Daniel Cohn-Bendit en de erfenis van mei '68

Daniel Cohn-Bendit en de erfenis van mei '68

Geert Buelens - Vijftig jaar na mei '68 wordt het tijd om de erfenis van de revolte opnieuw te definiëren. Een alternatieve geschiedenis van de ...

Een gezaghebbend informatiecentrum

Een gezaghebbend informatiecentrum

De unieke diplomatie van het Vaticaan is bijzonder invloedrijk. Met zijn fijnmazige netwerk van informatiebronnen en -kanalen beschikt het Vaticaan immers over inlichtingen die nergens anders te rapen vallen. En naar die informatie wordt gretig geluisterd.

Op de stoel van Petrus

Op de stoel van Petrus

De geschiedenis van het pausdom is twintig eeuwen lang de weerspiegeling geweest van de lotgevallen van de kerk als geestelijke én wereldlijke macht. In een artikel in L'Express van 22 december 2010 gaf godsdiensthistoricus Yves-Marie Hilaire (bij leven hoogleraar aan de Université Charles De Gaulle-Lille III) een boeiend en gevat overzicht.

Op de as van Rome

Op de as van Rome

Nero beschuldigde de christenen ervan de brand te hebben aangestoken die de hoofdstad van het keizerrijk in de as legde. De christenen werden zwaar gefolterd, maar hun marteldood versnelde hun opgang.

Hoe de pausen naar Avignon kwamen

Hoe de pausen naar Avignon kwamen

De 14de eeuw was nauwelijks begonnen toen paus Clemens V zijn intrek nam in een paleis aan de oevers van de Rhône. Hoe het tot deze heel bijzondere episode in de geschiedenis van de pausen is gekomen, vertelt Dominique Vingtain, conservatrice van het Palais des Papes in Avignon, in het opmerkelijke boek Le Palais des Papes d'Avignon (uitgeverij Honoré Clair, 2015). Enkele uittreksels.

De inquisitie: legendes en kastijdingen

De inquisitie: legendes en kastijdingen

Brandstapels, autodafe's, folteringen... De Kerk heeft haar spijt betuigd. Historici werpen een nieuw licht op donkere en lang als duivels beschouwde bladzijden.

De rechtbank van het geloof

De rechtbank van het geloof

De Engelenburcht, op loopafstand van het Vaticaan, getuigt van de pracht van het keizerlijke Rome, maar deze prestigieuze residentie was ook ooit een gevangenis van de inquisitie, die eeuwenlang haar wrede wetten deed gelden.

Bankiers van God

Bankiers van God

Het IOR (Istituto per le Opere di Religione, Instituut voor Religieuze Werken), de financiële arm van het Vaticaan, kwam in de tachtiger jaren van vorige eeuw in de pers met klinkende schandalen, wijdverspreide corruptie, financiering van politieke partijen en mannen die een gewelddadige dood stierven...

1447-1623 Renaissance en contrareformatie

1447-1623 Renaissance en contrareformatie

Na de middeleeuwen ontpopten de opvolgers van Petrus zich tot bouwheren en mecenassen. De nieuwe periode werd ook gekenmerkt door nepotisme en handel in aflaten. De verlichting vormde een aanloop naar het pausdom zoals wij het nu kennen.

Hellebaardiers van de paus

Hellebaardiers van de paus

In 1506 nam Julius II honderdvijftig Zwitserse huursoldaten in dienst. Deze Zwitserse wachters, zoals ze al snel heetten, zweren 'hun leven te geven' voor de paus en het Vaticaan. Ook vandaag nog.

Drie Hinderlijke lijken

Drie Hinderlijke lijken

In mei 1998 werden de bevelhebber van de Zwitserse Garde, zijn vrouw en een korporaal van de Garde doodgeschoten aangetroffen in een appartement in het Vaticaan. Het gerechtelijk onderzoek wees uit dat de jonge korporaal de dader was, maar veel bleef onopgehelderd. Achter de affaire zou een interne strijd tussen Opus Dei en de vrijmetselaarsclan van de curie schuilgaan...

Grootheid van een klein land

Grootheid van een klein land

Midden in de hoofdstad van Italië ligt een onafhankelijke enclave met een eigen grond gebied en het recht om een eigen munt te slaan en eigen wetten uit te vaardigen: het Vaticaan. We zoomen in op een staat waarvan de werking even uniek is als die van het pausdom zelf.

