In beeld: het alfabet van het 'Naziregiem'

In beeld: het alfabet van het 'Naziregiem'

Het 'ABC van het Naziregiem' is een parodie op de toen erg populaire abc's waarmee kinderen het alfabet werden aangeleerd en komt ...

ASHIGARU

ASHIGARU

MUSASHI

MUSASHI

Van Batavia naar Edo

Van Batavia naar Edo

In 1823 vertrekt Philipp Franz von Siebold uit Nederlands-Indië voor een reis die slechts een enkele westerling eerder maakte: door het 'verboden' Japan naar het paleis van de shogun.

Burgerbewapening en Revolutie

Burgerbewapening en Revolutie

Op 26 juli 1581 presenteerden de Staten-Generaal van de Verenigde Nederlanden het Plakkaat van Verlating waarbij koning Philips II de gehoorzaamheid werd opgezegd. Op enkele weken na precies tweehonderd jaar later lag in de grote steden het oproerige pamflet Aan het Volk van Nederland in de portieken. Opnieuw was er sprake van opstaan tegen een vorst, alleen werd in 1781 Oranje uitgedaagd, juist het huis dat destijds de strijd tegen Spanje had aangevoerd.

1600?........ Slag bij Nieuwpoort!

1600?........ Slag bij Nieuwpoort!

Maar hoe was het ook alweer?....De Tachtigjarige Oorlog. De Spaansen tegen de Staatsen. Dat klopt, maar de details en achtergronden zijn vaak vervaagd in ons historisch geheugen. Er is in de loop der eeuwen uitvoerig over deze slag gepubliceerd. Een schets van de context en achtergrond van de slag aan de hand van een bijzondere plattegrond; zie de pagina's 8-9.

Chronologie van Nippon

Chronologie van Nippon

Van de overwinning van de Minamoto tot de Meiji-restauratie: zeven eeuwen Japanse geschiedenis in het teken van de samoerai.

KASTELEN
SEPPUKU
BUSHIDO
De eer van de 47 ronin

De eer van de 47 ronin

Bushido, de Weg van de Krijger, stelde strenge regels. Maar wat als deze strijdig waren met die van de staat? Dan bleef als enige uitweg de dood, zij het een eervolle.

NINJA'S
VUURWAPENS
Erasmus in Japan

Erasmus in Japan

In 1926 dook een houten beeld van de grote humanist Erasmus op een vreemde plaats op: in de tempel Ryoko-in, ten noorden van Tokio, Japan. Het diende daar eeuwenlang als gedenkteken aan de samoerai Makino Shigesato en werd vereerd als symbool voor de scheepsbouw. Erasmus in een Japanse tempel? Hoe was die daar terechtgekomen?

OPVOEDING
Stadscultuur

Stadscultuur

In het Edo-tijdperk krijgt de Japanse standenmaatschappij een ander aanzien. Zo ontstaat een voedingsboden voor nieuwe kunstvormen.

Het heden begint

Het heden begint

Na zeven eeuwen als dragers van de macht moesten de samoerai het veld ruimen. Ze maakten de weg vrij voor het moderne Japan.

Geschiedenis van een kleine krachtpatser

Geschiedenis van een kleine krachtpatser

Een lijn van 54 kilometer lengte, dat is de afstand die met een gemiddeld potlood kan worden getrokken. Grijs of met een kleurtje, een dikke streep of juist heel fijn. Het potlood is misschien geen glamourboy, toch is het in zijn eenvoud een meesterlijke combinatie van vorm en functie. Het potlood is een kleine krachtpatser en dat al eeuwen lang.

Gevangen na de oorlog

Gevangen na de oorlog

Het Stadsmuseum te Lokeren wijdt een tentoonstelling aan het Interneringscentrum Lokeren. Na de Tweede Wereldoorlog zaten hier meer dan 20.000 personen die beschuldigd waren van collaboratie of ervoor veroordeeld waren korte of langere tijd vast.

Under cover-journaliste Nellie Bly (1864-1922)

Under cover-journaliste Nellie Bly (1864-1922)

Ze werd in 1864 geboren in Cochran's Mills, Pennsylvania, als Elizabeth Jane Cochrane en was baanbrekend undercover journaliste (publicerend onder de naam Nellie Bly), reizigster, uitvindster, fabrieksdirecteur, oorlogscorrespondent en suffragette.

JEAN CAPART, PIONIER VAN DE BELGISCHE EGYPTOLOGIE

JEAN CAPART, PIONIER VAN DE BELGISCHE EGYPTOLOGIE

Bij het grote publiek onbekend, heeft Jean Capart toch een stevige plaats veroverd in de galerij van cultuur-historische wetenschappers, als grondlegger van de Egyptologie in België. Met dank aan koningin Elisabeth en farao Toetanchamon.

