25/05/12 om 13:42 - Bijgewerkt om 13:42

Eurocrisis: het kantelmoment voor Angela Merkel

Slaat ook in Duitsland de recessie toe, dan is dat niets meer of niets minder dan een gruwelscenario voor Angela Merkel - en voor de rest van de eurozone.

Eurocrisis: het kantelmoment voor Angela Merkel

© Reuters

Van Knack-hoofdredacteur Johan Van Overtveldt in Toronto

Ruim twee jaar leven we nu met die vermaledijde eurocrisis en talloos waren de momenten van acute commotie. Ophefmakende gebeurtenissen rond Griekenland, Ierland, Portugal, Spanje en een ganse rist van banken (denk Dexia) haalden met de regelmaat van een klok de hoofdlijnen van het nieuws.

Andere ontwikkelingen halen die headlines veel minder, al oefenen ze vaak een minstens even grote impact op de gang van die eurocrisis uit. Dezer dagen doet zich zulk een sluipend maar bijzonder relevant fenomeen voor in Duitsland.

Tot nu toe kon de Duitse kanselier Angela Merkel de eurocrisis heel sussende brengen naar het Duitse publiek toe, om de doodeenvoudige reden dat de Duitse economie het behoorlijk goed bleef doen. Over zowel 2010 als 2011 groeide de Duitse economie met nagenoeg het dubbele van het percentage voor de ganse eurozone: 3 procent tegenover 1,5 procent in 2011 en 3,7 procent tegenover 1,9 procent in 2010. In het eerste kwartaal van dit jaar groeide de Duitse economie nog met 1,7 procent terwijl de euro-economie in haar geheel terugviel op nul.

De werkloosheidsgraad ligt in Duitsland op 5,6 procent, terwijl de eurozone met 10,8 procent op nagenoeg het dubbele zit. De tewerkstellingsgraad (het procent van de beroepsbevolking effectief aan het werk) dikte op vijf jaar tijd fors aan van 64 procent naar 72,5 procent. Dit alles tegen de achtergrond van een begroting op weg naar een evenwicht tussen inkomsten en uitgaven.

Twee recente indicatoren (Markit en Ifo) bevestigen nu wat zich reeds enkele weken aan het aftekenen was, namelijk dat de eurocrisis ook haar tol begint te eisen voor de Duitse economie, nog altijd veruit de grootsts individuele economie binnen euroland. De export naar landen als China, India en de VS kan de neerwaartse impulsen uitgaand van de ontwikkelingen binnen de eurozone niet langer compenseren.

De groeiverwachtingen zitten nu voor de ganse eurozone zwaar in de rode cijfers en Duitsland ontsnapt daar niet langer aan. Een recessie helpt regerende politici nooit, maar voor kanselier Angela Merkel, net als voor de andere bewindslui binnen de eurozone, doet de omslag in de economische gang van zaken in Duitsland zich wel op een bijzonder ongelegen moment voor.

Het is genoegzaam bekend dat het Duitse publiek erg kritisch staat ten aanzien van de aanpak van de eurocrisis zoals tot nu toe aangehouden. Te weinig discipline in die zuiderse landen waar vooral Duitsland dan financieel moet voor opdraaien, zo luidt de breed verspreide opinie terzake. Bij de recente deelstaatverkiezingen kreeg Merkel dat ongenoegen nog eens klaar en duidelijk opgelepeld.

Slaat ook in Duitsland de recessie toe dan kan men er gif op innemen dat de kritiek van het Duitse publiek op de aanpak van de eurocrisis nog zal verscherpen. Met federale parlementsverkiezingen in aantocht later op het jaar in 2013 is dit niets meer of niets minder dan een gruwelscenario voor Merkel (en voor de rest van de eurozone). Haar CDU/CSU-FDP-coalitie wacht dan een staalharde afstraffing wat voor Merkel (en nog enkele anderen) zo goed als het einde van haar politieke carrière zou betekenen.

Op een moment dat zich historische ontwikkelingen en dito beslissingen aankondigen, zou het dramatisch zijn binnen de eurozone te moeten afrekenen met een op zichzelf terugplooiend, veel nationalistischer en defensiever Duitsland. Meer nog, de kans dat Duitsland in die omstandigheden wel heel nadrukkelijk de cavalier seul-toer opgaat, is aanzienlijk.

De twee grote voordelen van de euro voor Duitsland - een ondergewaardeerde munt en bijzonder lage financieringskosten - gaan dan immers hoe langer hoe minder opwegen tegen de nadelen die nu zowel sociaal-economisch als politiek steeds nadrukkelijker aan de orde komen.

Onze partners