Een nieuwe formule voor de maximale hartslag?

07/05/14 om 14:21 - Bijgewerkt om 14:21

Veel sporters berekenen hun maximale hartslag met de formule: 220 min de leeftijd. Een erg onnauwkeurige formule met een grote foutmarge. Maar ook nieuwe methoden blijken om verschillende redenen weinig succes te kennen.

Een nieuwe formule voor de maximale hartslag?

Hartslag bij lopers © Thinkstock

Om de maximale hartslag te berekenen werd ruim 40 jaar geleden de formule: 220 min de leeftijd bedacht. Deze formule kent nog altijd veel succes, waarschijnlijk omdat ze zo gemakkelijk te onthouden en uit te rekenen is.

Maar de formule bevat heel wat nadelen, zoals de grote foutenmarge die gemakkelijk meer dan 10 slagen kan afwijken van het resultaat van een persoonlijke inspanningsproef. Wie op basis van zodanig foute gegevens een trainingsprogramma uitrekent met hartslagzones is er aan voor de moeite. Want dan train je al snel veel te intensief of te licht om optimaal effect te hebben.

De formule is bovendien bijna uitsluitend berekend op hartslaggegevens van mannen. Maar daar ligt blijkbaar niemand van wakker, want ze wordt ook vrolijk toegepast voor vrouwen.

25.000 mannen én vrouwen

Thomas Allison, hoofd van de afdeling sportcardiologie van de bekende Mayo Clinic in Rochester in de Verenigde Staten, vond dat dit beter kon en had er ook de mogelijkheden voor. Want tussen 1993 en 2006 hadden niet minder dan 25.000 gezonde mannen en vrouwen, tussen 40 en 90 jaar oud en zonder hartkwalen, een inspanningsproef afgelegd in zijn testcentrum.

De maximale hartslag, zo bleek, daalt bij iedereen met de leeftijd, maar bij vrouwen verloopt deze daling geleidelijker dan bij mannen. De oude formule bleek de maximale hartslag voor jonge vrouwen te overschatten en die voor de oudere te onderschatten. Allison stelt daarom nieuwe en nauwkeurige formules voor.

Voor vrouwen: 220 - 67% van de leeftijd

Voor mannen: 216 - 93% van de leeftijd

Wie is gemiddeld?

Maar de formules van Allison zullen waarschijnlijk weinig succes kennen. Daar zijn verschillende redenen voor.

De berekening voor vrouwen kan je nog gemakkelijk uit het hoofd uitvoeren, maar voor de mannen heb je pen en papier of een rekenmachientje nodig en dat voor slechts kleine verschillen. Het grootste verschil zit bij de 40-jarige vrouwen: 6 slagen minder dan met de oude formule. Hoe ouder ze worden, hoe meer het verschil afneemt. Bij de mannen zijn de verschillen nog kleiner.

De formules gelden bovendien alleen voor mannen en vrouwen ouder dan 40, want Allison had blijkbaar geen of onvoldoende gegevens van jongere mensen.

Het grootste nadeel van formules als die van Allison en zoveel anderen voor hem die al gelijkaardige voorstellen lanceerden, zit echter in de gemiddelde waarden: die leveren niets op voor wie op een ernstige wijze met sport bezig wil zijn. Want gemiddelen kunnen juist zijn, maar voor hetzelfde geld volledig fout. U eigen maximale hartslag kan je alleen achterhalen met een maximale inspanningsproef. En dat blijft zo. Daar kan geen enkele studie iets aan veranderen, ook al wordt ze uitgevoerd op tienduizenden mannen en vrouwen.

Wil je toch met de oude of de nieuwe formules aan de slag, doe het dan vooral niet te fanatiek. Houd altijd in het achterhoofd dat het slechts benaderende waarden oplevert.

Lees meer over:

Onze partners