'Sociale jetlag' maakt je dik

24/05/12 om 08:42 - Bijgewerkt om 08:42

Mensen van wie de natuurlijke biologische klok verschilt van de sociale klok lopen het risico opgezadeld te worden met een rist gezondheidsproblemen.

'Sociale jetlag' maakt je dik

© Thinkstock

Mensen van wie de natuurlijke biologische klok verschilt van de sociale klok lopen het risico opgezadeld te worden met een rist gezondheidsproblemen. Zo worden ze sneller dik dan werknemers van wie de biologische en sociale klok prima op elkaar afgestemd zijn.Mensen hebben een verschillend slaapritme. Dat hangt af van leeftijd, geslacht, genetische achtergrond en de omgeving waarin mensen zich bevinden. Dat werknemers die afwisselend in ochtend-, dag- en nachtploeg werken vatbaarder zijn voor gezondheidsproblemen, wisten we al. Maar nu is het duidelijk dat we ons hele bioritme niet eens moeten omdraaien om daar de gevolgen van te dragen, een relatief 'kleine' afwijking is al voldoende. Mensen die in de week bijvoorbeeld vroeg moeten opstaan en dan in het weekend hun slaappatroon helemaal omgooien, riskeren een 'sociale jetlag'. De gevolgen ervan zijn duidelijk: slecht slapen en... dikker worden.

Onderzoekers van het Institute of Medical Psychology (München) hebben deze 'sociale jetlag' bestudeerd. Ze gingen na wat er gebeurt als het schema dat je moet aanhouden vanwege je job en 'verplichtingen' verschilt van het schema dat je om sociale redenen aanhoudt. Het lichaam moet zich voortdurend aanpassen aan de wisseling tussen verschillende tijdzones, wat leidt tot een verstoord slaappatroon en chronisch slaapgebrek.

Slaaptekort werd eerder al gelinkt aan depressie, obesitas en diabetes. De resultaten van het onderzoek tonen echter aan dat zelfs een verschil in slaappatroon in de week en in het weekend nefaste gevolgen kan hebben. Zo werden mensen die doordeweeks en in het weekend een ander slaappatroon aanhouden vergeleken met een groep mensen die hun slaappatroon in de week en in het weekend op dezelfde manier aanhielden. De eerste groep bleek een drie keer grotere kans op overgewicht te hebben dan de andere groep. Hoe groter het verschil tussen week en weekend, hoe meer vatbaar de onderzochte proefpersonen voor obesitas waren.

De reden zou, volgens onderzoeker dr. Till Roenneberg van het Institute, liggen in het eetpatroon van mensen met een verstoord slaappatroon. Als je wakker bent terwijl je eigenlijk zou moeten slapen, eet je veel minder gezond. Mensen die slaperig zijn, bewegen ook veel minder. Ze grijpen naar koffie, drank en sigaretten wat hun gezondheidstoestand ook niet bevordert. Ook de stofwisseling lijdt onder een slechte nachtrust. Dat vertraagt de stofwisseling op rustmomenten waardoor je kilo's kunt bijkomen. Maar ook de hoeveelheid insuline dat het lichaam aanmaakt, vermindert met als gevolg dat het risico op diabetes verhoogt.

Letterlijk 'leven naar de klok' is nefast voor onze gezondheid en leidt tot een verhoogd BMI. De onderzoekers zijn dan ook ambitieus in hun advies: zorg dat de biologische en de sociale klok zoveel mogelijk op elkaar afgestemd geraken. Het zou een belangrijke stap kunnen zijn in de aanpak van obesitas. Dat zij er meteen ook het verschil in zomer- en wintertijd bij halen, is alleen maar koren op de molen van de tegenstanders van de zomertijd.

Désirée De Poot

Lees meer over:

Onze partners