De pauskeuze: procedure en rituelen

De pauskeuze: procedure en rituelen

Hoe verloopt de verkiezing van een paus? Volgens een plechtig en ultrasymbolisch protocol dat van de voorbereidingen tot het fameuze 'Habemus papam' nauwgezet wordt gevolgd. Met spelers die geëxcommuniceerd worden als ze de geheimhouding schenden.

Het Vaticaan en Israël: vergeving

Het Vaticaan en Israël: vergeving

2009. Benedictus XVI zou een bezoek brengen aan het Heilige Land. Het schandaal rond het negationisme van bisschop Williamson lijkt echter roet in het eten te gooien. Maar de mensen achter de joods-christelijke dialoog zetten hun beste beentje voor. Dit is te belangrijk, zowel voor de Heilige Stoel als voor Israël. Dit mag niet mislukken.

Paulus VI Een zachte overgang

Paulus VI Een zachte overgang

Het bijeenroepen van de tweede synode in de geschiedenis van de katholieke Kerk was het antwoord van de opvolger van Johannes XXIII op een crisis zoals er sinds de 16de eeuw geen meer was geweest. Een enorme opdracht voor een paus met een sterke overtuiging maar met tegelijk veel zin voor nuancering.

Het Vaticaan en de Holocaust

Het Vaticaan en de Holocaust

De houding van Pius XII tegenover de Holocaust is een complexe zaak. Er is al veel inkt over gevloeid, maar de Heilige Stoel heeft altijd terughoudend gereageerd als onderzoekers vroegen om zijn archieven te mogen raadplegen.

Gods Werk

Gods Werk

Gods Werk, zoals Opus Dei in vertaling luidt, werd in 1928 opgericht door Josemaría Escrivá de Balaguer, een exponent van de duistere Spaanse religiositeit. Opus Dei wil de wereld van binnenuit heiligen. De middelen die het daartoe gebruikt, zijn niet altijd erg katholiek...

Johannes Paulus I: een veel te kort pontificaat

Johannes Paulus I: een veel te kort pontificaat

66 was hij toen hij tot paus werd gekozen. 33 dagen duurde zijn pontificaat. Werd hij vergiftigd omdat hij een diepgaande hervorming wilde doorvoeren van een Kerk die in zijn ogen niet sociaal genoeg was?

Het pedofilieschandaal

Het pedofilieschandaal

Tegen de beschuldigingen van seksueel geweld door priesters heeft het Vaticaan zich lang verdedigd door zich terug te trekken achter een muur van stilte of te zwaaien met complottheorieën. Sinds Benedictus XVI is die houding veranderd.

Een ander beeld van het christendom

Een ander beeld van het christendom

Met zijn verdediging van de armen en verdrukten in de hele wereld tegen de 'dodelijke economie' heeft Franciscus in minder dan twee jaar het hart van de menigte veroverd. Na zijn historische reis naar Cuba en de Verenigde Staten moest deze paus zonder oogkleppen in Rome van nabij toezien op de synode over het gezin, een uiterst gevoelig thema.

Benedictus XVI Water achter zijn ontslag zit

Benedictus XVI Water achter zijn ontslag zit

Februari 2013. Tot ieders verrassing kondigt paus Benedictus XVI zijn ontslag aan. Vóór hem had slechts één paus ooit ontslag genomen. Wat bracht Joseph Ratzinger tot zijn beslissing?

De lange mars van padre Bergoglio

De lange mars van padre Bergoglio

Wereldster Franciscus krijgt kritiek van katholieken die niet houden van zijn stijl en zijn non-conformisme. Om grenzen te verleggen en te komen tot de ommekeer in de geesten waarnaar hij vurig uitkijkt, rekent hij op zijn beslistheid en zijn politieke zin.

Franciscus, de sympathieke paus

Franciscus, de sympathieke paus

De 266ste opvolger van Petrus zet de deuren van de Kerk wijd open. Hij weet wat communiceren is, maar hij weet ook dat je omzichtig te werk moet gaan.

Een deskundige in mens-zijn

Een deskundige in mens-zijn

Andrea Riccardi, historicus en oprichter van de Gemeenschap van Sant'Egidio, die internationaal, met name in Afrika, ijvert voor vrede, is een goed kenner van het Vaticaan en paus Franciscus. Hij antwoordt op een aantal vragen die hem worden gesteld door journaliste Claire Chartier.

