Joke Castelein
Joke Castelein
Expert psychosociale opvang Rondpunt vzw
Opinie

31/01/18 om 14:17 - Bijgewerkt op 30/01/18 om 21:09

'Steun aan veroorzakers van verkeersongevallen is in ieders belang'

Joke Castelein van Rondpunt vzw, een organisatie die verkeersslachtoffers, hun omgeving en de nabestaanden van overleden slachtoffers informeert en ondersteunt, over het belang van steun aan de veroorzakers van verkeersongevallen: 'Als maatschappij moeten we er vooral voor zorgen dat een veroorzaker het ongeval kan verwerken.'

'Steun aan veroorzakers van verkeersongevallen is in ieders belang'

© iStock

Het voorbije jaar merkten we bij Rondpunt op dat steeds meer mensen geïnteresseerd raken in de mens achter de veroorzaker van een verkeersongeval. Voorzichtig begint men het verhaal van veroorzakers ook te vertellen, zoals ook in de vierde aflevering van de tv-reeks 'Mij overkomt het niet' op één.

Daar wordt een beeld geschetst van Guido die Marc aanreed, waarbij Marc mooi nuanceerde: 'Je hebt een beeld: iemand die je omver rijdt dat is een roekeloze chauffeur. Dat is een zatlap of whatever. Maar er zat een doodgewone man tegenover mij met zijn vrouw en hij heeft het ongeluk gehad en ik was het slachtoffer.'

Dé veroorzaker bestaat niet. Dat groeiend besef vinden wij bij Rondpunt positief. Al jaren ijveren wij voor een goede opvang van alle betrokkenen bij een verkeersongeval. Daar horen veroorzakers ook bij.

Zowel slachtoffers als veroorzakers moeten verwerken dat het ongeval gebeurd is. Zowel slachtoffers als veroorzakers kunnen dat doorgaans niet alleen. Bij veroorzakers komen er vaak gevoelens van schuld en schaamte kijken. Deze vormen een te hoge drempel in hun zoektocht naar hulp. 'Wij zijn toch niet het slachtoffer?', 'Wij zijn toch niemand verloren?', 'Wij hebben toch geen recht op hulp?' Sociaal isolement is nooit ver weg, maar praten helpt.

De samenleving verwacht vaak van veroorzakers dat ze verantwoording afleggen, en meestal willen ze dat zelf ook. Maar als maatschappij moeten we er vooral voor zorgen dat een veroorzaker het ongeval kan verwerken zodat het geen invloed heeft op toekomstig rijgedrag. Go for zero. Dat willen we toch allemaal?

Volgens ons kan dat alleen als we als maatschappij een veroorzaker ook steunen in zijn zoektocht naar hulp. Iedereen die zich in het verkeer begeeft, heeft er baat bij dat veroorzakers opgevangen worden. Vroeg of laat kruipen ook zij opnieuw achter het stuur. Hopelijk pas nadat de eerste stappen in het verwerkingsproces zijn gezet. Geraken ze daar niet alleen? Dan moeten wij hen daarbij helpen. Dé veroorzaker bestaat voor ons niet. Dé hulp dus ook niet, wij ijveren voor begeleiding op maat. Opvang moet inspelen op alle factoren zoals verzwarende omstandigheden en eventueel (ont)brekend schuldbesef.

Ook slachtoffers of nabestaanden ervaren het als cruciaal hoe de andere partij met het ongeval omgaat. Weten dat er schuldinzicht is bij de verantwoordelijke voor het ongeval en dat hij nooit meer iets wil veroorzaken en zich daar ook naar gedraagt, helpt bij het verwerkingsproces. Ook net daarom willen wij goede opvang bieden aan veroorzakers. En goede opvang bieden, staat voor ons niet gelijk aan zeggen dat ook zij slachtoffer zijn. We willen vooral dat ze op een positieve manier verder kunnen met hun leven.

Guido Empereur die ongewild een ongeval veroorzaakte en zijn verhaal vertelde in 'Mij overkomt het niet' op één, richtte een lotgenotenwerking op voor veroorzakers, Even-zeer. We zijn blij om te zien dat veroorzakers steun kunnen vinden bij elkaar. Maar voor ons is het minstens even belangrijk dat veroorzakers ook steun vinden bij de maatschappij.

Joke Castelein is expert psychosociale opvang bij Rondpunt vzw, een organisatie die verkeersslachtoffers, hun omgeving en de nabestaanden van overleden slachtoffers informeert en ondersteunt.

Onze partners