Zelfmoordpreventie: stel de juiste vragen

22/11/11 om 15:44 - Bijgewerkt om 15:44

Een zelfdoding voorkomen kan je alleen als je de signalen tijdig herkent. Een eenvoudige checklist kan helpen.

Zelfmoordpreventie: stel de juiste vragen

© Reuters

Huisartsen zijn belangrijke personen als het over zelfdoding gaat. Voor veel mensen, vooral ouderen, zijn ze een vertrouwenspersoon bij wie ze met hun zorgen terechtkunnen. Zeven op 10 van de ouderen met zwarte gedachten contacteert een arts in de maand voor de zelfdoding, 40 procent in de week ervoor en 20 procent nog de dag zelf.

Stel de juiste vragen

Op de website www.preventiezelfdoding.be staan enkele lijstjes met vragen die artsen aan hun patiënten kunnen stellen om problemen op te sporen. Erg verdienstelijk, maar misschien wat weinig praktisch.

Amerikaanse onderzoekers gaan een stap verder. Ze hebben een eenvoudige checklist opgesteld waarmee je een duidelijk zicht zou krijgen op de ernst van de situatie, want daar blijkt vaak nogal wat mee mis te lopen.

De Columbia-Suicide Severity Rating Scale peilt naar een vrij breed scala van mogelijke suïcidale gedragingen. "Je moet niet alleen vragen of iemand al een poging ondernomen heeft, vertelt Kelly Posner, een van de onderzoekers. "Je moet ook peilen naar de mentale voorbereidingsprocessen die zich al afgespeeld hebben. Bijvoorbeeld of iemand al een afscheidsbrief geschreven heeft. Of een plaats voor de uitvoering voorzien heeft en een manier van uitvoering en hoever die persoon die gedachtegang al uitgewerkt en doorlopen heeft."

De Columbia-Suicide Severity Rating Scale peilt naar de uitwerking en detaillering van dat mentale denkproces en kent er een score aan toe. Die gaat van "de wens: ik wil dood" tot de "actieve uitwerking van een specifiek plan en de overtuiging om het door te voeren".

Handig hulpmiddel

De checklist kan volgens Posner gemakkelijk overlopen worden tijdens de dagelijkse consultaties van patiënten. "Het vraagt slechts enkele minuten en beperkt zich tot niet meer dan een handvol vragen. Bovendien helpt de lijst ook om de juiste vragen te stellen, waardoor je minder vaak tot een verkeerd besluit komt." Het is volgens haar ook veel beter dan helemaal niets te ondernemen en met je twijfels te blijven zitten.

Posner geeft toe dat de checklist zijn beperkingen heeft. "Sommige mensen zullen je nooit iets vertellen, wat je ze ook vraagt. Maar een meerderheid lost wel iets wanneer je hen wat daartoe op de juiste wijze uitnodigt. Het belangrijkste is dan dat je die mensen kan identificeren die het grootste risico lopen."

Het onderzoek van Kelly Posner werd gepubliceerd in het novembernummer van de American Journal of Psychiatry.

Jan Etienne, Bodytalk

Mensen die nood hebben aan een gesprek over of rond zelfdoding kunnen steeds terecht bij de zelfmoordlijn op het gratis nummer: 02 649 95 55.

Lees meer over:

Onze partners