat Antwerpen te weinig stadsgroen heeft werd nog maar pas bevestigd door de internationale jury van de wedstrijd European Green Capital (http://www.youtube.com/watch?v=ZvqCD7xS-Gg&feature=player_embedded). Verder is het ook zo dat heel wat Antwerpse familiehuizen, zgn. herenhuizen met stadstuin, opgekocht en gesloopt worden door projectontwikkelaars en vervangen door appartementscomplexen. Waar eens familietuinen waren, verrijzen nu appartementscomplexen met vaak niet meer dan een kale gazon als groenruimte.

Dat er nood is aan meer groen en parken in de Stad Antwerpen is dan ook legio. Dat er specifiek meer nood is aan groene ruimte in Borgerhout beamen ook wij met klem, want Borgerhout is het dichtsbevolkte district, dat slechts "één vierkante meter 'formeel buurt- en wijkgroen en pleinen' per inwoner heeft. Daarmee staat Borgerhout bovenaan de stedelijke lijst van tekorten aan groen en pleinen in relatie tot het aantal inwoners." (http://berchem.be/eCache/ABE/80/20/363.Y29udGV4dD04MDM0MTYy.html) Dat de stad meer inspanningen levert om naar elk district een park te brengen juichen wij dan ook toe.

Niettemin hebben wij ernstige bedenkingen bij de manier waarop het stadsbestuur meer groen in het district Borgerhout wenst in te planten, ten koste van een aantal omwonenden die mee geïnvesteerd hebben in het district Borgerhout. Meer bepaald hebben wij bedenkingen bij het precedent dat zo gecreëerd wordt: het onteigenen van privé eigendommen om meer groen te scheppen.

Deze handelswijze lijkt ons des te problematischer gezien de stad Antwerpen in het nabije verleden en ook nog vandaag keer op keer verzuimt beschikbare grond om te vormen tot groene ruimte. Niet zelden blijken de planningspraktijken van de stad Antwerpen gericht op stedelijke verdichting, i p v op de evenwichtige inplanting van groene zones. Vanzelfsprekend hebben wij er begrip voor dat er nood is aan stadsontwikkeling en de bouw van nieuwe woonsten. Maar, in plaats van te kiezen voor groene ruimte, kiest het stadsbestuur te vaak voor verdichting, voor het bouwen van wooncomplexen of kantoren, zonder dat er een goed evenwicht ontstaat tussen bebouwing en beschikbare groene ruimte voor omwonenden. Of bij de heraanleg van pleinen wordt geopteerd voor grijze steen in plaats van voor hoogwaardige beplanting, recreatieve bomen, bloemen en plantsoenen.
Recente voorbeelden:

-de Kievitswijk achter het Centraal Station: de voorkeur werd gegeven aan kantoorgebouwen, waarvan er leegstaan en niet verhuurd geraken (gezien het te hoge aanbod kantoren in Antwerpen), en het nieuwe centrale plein werd aangelegd als grijze stenen ruimte, zonder groenvoorziening;

-Nieuw Zurenborg: de plannen van de stad om op de voormalige IGAO-site tussen de Ring en de spoorlijn een woonwijk te bouwen stuiten op protest van de buurt, die hier een Park Spoor Oost wenst, naar analogie met het recent aangelegde Park Spoor Noord;

-de Regattawijk: 32 hectaren natuurgebied op Linkeroever aan de ring werden verkaveld tot woongebied;

-Muntplein (St Andries): op dit kleine pleintje, de enige groene zone in deze buurt, wilde de stad Antwerpen bouwen, en zelfs na protest van de buurt komt er nog beperkte bebouwing;

-de plannen voor de heraanleg van de Scheldekaaien, waarbij het stadsbestuur appartementen wil bouwen op de kaaien ter hoogte van het Eilandje in plaats van te kiezen voor een groene zone aldaar;

-Nieuw Zuid: ook dit braakliggend terrein wordt een wooncomplex, terwijl er mogelijk nood is aan meer groenverziening in deze buurt, gezien de komst van het nieuwe voetbalstadion, niet ver daar vandaan, ter hoogte van Hoboken;

-het Astridplein: in plaats van een groene zone te creëren in hartje stedelijk Antwerpen aan het Centraal Station, werd ook dit plein in het recente verleden omgevormd van bloemenoase tot grijze stenen ruimte;

- de Hollebeekvallei op de grens van Wilrijk en Hoboken, waar 1,2 hectare bos dreigt te verdwijnen door een verkaveling, hoewel het huidige bestuursakkoord uitdrukkelijk zegt dat de kwaliteit van de natuur rond de Hollebeek verbeterd moet worden.

Daarnaast stellen heel wat inwoners van de stad Antwerpen vast dat er bomen in hun buurten verdwijnen bij de heraanleg van pleinen of straten, waarvan er vele niet vervangen worden. Al te vaak moeten protest- en actiegroepen gestart worden tegen het door de stad geplande rooien van bomen of het heraanleggen van pleinen en parken waarbij delen van het bomenbestand of de groenaanleg in gevaar dreigen te komen (we denken daarbij aan het Stadspark, Harmoniepark, Albertpark, bomen district Merksem, platanen Begijnenvest, kerselaars voor de jeugdherberg Sint Andrieswijk, verwijderen historische rozentuin Merksem, enz.). Dit slinken van de groene stadsruimtes in Antwerpen is des te betreurenswaardiger omdat de stad ook zeer veel bomen en groen dreigt te verliezen door de plannen voor de Oosterweelverbinding en Lange Wapper (deel Rivierenhof, Sint Annabos en Noordkasteel).

Aan het stadsbestuur vragen wij dan ook met klem naar een andere oplossing te zoeken, zodat de privéwoningen aan het Moorkensplein niet onteigend moeten worden. Waar gaat het heen als het stadsbestuur privéwoningen gaat onteigenen om groen te scheppen? Bovendien bestaat er een alternatief ontwerpplan voor een park in het bedreigde woonblok waarin de te slopen huizen wél behouden kunnen blijven. In dit ontwerp wordt een groene zone voor de buurt gerealizeerd zonder dat de aanpalende privé eigendommen sneuvelen.

Daarom stellen wij aan u de vraag: waarom dit alternatief plan dan niet implementeren, zodat alle partijen gelukkig zijn? Waarom kiest de Stad hier voor onteigening wanneer er voldoende alternatieven zijn om groen en publieke functies te realiseren zonder afbraak van deze particuliere eigendommen?

Tot slot vragen wij het stadsbestuur ook bij toekomstige plannen voor stadsontwikkeling algemeen naar een beter evenwicht te streven tussen bebouwing en recreatieve groene ruimte, enerzijds, en de belangen van de omwonenden en die van de gemeenschap, anderzijds.


Nota bene: om ook anderen de kans te geven hun solidariteit te betuigen met de bewoners van de Langestraat, werd een facebook groep opgericht:

http://www.facebook.com/pages/Antwerpenaars-tegen-de-onteigeningen-aan-het-Moorkensplein-Borgerhout/131014866939323


Hoogachtend,


Ondergetekenden,

Helena Bussers, ereconservator, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België Hugo Danckaert, Antwerpen Bea Hanssen, Beschermcomité Stadspark, Harmoniepark, Albertpark Frans Thys, beleidsmedewerker Natuurpunt Hobokense Polder vzw. Guido Verbeke, Antwerpen Ria Verschaeren, Antwerpen

Onze partners