Marc De Vos (UGent)
Marc De Vos (UGent)
Directeur van de denktank Itinera en docent aan de UGent
Opinie

22/04/11 om 16:29 - Bijgewerkt om 16:29

Energiechaos

Bestaat er in dit land een grotere chaos dan wat moet doorgaan voor energiebeleid?

Er zijn de zonnepanelen. Toen we enkele jaren geleden de subsidiekraan open draaiden, wisten experts al wat er zou misgaan. Herverdeling voor rijken die een huis kunnen betalen, voor een technologie die nog niet rijp is, voor een industrie die leeft bij gratie van subsidies, en op kosten van het modale gezin.

Voor de politiek was de groene droom een natte droom. Nu de werkelijkheid daagt, komt paniek. De kraan gaat dicht, de sector staat op drijfzand, maar de zonnepanelen liggen er wel. Net zozeer als de symbolische windmolens in de Noordzee zullen blijven staan nadat we ook daarvan de volledige rekening zien.

Dan is er Electrabel. Gratis uitverkocht aan de Fransen van Suez. Eindproduct van een mismeesterde openmaking van de energiemarkt. Overheidsmonopolie is er vervangen door een bijna privé-monopolie, met daarbovenop een lappendeken van stroomverdelers. Te weinig concurrentie en geen transparante prijzen zijn het voorspelbare resultaat. Gezinnen en bedrijven betalen de rekening, maar regering, steden en gemeenten profiteren via belastingen of intercommunales.

Kernenergie tart elke verbeelding. Die afschaffen en tegelijk broeikasgassen verminderen, is een haast onhaalbare combinatie in de komende decennia. Maar een politieke strategie is er niet. Regeringen volgen de jojo van de publieke opinie. Geen keuze tussen kernuitstap of nieuwe centrales, terwijl die jaren op voorhand moet gemaakt worden om energietekorten te vermijden.

Oude kerncentrales blijven open bij politieke gratie. Als wederdienst dwingt de regering speciale heffingen af, in een terugkerend gevecht waarin nu zelfs de Nationale Bank wordt ingeschakeld.

In plaats van beleid hebben we belangenvermenging tussen politiek en energiespelers. Overheden liggen aan de baxter van energiewinsten en worden zo afhankelijk van het systeem dat ze zouden moeten hervormen. Een maffieuze bananenrepubliek kan het niet beter bedenken.

Marc De Vos doceert aan de UGent en is directeur van de denktank Itinera (www.itinerainstitute.org). Hij schrijft deze column in eigen naam.

Onze partners