'Een patriarch met een bijzondere status'

'Een patriarch met een bijzondere status'

Historicus Philippe Levillain beschrijft de stapsgewijze transformatie van de pauselijke macht van het prille begin tot heden, met als rode draad het primaatschap van de bisschoppen van Rome.

Het omstreden leger van de paus

Het omstreden leger van de paus

De in 1534 opgerichte orde van de jezuïeten had twee doelen voor ogen: strijden voor het geloof en de hele wereld evangeliseren. Die ambitie ging perfect samen met geraffineerde huichelarij.

Koning der koningen Louis XIV: hervormer, alleenheerser en vrouwengek

Koning der koningen Louis XIV: hervormer, alleenheerser en vrouwengek

Jan Stevens - Na vijf bestsellers over le petit caporal Napoleon schreef voormalig tv-journalist Johan Op de Beeck De Zonnekoning, een heerlijke vuistdikke biografie over Frankrijks legendarische vorst Louis XIV. 'Eerst zette hij Frankrijk op de kaart, om het daarna terug te katapulteren naar de donkerste tijden uit de Europese geschiedenis.'

De Zuid-Amerikaanse ballingschap van Auschwitz-arts Joseph Mengele

De Zuid-Amerikaanse ballingschap van Auschwitz-arts Joseph Mengele

Luckas Vander Taelen - In De verdwijning van Josef Mengele, de vrucht van een drie jaar durend onderzoek, reconstrueert de Franse schrijver Olivier Guez de Zuid-Amerikaanse ballingschap van nazidokter Joseph Mengele. 'Hij was geen "monster" - die verklaring voor zijn daden is té gemakkelijk.'

Een nieuwsgierige prins, pionier van ontdekkingsreizigers

Een nieuwsgierige prins, pionier van ontdekkingsreizigers

In Portugal was de Reconquista - het verdrijven van de Arabieren uit het Iberisch schiereiland - anderhalve eeuw eerder voltooid dan in Spanje. Nadat omstreeks 1350 een einde gemaakt was aan het verblijf van de moren in Portugal, laaide de strijd met die andere rivaal - Castilië - vrijwel meteen weer op. Portugese edellieden hadden dus in de 13de en 14de eeuw geen gebrek aan emplooi.

Feit of fictie?

Feit of fictie?

Wie aan Robin Hood denkt, verbeeldt er zich al gauw de groene bossen van het Engelse Nottingham en omstreken bij. Vanuit Sherwood Forest organiseerde de volksheld moedige acties om de rijken te bestelen en de buit nadien onder de armen te verdelen. Maar Engeland was niet het enige land met een Robin Hood. Ook in de veel drogere Spaanse provincie Sevilla leefde vele jaren geleden een volksheld. Die zou nu ongeveer 260 jaar oud zijn geworden. Maar wat is feit en wat is legende?

Engeland tussen oorlog en vrede

Engeland tussen oorlog en vrede

De Normandiërs waren niet de eerste noordse buurvolken die zich op Engels grondgebied waagden. Grote delen daarvan waren in de 11de eeuw zelfs ingelijfd door de Deense koningen.

De zesde natie

De zesde natie

Na de Slag bij Hastings op 14 oktober 1066 en zijn kroningsplechtigheid in Londen op 25 december 1066 begon Willem de Veroveraar met het consolideren van zijn nieuwe rijk en het vernietigen van alle weerstand. Normandische edelen waren de eersten die dankbaar gebruik maakten van de nieuwe mogelijkheden om land te verwerven. Maar ook de anderen die hadden meegevochten, werden niet vergeten, zoals de Vlamingen.

Heer en knecht

Heer en knecht

Onderdrukking, onteigening, achterstelling: de Angelsaksen zuchtten onder het Normandische juk. Toch was er in de taal wél toenadering tussen beide groepen.

Mathilde van Vlaanderen

Mathilde van Vlaanderen

Maud, Matilda of Mathilde van Vlaanderen. Drie namen die naar dezelfde Vlaamse prinses kunnen verwijzen. Als enige dochter van de graaf van Vlaanderen was ze een gewilde bruid, waarmee uiteindelijk Willem de Bastaard, hertog van Normandië, aan de haal ging.

De langste dag

De langste dag

Op 14 oktober stuitte Willems invasieleger op de Angelsaksische troepen. Engelands lot lag in de waagschaal.

The English Channel

The English Channel

Het Kanaal heeft de Engelsen lange tijd behoed voor invasies - en stimuleert nog altijd een denken in termen van veiligheid en autonomie.

