Generieken: onbekend is onbemind

18/07/13 om 11:56 - Bijgewerkt om 11:56

De generieke geneesmiddelenmarkt is de laatste tien jaar in België ontzettend gegroeid. En toch blijft er in de hoofden van de patiënt nog veel onduidelijkheid bestaan.

Generieken: onbekend is onbemind

© Belga

De generieke geneesmiddelenmarkt is de laatste tien jaar in België ontzettend gegroeid. Hoewel de regering opmerkelijke inspanningen heeft gedaan om de generieke geneesmiddelen te promoten en dus de geneesmiddelenkost te drukken, blijkt dat er in de hoofden van de patiënt nog veel onduidelijkheid bestaat. Toch is de vraag groot en alleen al een minimum aan informatie kan veel wantrouwen wegnemen. Dat is toch het besluit dat masterstudente Lies Peeters (Universiteit Antwerpen) in haar eindverhandeling maakt. Zij peilde naar de kennis van en het vertrouwen van de Vlaamse bevolking in generieken. Met iets minder dan 30 procent zit ons land onder het Europese gemiddelde wat de totale verkoop van voorschriftplichtige geneesmiddelen betreft. Eerste opvallende conclusie van het onderzoek: slechts 5 % van de ondervraagden (1.636 volwassen Belgen) gebruikt liever geen generieken. De Belg is min of meer overtuigd van de gelijkwaardige werkzaamheid (57%) en de kwaliteit (55%) ervan, maar er is een grote besluiteloosheid als het gaat om het verschil in nevenwerkingen.

Niet dat Belgen de grootste experts zijn in de kennis van zelfs de meest courante, vrij te verkrijgen geneesmiddelen. Pijnstillers zoals paracetamol en aspirine worden continu verward en een op de vijf ondervraagden is er zelfs van overtuigd dat aspirine eigenlijk de merknaam van paracetamol is. Dat baart de onderzoekers - terecht - zorgen.

Oudere generatie versus jongere generatie

Als het gaat om de houding die de Belg heeft tegenover generische geneesmiddelen, dan valt het op dat meer dan de helft wel degelijk weet dat er geen verschil is tussen een merkgeneesmiddel en zijn generiek. Hoger opgeleiden zijn weliswaar meer overtuigd van gelijkwaardigheid in werking, nevenwerking en kwaliteit dan laaggeschoolden. Hoe ouder de patiënt, hoe wantrouwiger hij er tegenover staat. Patiënten die ouder zijn dan 59 jaar blijven liever bij hun oude, vertrouwde merkproduct. Opvallend is trouwens ook de taak van de arts en de apotheker. De oudere bevolking richt zich tot zijn arts voor info over zijn generiek, de jongere generatie vraagt het aan de apotheker.

Waarom patiënten voor een bepaalde verpakking, en dus merk, kiezen? Het vertrouwen speelt daar een cruciale rol in. Zelfs na vermelding van de prijs die bij generieken lager ligt, blijft een op de twee patiënten bij zijn oorspronkelijke keuze.

Kunnen patiënten overtuigd worden om van een merkgeneesmiddel op de goedkopere generiek over te stappen? Jawel, zo beweren de onderzoekers, en informatie is de basis. Als patiënten goed geïnformeerd worden over generieke geneesmiddelen, tonen ze een grotere interesse in de generiek. Het is de taak van artsen en apothekers om die patiënt beter te informeren. De onderzoekers pleiten bovendien voor een goede sensibiliseringscampagne, speciaal gericht op artsen en apothekers, waarbij het gebruik van stofnamen (de naam van de werkzame molecule, zoals paracetamol) aangemoedigd wordt. Op die manier zou de verwarring tussen de verschillende geneesmiddelen alvast veel kleiner worden. Ook een eenduidige verpakking zou de zaak vooruit helpen.

Rol van de apothekerBelangrijk voor de apothekers: daar waar in een vorig onderzoek de apotheker nog een kleine bijrol leek te spelen in het aanreiken van generieken, toont dit onderzoek dat artsen en apothekers nu in gelijke mate zelf initiatief nemen om over generische geneesmiddelen met hun patiënten te praten. De patiënt zelf richt zich echter duidelijk meer tot de apotheker om info, vermoedelijk omdat de drempel in de apotheek lager ligt.

Klein, maar belangrijk, detail: een (para)medische opleiding is kennelijk geen garantie voor een grotere kennis van de materie. De ondervraagde (para)medici scoorden niet bepaald schitterend. Zo kon slechts een op de tien (para)medici de correcte alternatieven van paracetamol benoemen.

Onze partners