Hubert van Humbeeck
Hubert van Humbeeck
Commentator bij Knack
Opinie

23/10/12 om 14:16 - Bijgewerkt om 14:16

Het Syrische moeras

De VS aarzelen om het verzet in Syrië te helpen met zwaardere wapens. Want: waar komen die terecht?

De burgeroorlog in Syrië wordt elke week een beetje meer een internationaal conflict. Na de beschietingen over en weer aan de grens met Turkije maakte een zware bom in het centrum van Beiroet een einde aan de illusie dat Libanon uit het Syrische moeras kan blijven. Damascus deelde lang de lakens uit in het kleine en verdeelde Libanon en heeft er met de islamistische organisatie Hezbollah nog altijd een machtige bondgenoot. Bashar Al-Assad probeert om de oorlog in zijn land over de grens te brengen. Het is voor hem wellicht de enige manier waarop hij kan overleven: door de stabiliteit van de hele regio op het spel te zetten.

Die stabiliteit en het toenemende aantal slachtoffers in Syrië zelf baren de internationale gemeenschap steeds meer zorgen. Hoelang kan ze toekijken, zonder in te grijpen? De familie Assad schrok er overigens ook voor het begin van deze oorlog niet voor terug om burgers als schietschijf te gebruiken of om rebelse steden te bombarderen. Dat verhinderde onder meer de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan toen niet om Bashar 'een vriend' te noemen - maar dit geheel terzijde. Het verschil is nu dat de Syriër ook het eeuwenoude en o zo gevoelige dispuut in de islam tussen soennieten en sjiieten oppookt, in een poging om zijn regime te redden. Hij krijgt daarvoor uiteraard steun uit Iran, terwijl Saudi-Arabië en Qatar zich aan de andere kant niet laten pramen. Na Irak wordt nu Syrië het slagveld van een strijd die meer dan duizend jaar geleden begon.

Van de Verenigde Staten mogen we niet veel verwachten voor de verkiezingen, of zelf niet voor de verkozen president de eed heeft afgelegd. Toch wordt de vraag gesteld of de minimale hulp van het Westen aan het verzet wel de juiste strategie is. Er gaan stemmen op om, bijvoorbeeld, een no-flyzone in te stellen - een tactiek die in eerdere conflicten deugdelijk bleek. Als de Syrische luchtmacht wordt uitgeschakeld, zijn de kansen al iets gelijker verdeeld.

Amerikaanse diplomaten bekennen dat hun inlichtingendienst nog altijd geen goed beeld heeft van wie er in Syrië nu eigenlijk aan welke kant staat. Het verzet raakt maar niet georganiseerd en er staat niemand op die Assad op een geloofwaardige manier zou kunnen vervangen. De VS blijven daarom gekant tegen de levering van zwaardere wapens aan de rebellen. Ze hebben informatie dat de meeste wapens die nu de grens over gaan bij extremistische moslimstrijders terechtkomen en niet bij de seculiere oppositie, die het Westen graag wil steunen. Dat komt ook omdat de distributie van het wapentuig in handen is van Saudi-Arabië en Qatar, en vooral dat laatste land heeft banden met strijders die vechten onder de zwarte banier van het jihadisme. De Amerikanen zijn niet vergeten dat de wapens die ze aan Osama Bin Laden leverden in zijn oorlog met de Sovjet-Unie in Afghanistan daarna tegen hen werden gebruikt.

De gezant van de Verenigde Naties en de Arabische Liga, de Algerijnse diplomaat Lakhdar Brahimi, hoopte begin deze week op een adempauze in de gevechten, naar aanleiding van het islamitische offerfeest. Wellicht is het ook voor dat soort van kleine menselijkheid in dit conflict te laat.

Hubert van Humbeeck

Onze partners