Archeologie van de Eerste Wereldoorlog

Archeologie van de Eerste Wereldoorlog

Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog waren de steden, dorpen en platteland aan de voormalige slagvelden in Vlaanderen één groot verwoest gewest. Er wachtte de teruggekeerde bevolking de enorme uitdaging om de Westhoek opnieuw op te bouwen. Op dat ogenblik werd de oorlogsinfrastructuur ontmanteld, loopgraven dichtgegooid en de sporen van de oorlog werden een deel van het archeologische bodemarchief.

Achthonderd jaar bouwen en vernieuwen

Achthonderd jaar bouwen en vernieuwen

Sinds eind 2011 kan men in Den Bosch contact opnemen met de hemel. De laatste ingrijpende restauratie van de Sint-Jan kwam ten einde. Bij die gelegenheid werd, vijftien meter hoog aan de zuidkant, het beeld geplaatst van een engel in moderne uitdossing met een mobiele telefoon tegen het linkeroor. Er kan verbinding gemaakt worden naar boven via het aangegeven telefoonnummer, de engel neemt altijd op. Hij - inderdaad een hij - kan informatie geven over de Sint-Jan maar ook de beller, desgewenst, bemoedigend toespreken.

Het tapijt van Bayeux

Het tapijt van Bayeux

Over een lengte van krap zeventig meter vertelt het tapijt van Bayeux het verhaal van de Slag bij Hastings. Het fascineert niet alleen door zijn schoonheid, maar ook door zijn geheimzinnige herkomst.

De tweede slag om Heiligerlee

De tweede slag om Heiligerlee

In 2018 wordt herdacht dat 450 jaar geleden, op 23 mei 1568, de Slag bij Heiligerlee plaatsvond, een gebeurtenis die algemeen wordt beschouwd als het begin van de Tachtigjarige Oorlog. Verenigingen die zich bezighouden met krijgshistorie, poetsen de wapens, herstellen hun 'historische' kostuums en maken zich op om de gevechten van 1568 te laten herleven. Er komt een historische markt en een tocht langs belangrijke locaties. Het feestelijke van dit jaar steekt schril af tegen de verwoede strijd die rond de herdenking in 1868 werd geleverd. Waardoor kwam dat?

Wilhelm II
Archeologie herontdekt

Archeologie herontdekt

In een museum liep ik altijd een beetje verveeld langs de vitrines met uitgestalde stukjes vuursteen. Of het hele vuistbijlen, schrapers of pijlpunten waren: het kon me nauwelijks boeien. Na het lezen van Onze vroegste voorouders heb ik daar met terugwerkende kracht enorme spijt van. Ongelooflijk welke conclusies archeologen kunnen trekken uit de op het eerste gezicht - zeker voor een leek - onooglijke stukjes steen.

Hoe Moederdag werd bedacht

Hoe Moederdag werd bedacht

Binnenkort, de tweede zondag in mei, vieren we weer massaal Moederdag, een feest vast verankerd in de kalender van jaarlijkse onvermijdelijkheden. Wie heeft als kind niet onhandig morsend zijn moeder het ontbijt gebracht, vergezeld van een goedbedoeld knutselwerkje, op school met alle liefde in elkaar geklodderd?

De wereld van de samoerai

De wereld van de samoerai

Meer dan twee eeuwen sloot Japan zich zo goed als hermetisch af van de buitenwereld. Geen buitenlander kwam er in, geen Japanner kwam er uit. Voordat het land een eenheid werd, vocht het bittere oorlogen uit, waaraan de krijgerskaste van de samoerai zijn ontstaan dankt. Nog altijd beïnvloedt hun erecode het eilandenrijk.

Een ronde langs de velden

Een ronde langs de velden

Met de tentoonstellingscyclus Schatten uit het Rijks maakt het Rijksmuseum een meerjarige reis langs diverse stadsmusea in Nederland. Doel is het onderzoeken van de Nederlandse identiteit, aan de hand van 17de-, 18de- en vooral 19de-eeuwse schilderkunst. De eerste reeks uit de serie van vier heet Lage Landen en is een verkenning vanuit het element 'aarde'.

Een vergeten kroonprins

Een vergeten kroonprins

Vierhonderd jaar geleden werd Filips Willem van Oranje begraven in de Sint-Sulpitiuskerk te Diest. Naar aanleiding van dit jubileum is er een tentoonstelling samengesteld, die niet alleen enkele hoofdrolspelers van de Opstand belicht, maar ook het leven in en rond de Oranjestad zelf.

