Simon Demeulemeester
Simon Demeulemeester
Redacteur Knack
Opinie

28/12/11 om 08:09 - Bijgewerkt om 08:09

Léonard hoeft helemaal niet te zwijgen

Wie de scheiding tussen geloof en politiek wil, wil een intellectueel dode samenleving.

Léonard hoeft helemaal niet te zwijgen

© Belga

Geen grotere tragedie dan goede ideeën die fout begrepen worden. Hugo Camps van De Morgen schrijft onder de weinig aan de verbeelding overlatende titel 'Dom', dat aartsbisschop Léonard 'domme praat' verkoopt. Dat Léonard een gloeiende hekel mag hebben aan Bart De Wever, maar dat hij als 'kerkvorst' 'seculiere zwijgplicht' heeft.

Léonard mag het niet hebben over politiek, want er is scheiding tussen Kerk en staat, klinkt het. Niet alleen bij Camps. Ook aan de toog, ik hoorde het uit de kelen van studenten, ik lees het op fora.

Wat een jammerlijke interpretatiefout. Dat 'Kerk' met een hoofdletter dient geschreven in de context van die scheiding zegt immers alles. Het gaat om het instituut, het orgaan dat baadt in rijkdom en zich vastgrijpt aan de tanende macht.

Hetzelfde geldt voor de staat. Ook al wordt die niet met een hoofdletter geschreven, het gaat ook om het instituut, de postjes. Daar waar de macht zit. Die instituten moeten gescheiden worden, enkel onzinnigen twijfelen daaraan.

Maar het gaat dus niet om de scheiding tussen geloof en politiek. Wie die scheiding wil, wil een intellectueel dode samenleving. Het is legitiem te geloven in god, in 16 goden of in geen enkele. Het is legitiem het (on)geloof van de ander te bestrijden en dat in debatten en polemieken af te branden.

Maar het kan nooit legitiem zijn een politicus te verbieden over geloof te praten, zoals het nooit legitiem mag zijn een gelovige, ook al bekleedt die een religieuze machtsfunctie, te verbieden over politiek te praten. In wat voor steriele samenleving zouden we leven, mochten politici en geestelijken elkaar niet mogen bekampen met ideeën?

Dit is de ultieme onverdraagzaamheid: de idee van de Verlichting, dat Kerk en staat moeten gescheiden zijn, recupereren om de stem van de gelovigen uit het debat te weren. De Verlichting draaide erom dat geloof er niet toe doet. Dat u moet tolereren dat uw waarheid hoogstens de uwe is, maar daarom niet meteen de mijne.

Echte verdraagzaamheid zit in het aanvaarden van verschil. Niet het aanvaarden van de gelijke. Niet in het invoeren van een Verlichtingsfascisme. Voor je het weet stelt iemand voor alle kruisen weg te halen aan de ingangen van onze kerkhoven, en waar staan we dan?

Simon Demeulemeester

Onze partners