Tv-kijken, zetelhangen en slaapgebrek gevaarlijk voor tieners

14/02/14 om 10:18 - Bijgewerkt om 10:18

Een nieuwe studie brengt een 'onzichtbare' risicogroep onder tieners aan het licht. Adolescenten die veel media gebruiken, maar weinig slapen of bewegen, kunnen mentale gezondheidsproblemen krijgen.

Tv-kijken, zetelhangen en slaapgebrek gevaarlijk voor tieners

© Thinkstock

Depressie, angstaanvallen of zelfmoord zijn alarmerende zaken die snel gelinkt worden aan tieners die te veel drinken, drugs gebruiken, sigaretten roken en spijbelen. Het klassieke beeld van een 'probleemkind'. Maar een studie gepubliceerd in het World Psychiatrymagazine heeft een andere risicogroep ontdekt.

Tieners die continu met allerhande media bezig zijn, maar weinig bewegen en onvoldoende slaap krijgen, lopen het gevaar bepaalde psychiatrische symptomen te vertonen. Omdat hun gedrag niet snel als vreemd wordt opgevat - het lijkt een beetje de standaard van alle tieners tegenwoordig - werd de groep 'het onzichtbare risico' gedoopt door de onderzoekers. Deze groep wordt vaak over het hoofd gezien, omdat het gedrag van de tieners niemand lijkt te deren.

Depressie

In de studie, die deel uitmaakt van het project 'Saving and empowering young lives in Europe', werden 12.395 studenten van veertien tot zestien jaar oud uit elf verschillende Europese landen geanalyseerd op negen risicogedragingen. Het ging daarbij over overmatige alcoholconsumptie, illegaal druggebruik, veel roken, slaapgebrek, overgewicht, ondergewicht, weinig bewegen, veel mediagebruik en spijbelen. De bedoeling was een verband te leggen tussen die risicogedragingen en mentale gezondheidsproblemen bij adolescenten.

Ongeveer 58 procent vertoonde geen of weinig van het geanalyseerde gedrag. Zo'n 13 procent scoorde hoog op alle negen gedragingen. Maar 29 procent viel binnen de zogenaamde 'onzichtbare' groep en scoorde hoog op drie specifieke gedragingen. Zij keken vijf uur of langer per dag televisie, speelden videogames of surften op het internet in plaats van hun schoolwerk te maken. De tieners sliepen slechts zes uur of minder per nacht en ze lieten gezonde activiteiten, zoals sport, links liggen.

De groep die hoge resultaten behaalde op de negen kenmerken, had meer kans om symptomen van depressie te vertonen. Bijna 15 procent tegenover slechts 4 procent in de groep met het laagste risico. In de 'onzichtbare' groep daarentegen, vertoonde 13 procent tekenen van depressie, wat niet veel minder is dan bij de hoogste risicogroep.

Zelfmoord

Ook voor rusteloosheid ging hetzelfde patroon op. Van de 'onzichtbare' groep vertoonde 8 procent het kenmerk, tegenover 9 procent bij hoog risico en slechts 2,5 bij laag. Ongeveer 6 procent van de 'onzichtbare' groep zei ooit zelfmoord te hebben willen plegen, wat drie keer zoveel was als bij de groep met laag risico.

Terwijl de hoge en lage risicogroepen voor de hand liggen, maakt de 'onzichtbare' groep toch bijna een derde van de proefgroep uit. De groep vertoont erg specifieke kenmerken en is bovendien erg groot en mag dus niet over het hoofd worden gezien.

Ban smartphones uit de slaapkamer

Vorige studies beweerden al dat tieners minsten negen uur slaap nodig hebben per nacht, maar er meestal slechts ongeveer zeven krijgen. Om de slaap te bevorderen zouden laptops, smartphones, tablets en andere elektronica uit de slaapkamer geweerd moeten worden. Ook zouden mensen die drie of vier keer per week gedurende een halfuur sporten, 45 minuten langer slapen per nacht.

De studie wil met de resultaten ouders, leerkrachten en hulpverleners meer alarmsignalen bij adolescenten aanreiken, zodat ze de problemen sneller kunnen opsporen. Het is belangrijk mentale gezondheidsproblemen vroegtijdig te identificeren en te behandelen.

Lees meer over:

Onze partners