Ewald Pironet
Ewald Pironet
Senior writer van Knack
Opinie

04/06/13 om 13:31 - Bijgewerkt om 13:31

Onder Europese curatele

Moeten we volgend jaar nog naar de stembus? Is de nieuwe premier al niet lang bekend?

51 jaar en econoom. Getrouwd, vader van een dochter. Woont al jaren in Brussel. Ooit een van de beste voetballers van zijn land, tot een blessure een eind maakte aan die carrière. En nu heeft hij een andere carrière. Het is Fin en Europees commissaris voor Economische en Monetaire Zaken. Hij heet Olli Rehn en hij zegt wat wij moeten doen.

Vorige week vermaande Rehn ons land omdat het begrotingstekort niet onder de 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) uitkwam en we onvoldoende structureel bespaarden. We kregen geen boete omdat er een verzachtende omstandigheid was: we onderhandelden in 2010-2011 541 dagen over een nieuwe regering en toen konden we dus geen structurele maatregelen nemen. En dat het zo lang duurde, is de schuld van de N-VA, lieten vertegenwoordigers van de meerderheidspartijen fijntjes weten.

Dat is hoogstens een deel van de waarheid: onder Paars is het geld waarover we beschikten dankzij de daling van de rentelasten verjubeld. Liberalen en socialisten trakteerden hun achterban op respectievelijk belastingverlagingen en hogere uitkeringen. Was toen oordeelkundiger met het geld omgesprongen, dan zagen onze overheidsfinanciën er vandaag een pak beter uit.

We ontsnappen dus aan de vernedering om als eerste Europees land een boete te krijgen. Die boete zou trouwens een zegen geweest zijn voor de N-VA, die met een stembusslag op komst een gedroomd wapen in handen zou hebben gehad om de regering-Di Rupo mee om de oren te slaan. Geen boete dus, maar in ruil moeten we wel zwaar besparen, één miljard euro dit jaar, 3,5 miljard volgend jaar. Zeg dat Rehn het gezegd heeft, onze ministers moeten alleen nog beslissen hoe ze dat zullen doen.

De speeltijd is voorbij: tegen 21 september moet België verslag uitbrengen bij Europa over de besparingen en daarna moet elk kwartaal gerapporteerd worden over de geboekte vooruitgang. De regering moet dus met de verkiezingen in zicht ernstig werk maken van een ingrijpende begroting. Benieuwd hoe de regering-Di Rupo daarin zal slagen, want de ideologische verschillen zijn groot. Het enige wat de meerderheidspartijen samenhoudt, is de angst voor de N-VA.

Premier Di Rupo heeft al kritiek geuit op de Commissie: 'Europa mag niet alleen een budgettaire gendarme zijn.' Hij vindt het fout dat de Europese Commissie alleen maar oog heeft voor besparingen en niet voor groei en werkgelegenheid. Daarbij vergeet hij wel dat alle regeringsleiders, inclusief hijzelf, de aanpak van Europa mee hebben onderhandeld en goedgekeurd, zoals 'de machtigste vrouw ter wereld', bondskanselier Angela Merkel, in Knack zegt. Ze hebben ook ingestemd om een belangrijk deel van hun macht over te dragen aan Europa, met name de begroting en het sociaaleconomisch beleid. Daarmee heeft men, om het met de woorden van professor Luc Huyse te zeggen, 'de soevereiniteit van de Belgische staat in het hart beschadigd'. Daar helpt geen klagen aan.

Onze regeringen zijn er in het verleden zelden in geslaagd om de noodzakelijke ingrijpende maatregelen te nemen, tenzij onder Europese druk. Denk bijvoorbeeld aan de sanering van de overheidsuitgaven om de euro te mogen invoeren. Dat wil echter nog niet zeggen dat de Europese aanpak vandaag de juiste is, want de besparingsdrift heeft ons niet uit de crisis geleid. Integendeel, van economische groei is geen sprake meer, jobs sneuvelen bij bosjes, de jeugdwerkloosheid neemt toe. Dat wordt een probleem, want steeds meer mensen keren zich tegen het Europese project en vragen zich af wie die Europese commissarissen ooit heeft verkozen.

De regering-Di Rupo en ook de volgende regering staan onder Europese curatele en de curator, de Europese Commissie, kampt met een gebrek aan legitimiteit. Het democratisch tekort is groot.

Ewald Pironet

Onze partners