Ludo Bekkers
Ludo Bekkers
Kunst- en fotografierecensent
Opinie

06/11/12 om 18:53 - Bijgewerkt om 18:53

Kunstenaar zijn wordt gevaarlijk

De heisa rond de figuur van all-round kunstenaar Jan Fabre neemt proporties aan die de redelijkheid overschrijden.

Kunstenaar zijn wordt gevaarlijk

© Belga

Akkoord, het was een verbijsterend schouwspel om via de Antwerpse televisiezender ATV en vrij spoedig op het internet de beelden te zien van de eretrap van het Antwerpse stadhuis waar enkele katten de lucht werden ingegooid en al dan niet werden opgevangen. Twee kwamen op de grond terecht maar hielden er geen mankementen aan over.

Die actie maakte deel uit van een film over Fabre die ondertussen zijn eindstadium bereikte. De scène werd in geen tijd hot news zeker na de interventie van schepen Luc Bungeneers (ex VLD nu toekomstig N-VA burgemeester van het district Merksem) en met dierenwelzijn in zijn huidig pakket bevoegdheden. Hij figureerde daarom op zijn verkiezingsaffiche met een kat in de armen.

Dat zijn de feiten. Nu de gevolgen. Vorig weekend werd de kunstenaar, tijdens een jogging, aangevallen door een aantal allo- en autochtonen .die hem behoorlijk toetakelden. Het bleef ook niet bij fysiek geweld want op internet kwamenj meer dan twintigduizend haatmails binnen en nog tienduizend andere waarin de stopzetting van de subsidies aan zijn productiehuis Troubleyn wordt geëist.

Het is haast zeker dat niemand van de belagers ooit een werk van Jan Fabre heeft gezien, niet zijn bic-tekenigen noch zijn theatermonologen of zijn toneelstukken, balletten of opera's. Het gaat dus om een haatgolf die een kunstenaar viseert die niet om zijn oeuvre bekritiseerd wordt want onbekend. Er is dus meer aan de hand. Fabre is niet de eerste de beste want hij haalde en haalt nog altijd de internationale podia, hij exposeerde in alle belangrijke musea, mocht na Antwerpen in het parijse Louvre zijn werk confronteren met de verzameling. Kortom hij is een ambassadeur van de nationale cultuur geworden.

Men kan het niet ernstig nemen dat het hier om broodnijd zou gaan want de reacties komen zeker niet uit artistieke milieu's. Het is het "volk" dat aan het woord en de daad is, plots gedreven door een massahysterie die de cultuur viseert via een kunstenaar die even in zogenaamde opspraak kwam. Of is er meer aan de hand. Kunst en cultuur, ondanks alle overheidspogingen, is nog altijd bij de goegemeente een soort ondergeschoven kind dat veel geld eist terwijl de crisis voor iedereen stilaan voelbaar wordt. Maar kunst en cultuur zijn niet goedkoop maar wel noodzakelijk om een evenwicht te zoeken tussen welzijn en welvaart. Kan kunst de wereld veranderen, zeg maat verbeteren?

Niet meteen maar het is wel een middel om samenleven interessanter en boeiender te maken door kennis te maken met allerhande facetten van het menselijk denken en handelen en een diversiteit van culturen. Dat steeds meer en meer toeschouwers deel nemen aan dat proces in de theaters, de culturele centra, de concertzalen en de opera is een geregistreerd feit. Subsidies zijn dan ook geen weggesmeten geld maar voeding voor een betere maatschappij.

Die maatschappij bestaat dus ook uit lieden, van hier of elders, die deze mening niet delen, er zelfs geen weet van hebben en die een akkevietje zoals het kattenincident aangrijpen om een soort algemeen ongenoegen te ventileren Dat is trouwens al meerdere jaren af te lezen aan de verkiezingsuitslagen Het is niet aan Jan Fabre of collega's kunstenaars om zich daar tegen te verdedigen maar aan de gezagsdragers, de politici, binnen en buiten de stad. En let wel, cultuur groeit niet van boven- maar van onderuit, zoals een plant groeit naar de zon. Dus nog meer investeren of herschikken om onderwijs en begeleiding te optimaliseren. Ter bescherming van Jan Fabre en consorten is er de volgende jaren nog werk aan de winkel.

Ludo Bekkers Tentoonstelling: "Jan Fabre : Chalcosoma", Knokke Guy Pieters Gallery nog tot 14 januari 2013.

Onze partners