03/05/10 om 16:13 - Bijgewerkt om 16:13

Het volk is opgelucht

De Vlaming Yves Leterme vervelde tot Belgisch staatsman. Bijna toch.

De Vlaming Yves Leterme vervelde tot Belgisch staatsman. Bijna toch.

In interviews in het weekend van 1 mei onthulde ontslagnemend premier Yves Leterme (CD&V) dat hij snel na de val van zijn regering over B-H-V bij hem thuis in Ieper - 'zittend in het gras tussen mijn geiten' - tot de conclusie was gekomen dat de Wetstraat 16 voor hem een gepasseerd station is. Maar die stilaan uitgemolken idylle met zijn huisdieren spoort helemaal niet met de vele klemtoonverschuivingen in Letermes uitspraken naar aanleiding van zijn ontslag en de machtswissel bij CD&V in de aanloop naar de verkiezingen.

Zo had Leterme naar eigen zeggen eerst 'geen enkele schuld' aan het falen van de B-H-V-onderhandelingen, daarna luidde het dat 'iedereen fouten gemaakt heeft'. Lees: Leterme tastte in de voorbije drie jaar weleens mis, maar hij zeker niet alleen. Alvorens Marianne Thyssen naar voren te schuiven als het nieuwe CD&V-boegbeeld, zag Leterme zich eerst wel degelijk weer 'een hoofdrol' spelen.

Daarna zouden we hem nog 'terug tegenkomen' na de verkiezingen en nu is Thyssen de kandidaat-premier voor zijn partij, als zij dat wil tenminste.

Duidelijk is dat Leterme zelf tekende voor die regeling, waarbij hij de CD&V-Kamerlijst in West-Vlaanderen zal trekken. Ze dient alvast een driedubbel doel: de schade beperken (nu hij niet de nummer één is, zou CD&V moeilijker kunnen worden afgerekend op zijn lege communautaire palmares); een veilige thuiswedstrijd spelen (in West-Vlaanderen is Leterme zeker van een sterke persoonlijke score, die niet vergeleken mag worden met zijn 800.000 voorkeursstemmen op de Senaatslijst in 2007); de weg naar de Wetstraat alsnog openhouden (als Thyssen zou delen in de klappen voor CD&V, kan Leterme toch weer een eersterangsrol opeisen).

Het federale parcours van Leterme laat zich intussen samenvatten in twee markante beelden. Het ene dateert van 10 juni 2007, toen hij tussen Vlaamse leeuwenvlaggen het overwinningsteken maakte. Het andere toont Leterme op minder dan 24 uur voor zijn derde ontslag als premier terwijl hij, geflankeerd door de Vlaamse Kim Clijsters en de Waalse Justine Henin, een Best of Belgium-gala-avond in Brussel aankondigde voor de start van het Belgische EU-voorzitterschap. Of hoe de militante Vlaming Leterme in drie jaar net niet vervelde tot Belgisch staatsman.

De bestuurlijke stilstand in die drie jaar kan niet alleen hem worden aangewreven. Met uitzondering van de aanpak van de financiële crisis in 2008, toen het voor iedereen in de regering alle hens aan dek was, boden de twee liberale coalitiepartners geen steun en lag het Franstalige front commun dwars. Maar Leterme heeft die conflictlijnen nooit kunnen overstijgen. Dat is ook niet te maskeren met het veelvuldig gebruik van woorden als 'eerlijkheid', 'waardigheid' en 'verantwoordelijkheid'. En dat uiteraard allemaal 'in het belang van het land en de bevolking'. Nu hij naar eigen zeggen beseft dat zijn dagen als premier geteld zijn, haalt die bevolking vooral opgelucht adem.

Patrick Martens

Onze partners