Vrije Tribune
Vrije Tribune
Knack.be geeft hier een forum aan columnisten en gastbloggers
Opinie

15/03/13 om 14:44 - Bijgewerkt om 14:44

OntSmet ons hoger onderwijs

Bloed, zweet en tranen: over de tweejarige master is reeds heel wat inkt gevloeid.

Momenteel is België een van de enige landen in Europa die opleidingen aanbiedt met een eenjarige master. Om op hetzelfde niveau te komen met de Europese opleidingen lanceerde het Vlaamse Ministerie van Onderwijs het plan om voor alle opleidingen een tweejarige master in te voeren, een idee waar wij als studenten groot voorstander van zijn. We worden echter al jarenlang aan het lijntje gehouden. Tot twee maal toe leverden de universiteiten een grote inspanning om voor hun opleidingen een studieduurverlenging aan te vragen, maar voor de humane wetenschappen werden deze aanvragen systematisch verworpen.

Als volgende stap in het aanslepende dossier stelde minister Smet een nieuw ontwerpdecreet op. Met recht en rede noemen wij dit voorstel een schandelijke aanval op de toegankelijkheid en kwaliteit van het hoger onderwijs in Vlaanderen.

Slecht overheidsbeleid en een tekort aan financiële middelen zorgen voor halfslachtige alternatieven. Zo stelt minister Smet in zijn decretaal kader voor om in de humane wetenschappen een onderscheid te maken tussen enerzijds onderzoeksmasters en anderzijds domeinmasters (d.i. de vakinhoudelijke masteropleidingen zoals we die nu kennen). De onderzoeksmasters hebben als doel om een zeer beperkt aantal studenten met doctoraatsambities specifieke onderzoekscompetenties aan te leren. Dit wil zeggen dat de studenten na de derde bachelor reeds moeten beslissen of ze een carrière willen uitbouwen in het onderzoek. Bovendien zal deze master van 120 studiepunten slechts ingericht worden voor veertig opleidingen over alle Vlaamse universiteiten heen en zal er in elk van deze onderzoeksmasters maar financiering worden voorzien voor tien studenten. Universiteiten worden hier voor een keuze gesteld: ofwel moeten ze de inschrijvingsgelden verhogen om meer studenten te kunnen toelaten, ofwel kunnen er slechts 10 studenten een onderzoeksmaster volgen. Voor een universiteit die echter uit een zo groot mogelijke poel onderzoekers wil rekruteren, is het dan rationeel om te kiezen voor de eerste optie.

De beperkte toegankelijkheid van de onderzoeksmaster tast niet alleen het democratische gehalte van ons onderwijssysteem aan, het inrichten van deze master zal tevens leiden tot de creatie van eliteopleidingen binnen de universiteiten. De opleidingen met een onderzoeksmaster zullen namelijk de beperkte financiële middelen opslorpen ten koste van de kwaliteit van de domeinmasters. De beperkte studieduurverlenging heeft zo tot gevolg dat er concurrentie ontstaat binnen zowel de opleiding en de faculteit, als tussen de universiteiten onderling. Bovendien lijkt men uit het oog te verliezen dat de overgrote meerderheid van de universiteitsstudenten een domeinmaster zal volgen en dat deze master dus een absolute prioriteit dient te blijven voor de Vlaamse Regering. De universiteiten krijgen wel de kans om een zoveelste poging te ondernemen om de studieduurverlenging voor de domeinmaster aan te vragen. Voor de humane wetenschappen lijkt de kans op een effectieve doorvoering hiervan echter nihil, aangezien de selectie zal gebeuren op basis van arbeidsgerichte criteria. Frappant is dat een educatieve master, waarin de lerarenopleiding deels wordt geïntegreerd, pas kan ingericht worden ná de goedkeuring van de beroepskwalificaties van leraar en ná de afronding van de evaluatie van de lerarenopleidingen. We vinden het betreurenswaardig dat deze mogelijkheid nog geen volwaardige plaats heeft gekregen binnen het kader, aangezien het beroep van leraar voor de humane wetenschappen cruciaal is.

Uit bovenstaande argumenten kunnen we besluiten dat we als studenten een onderscheid tussen een onderzoeks- en domeinmaster afkeuren. De studenten zien deze verkapte versie van het oorspronkelijke idee om tweejarige masters in te voeren als een zoveelste, sprekend voorbeeld van de onderfinanciering van het onderwijs. Wij willen de overheid aanmanen tot reflectie over het belang van het investeren in de totale onderwijsstructuur aangezien wij, de studenten, de bouwstenen voor de toekomst zijn.
Beste minister, de Universiteit Gent pleit er al lang voor en we zouden het zelf niet beter kunnen stellen: Durf Denken!

De Gentse Studentenraad

Onze partners