Marleen Finoulst
Marleen Finoulst
Hoofdredacteur Bodytalk en arts
Opinie

18/04/13 om 11:29 - Bijgewerkt om 11:29

Hand in eigen boezem

De onwetendheid over voeding is verrassend groot en de fabels tieren welig. Niet in het minst onder hoogopgeleiden.

Zes op de 10 Nederlanders denken dat je lichaam na 8 uur 's avonds geen calorieën meer verbrandt. Eén op de 3 gelooft in het bestaan van 'zware botten' en grijpen dat aan om overgewicht te verklaren. Nog andere geloven dat je 's ochtend citroensap moet drinken, of erger nog, appelazijn op je nuchtere maag, wanneer je wil vermageren. Het zijn enkele opmerkelijke resultaten van een recente representatieve steekproef onder de Nederlandse bevolking.

De onwetendheid over voeding is verrassend groot en de fabels tieren welig. Niet in het minst onder hoogopgeleiden. Sommige dieettheorieën tarten de verbeelding. Neem de nieuwste rage: het paleodieet. Volgens de aanhangers moeten we eten zoals onze prehistorische voorouders-jagers: vooral mager vlees, zeer veel vlees.

Wankele wetenschap
We kunnen er smakelijk om lachen en baseren ons liever op wetenschappelijke bevindingen. Nochtans staat wetenschap soms zelf op wankele poten. Het was even slikken toen Eos, maandblad over wetenschap, vorige maand uitpakte met de fraude in medisch onderzoek. Eén op de 12 medische wetenschappers gaf toe te sjoemelen met data om een hypothese te doen kloppen en zodoende te kunnen publiceren. De hoge publicatiedruk speelt hen parten. Overigens kreunt de hele gezondheidszorg onder de hoge werkdruk.

Kinderpneumoloog Chris De Boeck van UZ Leuven, pakte uit met het onthutsende nieuws dat bijna de helft van de baby's in Vlaanderen minstens 1 keer per jaar een medicijn krijgt tegen astma. In 9 gevallen op 10 volkomen overbodig. Krijgen zelfs de kleinste kindjes geen tijd meer om uit te zieken? Of durven ouders niet thuis blijven van het werk en dringen ze aan op medicatie? Artsen hebben hier ook boter op het hoofd. Vaak hebben ze geen tijd voor een goed gesprek en dan schrijven ze gauw iets voor.

Overmedicalisering België zit in het Europees koppeleton voor heel wat medicijnen, waaronder maagzuurremmers, statines, antidepressiva en slaapmiddelen. Veel dergelijke problemen zouden we beter opvangen met een gezondere levensstijl, maar dat vraagt serieuze inspanningen, van alle partijen. Natuurlijk schreeuwen we moord en brand wanneer alternatieve goeroes, zoals de nieuwe Germaanse genezers onlangs in De Standaard, beweren dat alle ziektes een psychische grondslag hebben, een trauma uit de jeugd bijvoorbeeld, en wanhopige kankerpatiënten genezing beloven.

We moeten blijven vechten voor correcte medische wetenschap en voor het gezonde verstand. Toch wordt het hoogtijd om de hand in eigen boezem te steken. De alternatieve geneeskunde houdt ons een spiegel voor. Wanneer we willen vermijden dat steeds meer mensen hun heil zoeken in Bachbloesems en andere therapieën, dan moeten we het eigen systeem versterken en verbeteren. Een beter gestructureerde gezondheidszorg, met een goed uitgebouwde eerstelijnszorg die de nodige middelen en aandacht heeft voor gezondheidsopvoeding en preventie, helpt ons misschien beter dan het verbieden van alternatieve therapieën.

Onze partners