Het land gedocumenteerd

Het land gedocumenteerd

In een vuistdik album presenteert de Koninklijke Bibliotheek van België (KB) 350 historische prenten uit haar omvangrijke collectie. Voor geïnteresseerden een unieke kans om een stukje van dit verborgen patrimonium te bemachtigen tegen een relatief redelijke prijs.

Wonderjaren
ALMERE (NL)
Pol de Mont
Nieuwe slag
Salmonella Mexico's massaslachting

Salmonella Mexico's massaslachting

Hoe was het toch mogelijk, zo vroeg de Amerikaanse historicus William H. McNeill zich in Plagues and Peoples (1976) verwonderd af, dat de Spaanse conquistador Hernando Cortez met een troepenmacht van oorspronkelijk nog geen zeshonderd man het Aztekenrijk, dat miljoenen onderdanen telde, zonder veel moeite onder de voet kon lopen? Hoe kon een handvol naar de Nieuwe Wereld overgestoken Spanjaarden hun cultuur opleggen aan een eindeloos veel groter aantal Amerikaanse Indianen? De tot op dat moment gangbare verklaringen waren voor hem ontoereikend.

De Noordzee

De Noordzee

Nog voor het water kwam, was de Noordzee het kernland van Noordwest-Europa. Het ontwikkelde zich van een uithoek van de antieke, Romeinse wereld, tot centrum van globalisering in de Middeleeuwen. Beslissende invloed voor de latere cultuur waren de vrijheidsdrang van de Friezen, de heldenmoed van de Vikingen en de handelsgeest van de Hanze. Aan de Noordzee ontstonden de koloniale wereldrijken Nederland en Engeland.

Hoe wordt iemand shogun?

Hoe wordt iemand shogun?

Een allesbeslissende zeeslag leidde tot een breuk in de Japanse geschiedenis: de Taira-clan dolf het onderspit en de tijd van de samoerai was aangebroken.

Onder de tafel en op de bank

Onder de tafel en op de bank

De tentoonstelling Porno op papier is een reis door de Nederlandse geschiedenis aan de hand van de erotische verbeelding. Juist de maatschappelijke spanningen rond gedeelde taboes maakt die reis zo interessant.

'De echo's van Leopold II, een koloniale Calimero'

'De echo's van Leopold II, een koloniale Calimero'

Gert Huskens - Volgens historicus Gert Huskens draait het debat rond het koloniale verleden van België in Congo te veel rond de figuur van Leopold II en biedt dit 'oud-kolonialen een uitgelezen opportuniteit om hun erg revisionistische en positieve perspectief te uiten en kracht bij te zetten'.

'Veel Congolezen koesteren het grootste respect voor Leopold II'

'Veel Congolezen koesteren het grootste respect voor Leopold II'

Erik Raspoet - Nergens in Europa staan meer koloniale monumenten dan in België, tot stijgende ergernis van voornamelijk jonge Afrikaanse Belgen. Wat moeten we ermee? De nakende inhuldiging van een Lumumbasquare in Brussel doet oud-kolonialen het ergste vrezen.

Daniel Cohn-Bendit en de erfenis van mei '68

Daniel Cohn-Bendit en de erfenis van mei '68

Geert Buelens - Vijftig jaar na mei '68 wordt het tijd om de erfenis van de revolte opnieuw te definiëren. Een alternatieve geschiedenis van de protestbeweging aan de hand van boegbeeld Daniel Cohn-Bendit, in vier en een half bedrijf - want het vijfde is nog volop bezig.

De smokkelaar van de filosofie: 'De nazi's dachten vast dat hij een spion was'

De smokkelaar van de filosofie: 'De nazi's dachten vast dat hij een spion was'

Jan Stevens - Vlak voor de Tweede Wereldoorlog smokkelde de jonge pater Herman Leo Van Breda het persoonlijke archief van de filosoof Edmund Husserl uit nazi-Duitsland. Toon Horsten schreef de biografie van een vergeten familielid. 'Vergis u niet, hij heeft hier zijn leven voor geriskeerd.'

De macht van de pausen berust op een vervalsing

De macht van de pausen berust op een vervalsing

Het Constitutum Constantini is een zogenaamd door keizer Constantijn, verdediger van het christendom, ondertekend document waarmee de pausen in het bezit kwamen van Rome, Italië en het Westen 'tot aan het einde van de wereld'. Eeuwenlang bepaalde deze korte tekst handel en wandel van de pausen.

Het eindeloze mysterie van de tempeliers

Het eindeloze mysterie van de tempeliers

Van alles waar de Kerk om geloofsredenen of uit politiek belang voor vocht of nauw bij betrokken was, heeft niets zo veel ophef gemaakt als de kwestie van de Tempelridders. Zeven eeuwen na het tragische einde van deze orde is hun legende nog steeds voer voor discussie.

