Menopauze: Wanneer stoppen met de pil?

23/08/12 om 17:01 - Bijgewerkt om 17:01

In de overgang gaan de risico's van de pil opwegen tegen het eigenlijke doel: een zwangerschap voorkomen.

Menopauze: Wanneer stoppen met de pil?

© Thinkstock

Tussen 45 en 55 jaar komen vrouwen in de overgang. De bloedingen worden onregelmatiger en blijven uiteindelijk helemaal weg. Het tijdstip van de laatste maandstonden, meestal op de leeftijd van 50 à 51 jaar, is de menopauze. Omdat je op het moment zelf niet kan weten dat je voor het laatst ongesteld bent, wordt de diagnose menopauze pas minstens 1 jaar na de laatste menstruatie gesteld. Dan ben je niet langer vruchtbaar en is anticonceptie overbodig.

Gebruiksters van hormonale anticonceptie (de pil) krijgen elke maand een bloeding in de week tussen het stoppen met de ene strip en het beginnen met de andere (de stopweek). Anders dan vaak wordt gedacht is dat geen menstruatie maar een dervingsbloeding, die kunstmatig wordt uitgelokt door de toegediende hormonen. Maar daardoor wordt de overgang gemaskeerd. Met hormonale anticonceptie houd je de menopauze niet tegen. Dat lijkt alleen maar zo. Wel worden typische overgangsklachten, zoals opvliegers en vaginale droogte, gedeeltelijk verdoezeld door de ingenomen hormonen.

De vruchtbaarheid stopt niet abrupt met de menopauze, maar neemt geleidelijk af vanaf 30 jaar. "De kans op een natuurlijke zwangerschap na je 45ste is extreem klein", verzekert gynaecoloog Willem Ombelet van het Ziekenhuis Oost-Limburg. Het gaat hooguit om 2 tot 3%. De kans op een spontane zwangerschap op je 50ste, gesteld dat je nog niet in de menopauze zou zijn, bedraagt zelfs minder dan 1%. Bovendien eindigt 70 tot 80% van de spontane zwangerschappen na de leeftijd van 45 jaar in een miskraam. "Het is niet nodig en ook niet verstandig om na je 45ste nog verder te gaan met hormonale anticonceptie", benadrukt Ombelet. "De risico's op nevenwerkingen nemen toe met de leeftijd, terwijl de kans op een ongewenste zwangerschap ook zonder pil zo goed als nul is." Ben je er niet helemaal gerust op, kies dan voor een niet-hormonaal alternatief, zoals een condoom of een koperspiraaltje.

De pil (en ook de vaginale ring) vergroot het risico op trombose (klontervorming in de bloedvaten met een risico op hartinfarct en beroerte), flebitis (aderontsteking) en borstkanker. De voortschrijdende leeftijd doet deze risico's toenemen. "De Vlaamse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie heeft geen duidelijke richtlijn over de leeftijd waarop vrouwen het best stoppen met de pil. We bekijken dat liever individueel", zegt voormalig voorzitter Willem Ombelet. "Persoonlijk adviseer ik pilgebruiksters om vanaf 45 jaar te stoppen en eventueel andere voorbehoedsmiddelen te gebruiken." Alleen voor rooksters bestaat er een duidelijke regel: stoppen met de pil vanaf 35 jaar, want het risico op vaatproblemen wordt te groot. Voor vrouwen die bang zijn om na de pilstop met overgangsklachten geconfronteerd te worden, bestaan er veiligere therapieën. Hevige onregelmatige menstruaties kunnen bijvoorbeeld ook opgevangen worden met bepaalde ontstekingsremmers. En bij hinderlijke opvliegers biedt hormoonsubstitutietherapie soelaas. (MF) Meer info in het net verschenen september nummer van Bodytalk.

Lees meer over:

Onze partners