Ruimtegekte
Normandische nalatenschap

Normandische nalatenschap

De Normandiërs toonden dat ze gekomen waren om te blijven en bouwden her en der kathedralen. Die zijn 'half kerk, half bolwerk' en imposante vertegenwoordigers van de romaanse bouwkunst.

Geboorte van een natie

Geboorte van een natie

Het Engeland van na 1066 was een verscheurd land: heren en knechten, Normandiërs en Angelsaksen, twee groepen met een eigen taal. Hoe kon in zo'n bodem de natiegedachte wortel schieten?

Tekenen op de golven van jazz

Tekenen op de golven van jazz

In Live brengen tekenaars Pieter Fannes en Yann Bagot jazzconcerten tot leven op papier. Knack biedt u een selectie uit het boek aan en het voorwoord van Matthieu Jouan, hoofdredacteur van het online jazzmagazine Citizen Jazz: 'De samenwerking tussen deze twee tekenaars vloeit voort uit een duidelijke geestverwantschap.'

'Het bombardement op Mortsel op 5 april 1943 zou overal herdacht moeten worden'

'Het bombardement op Mortsel op 5 april 1943 zou overal herdacht moeten worden'

Pieter Serrien - Vandaag is het exact 75 jaar geleden dat Amerikaanse bommenwerpers de Duitse Erla-vliegtuigfabriek in Mortsel wilden vernietigen. Van de 600 zware bommen troffen slechts enkelen doel. Er vielen 936 doden, onder wie meer dan 250 kinderen. Schrijver en historicus Pieter Serrien: '5 april kan jaarlijks een dag zijn om stil te staan bij de impact van oorlog.'

Het verhaal achter een van de meest aangrijpende foto's van 5 april 1943

Het verhaal achter een van de meest aangrijpende foto's van 5 april 1943

In zijn boek Tranen over Mortsel vertelt historicus Pieter Serrien het verhaal van het Amerikaanse bombardement op Mortsel, waarbij 936 doden vielen. Exclusief voor Knack deelt hij de geschiedenis achter een van de meest aangrijpende foto's van de ravage na het dodelijkste bombardement in België tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Tranen over Mortsel: 'Zoveel doden dat er haastig doodskisten in elkaar getimmerd moesten worden'

Tranen over Mortsel: 'Zoveel doden dat er haastig doodskisten in elkaar getimmerd moesten worden'

Pieter Serrien - Dag op dag 75 jaar na het zwaarste bombardement uit onze geschiedenis blikt auteur Pieter Serrien voor Knack terug op maandag 5 april 1943 en laat hij getuigen aan het woord: 'Een kindje, zo schoon, een jongetje, zo schoon, zo lief. Ik denk dat het drie jaar was en je kon daar niks aan zien. Je pakte dat op en heel de inhoud van zijn buik viel er allemaal uit vanachter.'

'De Sherlock Holmes van de Armeense genocide': hoe een Turkse historicus verloren bewijzen opspitte

'De Sherlock Holmes van de Armeense genocide': hoe een Turkse historicus verloren bewijzen opspitte

Catherine Vuylsteke - Al honderd jaar wijst Turkije de verantwoordelijkheid af voor de genocide op de Armeense bevolking, aan het einde van het Ottomaanse Rijk. 'Geen enkel historisch document staaft die beschuldiging', zo luidt Ankara's belangrijkste argument. Taner Akçam, een naar de States uitgeweken Turkse historicus, komt nu met de smoking gun.

Kubisme: Wat maakt Picasso's Guernica zo tijdloos?

Kubisme: Wat maakt Picasso's Guernica zo tijdloos?

Eric Rinckhout - Guernica is een van de meest iconische kunstwerken van de twintigste eeuw. Pablo Picasso schilderde het monumentale doek nadat de Baskische stad Gernika tijdens de Spaanse burgeroorlog door de nazi's werd gebombardeerd. Een expo in Parijs legt de bewogen ontstaansgeschiedenis bloot.

Brandpunt Berlijn

Brandpunt Berlijn

In Berlijn stonden Oost en West veertig jaar lang oog in oog met elkaar. Was het misschien aan deze gevaarlijke nabijheid te danken dat ze elkaar uiteindelijk niet te lijf gingen?

Santorini
Mata Hari
Pelgrim