Hoe één schedel tot een academische Hendrikenoorlog kan leiden

03/11/13 om 09:09 - Bijgewerkt om 09:40

De Leuvense DNA-specialist Jean-Jacques Cassiman trekt de resultaten van een gezichtsreconstructie van de Franse koning Hendrik IV ernstig in twijfel. Zo lokt hij een rel uit in de academische wereld.

Hoe één schedel tot een academische Hendrikenoorlog kan leiden

Het hoofd van de Franse koning Hendrik IV werd in 1793 door Franse revolutionairen gestolen. © Reuters

Leuvens DNA-onderzoek op het overblijfselen van de vermoorde Franse koning Hendrik IV heeft een academisch dispuut op gang gebracht. Dat bericht de Britse krant The Independent.

In 2010 verscheen er in het kerstnummer van het wetenschappelijke tijdschrift British Medical Journal een luchthartig artikel over een onderzoek naar de Franse koning Hendrik IV. De Franse patholoog Philippe Charlier en zijn team hadden met geavanceerde computermodellen het gezicht van de koning gereconstrueerd aan de hand van een gemummificeerde schedel.

Een nieuwe studie van de Leuvense DNA-specialist Jean-Jacques Cassiman trok de resultaten van die gezichtsreconstructie onlangs ernstig in twijfel. Cassiman vergeleek het DNA van de schedel met het genetische materiaal van drie nog in leven zijnde leden van het huis Bourbon en kwam zo de conclusie dat het schedel niet aan Hendrik IV kon toebehoren.

Herroeping

Vier academici hebben nu in een brief gevraagd aan het British Medical Journal om de publicatie van het eerste artikel te herroepen. Ze vinden die vraag gerechtvaardigd, omdat "een nauwgezet antropologisch onderzoek de hypothese zou hebben uitgesloten dat het hoofd toebehoort aan Hendrik IV."

De brief werd onder meer ondertekend door patholoog Geoffroy Lorin de la Grandmaison en antropoloog Leslie Eisenberg, die allebei hebben bijgedragen tot het eerdere onderzoek. Het British Medical Journal herroept zelden artikelen, maar volgens Cassiman toont zijn studie aan dat het hoofd "onmogelijk" van de koning kon zijn.

Charlier zelf daarentegen vindt een herroeping van het artikel onnodig. Hij zet vraagtekens bij het soort genetisch onderzoek dat Cassiman voert. Hij stelt dat historische afstamming niet altijd 100 procent overeenkomt met genetische verwantschap. Volgens Charlier zijn beide onderzoeken daarom evenwaardig.

Hugenoten

Hendrik IV was de eerste Franse koning van de Bourbondynastie. Hij is vooral bekend omdat hij in 1598 de Hugenotenoorlogen beëindigde met het edict van Nantes. Daarmee werd de godsdienstvrijheid van de Franse protestanten gewaarborgd. In 1610 werd Hendrik IV vermoord door de fanatieke katholiek François Ravaillac. (YD)

Lees meer over:

Onze partners