Tom   Vandyck
Tom Vandyck
Tot 2014 correspondent in de VS voor Knack.be
Opinie

05/10/12 om 05:23 - Bijgewerkt om 05:23

Obama moet uit een ander vaatje tappen

Het grote nieuws van het eerste presidentiële debat was niet dat Mitt Romney won, maar dat Obama zo verbluffend zwak was. Toch is de averij lang niet onherstelbaar.

Obama moet uit een ander vaatje tappen

© Reuters

Wat was er mis met Barack Obama? Had hij last van de ijle berglucht in Denver? Problemen met Michelle? Had iemand iets in zijn drinken gedaan? In ieder geval was zijn prestatie in het eerste debat met Mitt Romney ondermaats. Vriend en vijand waren het erover eens dat de Republikeinse uitdager de vloer had aangeveegd met de Leider van de Vrije Wereld.

Open doelkansen

Dat een zetelende president het eerste debat verliest, is geen drama. Ook Ronald Reagan en George W. Bush overkwam dat en zij werden herverkozen. Maar Obama verloor niet alleen, hij was verbluffend passief. Keer op keer liet hij open doelkansen liggen. Romney's beruchte uitspraak dat 47 procent van de Amerikaanse bevolking niet meetelt, zijn Zwitserse bankrekeningen, zijn verborgen gehouden belastingsbrieven - Obama begon er niet eens over.

Romney deed ondertussen wat van hem verwacht werd en meer. Dat hij een goeie debater is, is bekend. Bovendien laat hij zich niet hinderen door de feiten. Als gehaaide zakenman doet hij wat hij moet doen om de deal te sluiten. Tijdens de Republikeinse voorverkiezingen maakte hij er geen punt van om zijn standpunten en verwezenlijkingen uit de tijd dat hij gouverneur was van het progressieve Massachusetts bij het grof huisvuil te zetten. Tijdens dit debat vergat hij heel handig zijn eigen onpopulaire verkiezingsprogramma.

Romney's bewering dat zijn geplande belastingsverlaging de Amerikaanse schatkist geen 5000 miljard dollar op tien jaar zou kosten? Niks van waar. Zijn stelling dat zijn voornemen om Obama's nieuwe ziektewet af te schaffen niet tot gevolg zou hebben dat tientallen miljoenen Amerikanen opnieuw zonder ziekteverzekering zouden komen te zitten? Ook al onzin. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Romney fietste tijdens het debat van de ene misleiding naar de andere onwaarheid. En Obama? Hij stond erbij en keek ernaar.

Man overboord

Obama's eigen woordvoerders stelden achteraf dat de president zich als een volwassene had gedragen en de waarheid had gesproken, terwijl Romney stond te liegen. Daar zit wat in. Maar een Amerikaans presidentsdebat is geen inhoudelijk discussie, maar een podium om jezelf te verkopen aan de tientallen miljoenen kijkers, waarvan een groot deel nu pas aandacht begint te besteden aan de campagne. Daarin faalde de president jammerlijk.

Het is natuurlijk onwaarschijnlijk dat Obama dat allemaal zelf niet weet. Je moet er dan ook vanuit gaan dat zijn strategie was om zich verdedigend op te stellen en zich niet tot een moddergevecht te laten verleiden. Obama heeft met die aanpak succes gehad in het verleden. Maar dat veronderstelt wel dat je als het erop aan komt op je strepen staat en niet lethargisch naar je schoenpunten staat te kijken terwijl je tegenstander je in de vernieling praat.

Het grote nieuws van het eerste debat was dan ook niet dat Romney won, maar dat Obama zo zwak was. Laten we duidelijk zijn: er ís een man overboord voor hem. Hoe het speelt in de peilingen valt te bezien, maar Romney heeft met zijn debatprestatie op zijn minst een nieuwe verhaallijn uitgezet in deze campagne. Op anderhalf uur tijd veranderde de hele perceptie van de race. Plots praten Washingtonwatchers niet meer over hoe de president onhoudbaar op een tweede ambtstermijn afstevent, maar over hoe de race weer wijd open ligt.

Half mirakel

Dat wil niet zeggen dat het schip gezonken is voor Obama. Verre van. Er liggen nog een maand campagne en twee presidentiële debatten in het verschiet. Tot nader order behoudt de president ook zijn voorsprong in cruciale strijdstaten als Ohio, Virginia en Florida, en dat is wat uiteindelijk telt.

Je mag Obama trouwens nooit afschrijven. Hij heeft de gewoonte om keer op keer uit verloren posities terug te komen. Obama groeide op met een bijstandsmoeder en ging naar Harvard. In 2000, toen hij voor het eerst kandidaat was voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, kreeg hij in de voorverkiezingen in Chicago een dreun die mindere goden ertoe zou nopen om hun nationale ambities meteen weer op te bergen. Vier jaar later was hij senator.

Toen hij het vier jaar geleden voor de Democratische presidentiële nominatie opnam tegen Hillary Clinton dichtte niemand hem een kans toe. Dat hij met de zieltogende staat van de Amerikaanse economie überhaupt kans maakt op herverkiezing is op zich al een half mirakel. En - bovenal - een zwarte Amerikaan die het tot president weet te schoppen, is per definitie iemand met een heel bijzonder soort wilskracht.

De averij die Obama bij het eerste debat heeft opgelopen, is dus lang niet onherstelbaar. Maar hij moet wel uit en heel ander vaatje gaan tappen en zefls nog snel ook, want een pak slaag als woensdagnacht kan je jezelf één keer permitteren, maar niet meer.

Tom Vandyck

Onze partners