Een gezaghebbend informatiecentrum

Een gezaghebbend informatiecentrum

De unieke diplomatie van het Vaticaan is bijzonder invloedrijk. Met zijn fijnmazige netwerk van informatiebronnen en -kanalen beschikt het Vaticaan immers over inlichtingen die nergens anders te rapen vallen. En naar die informatie wordt gretig geluisterd.

Op de stoel van Petrus

Op de stoel van Petrus

De geschiedenis van het pausdom is twintig eeuwen lang de weerspiegeling geweest van de lotgevallen van de kerk als geestelijke én wereldlijke macht. In een artikel in L'Express van 22 december 2010 gaf godsdiensthistoricus Yves-Marie Hilaire (bij leven hoogleraar aan de Université Charles De Gaulle-Lille III) een boeiend en gevat overzicht.

Op de as van Rome

Op de as van Rome

Nero beschuldigde de christenen ervan de brand te hebben aangestoken die de hoofdstad van het keizerrijk in de as legde. De christenen werden zwaar gefolterd, maar hun marteldood versnelde hun opgang.

Hoe de pausen naar Avignon kwamen

Hoe de pausen naar Avignon kwamen

De 14de eeuw was nauwelijks begonnen toen paus Clemens V zijn intrek nam in een paleis aan de oevers van de Rhône. Hoe het tot deze heel bijzondere episode in de geschiedenis van de pausen is gekomen, vertelt Dominique Vingtain, conservatrice van het Palais des Papes in Avignon, in het opmerkelijke boek Le Palais des Papes d'Avignon (uitgeverij Honoré Clair, 2015). Enkele uittreksels.

De inquisitie: legendes en kastijdingen

De inquisitie: legendes en kastijdingen

Brandstapels, autodafe's, folteringen... De Kerk heeft haar spijt betuigd. Historici werpen een nieuw licht op donkere en lang als duivels beschouwde bladzijden.

De rechtbank van het geloof

De rechtbank van het geloof

De Engelenburcht, op loopafstand van het Vaticaan, getuigt van de pracht van het keizerlijke Rome, maar deze prestigieuze residentie was ook ooit een gevangenis van de inquisitie, die eeuwenlang haar wrede wetten deed gelden.

Bankiers van God

Bankiers van God

Het IOR (Istituto per le Opere di Religione, Instituut voor Religieuze Werken), de financiële arm van het Vaticaan, kwam in de tachtiger jaren van vorige eeuw in de pers met klinkende schandalen, wijdverspreide corruptie, financiering van politieke partijen en mannen die een gewelddadige dood stierven...

1447-1623 Renaissance en contrareformatie

1447-1623 Renaissance en contrareformatie

Na de middeleeuwen ontpopten de opvolgers van Petrus zich tot bouwheren en mecenassen. De nieuwe periode werd ook gekenmerkt door nepotisme en handel in aflaten. De verlichting vormde een aanloop naar het pausdom zoals wij het nu kennen.

Hellebaardiers van de paus

Hellebaardiers van de paus

In 1506 nam Julius II honderdvijftig Zwitserse huursoldaten in dienst. Deze Zwitserse wachters, zoals ze al snel heetten, zweren 'hun leven te geven' voor de paus en het Vaticaan. Ook vandaag nog.

Drie Hinderlijke lijken

Drie Hinderlijke lijken

In mei 1998 werden de bevelhebber van de Zwitserse Garde, zijn vrouw en een korporaal van de Garde doodgeschoten aangetroffen in een appartement in het Vaticaan. Het gerechtelijk onderzoek wees uit dat de jonge korporaal de dader was, maar veel bleef onopgehelderd. Achter de affaire zou een interne strijd tussen Opus Dei en de vrijmetselaarsclan van de curie schuilgaan...

Grootheid van een klein land

Grootheid van een klein land

Midden in de hoofdstad van Italië ligt een onafhankelijke enclave met een eigen grond gebied en het recht om een eigen munt te slaan en eigen wetten uit te vaardigen: het Vaticaan. We zoomen in op een staat waarvan de werking even uniek is als die van het pausdom zelf.

De pauskeuze: procedure en rituelen

De pauskeuze: procedure en rituelen

Hoe verloopt de verkiezing van een paus? Volgens een plechtig en ultrasymbolisch protocol dat van de voorbereidingen tot het fameuze 'Habemus papam' nauwgezet wordt gevolgd. Met spelers die geëxcommuniceerd worden als ze de geheimhouding schenden.

Het Vaticaan en Israël: vergeving

Het Vaticaan en Israël: vergeving

2009. Benedictus XVI zou een bezoek brengen aan het Heilige Land. Het schandaal rond het negationisme van bisschop Williamson lijkt echter roet in het eten te gooien. Maar de mensen achter de joods-christelijke dialoog zetten hun beste beentje voor. Dit is te belangrijk, zowel voor de Heilige Stoel als voor Israël. Dit mag niet mislukken.