Walter Pauli
Walter Pauli
Redacteur Knack
Opinie

04/10/11 om 13:55 - Bijgewerkt om 13:55

Een linkse minister van Financiën?

Nog voor de echte regeringsonderhandelingen begonnen zijn, noteert men de eerste claims op ministeriële bevoegdheden. Zowel SP.A als Groen! levert graag de nieuwe minister van Financiën. Zeggen ze, tenminste.

Een linkse of progressieve politicus op financiën: het zou een zeer ongewone aanwezigheid zijn in het Hôtel des Finances. Financiën is de enige regeringsfunctie die vast toekomt aan een politicus van de rechterzijde. In het beste geval duldt men een vertrouwensman uit de christelijke arbeidersbeweging, zoals Philippe Maystadt. Maar een socialist, of een groene?

Sinds 1830 waren er amper twee volwaardige socialistische ministers van Financiën: Hendrik De Man (1936-1938) en zijn opvolger Eugène Soudan (1938). Na de naoorlogse periode beperkte de rode invloed op dat departement zich tot een paar korte passages van staatssecretarissen. De laatste was Freddy Willockx, in 1980. Zes maanden duurde zijn verblijf, maar de schaarse tijd die hem gegeven was gebruikte Willockx om de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) slagkracht te geven. Een volgende regering schroefde die aanpak prompt terug met de afkondiging van het 'Charter van de Belastingplichtige'. Om maar te zeggen: zelfs voor een socialist met daadkracht en dossierkennis is financiën geen evident departement.

Toch is dat zogezegd de wens. In De Zevende Dag zei Wouter Van Besien (Groen!) dat 'een groene minister van Financiën veel zou kunnen realiseren, zeker aangezien de vorige er weinig van gebakken heeft'. Dat laatste is juist: sinds 1999 bestiert Didier Reynders (MR) financiën. Met de glimlach deed hij weinig. Een performante fiscus was voor de Franstalige liberaal geen prioriteit. Eerder had Caroline Gennez (SP.A) laten vallen dat ze niet nee zegt als ze 'een toffe portefeuille' aangeboden zou krijgen. Ze somde zelf op: asiel en migratie, buitenlandse zaken, en financiën. Ooit bekende Johan Vande Lanotte (SP.A) dat hij van asielbeleid 'eelt op zijn ziel' kreeg, vandaag vindt men dat 'tof'. En hoe tof is financiën?

Men kan natuurlijk een mediatieke invulling geven aan dat ministerschap (wee de bonussen van de bankiers!) of zwaar inzetten op het eigen partijprogramma - en de notionele interest verdient het tegen het licht te worden gehouden. En het is zo dat voor elke opvolger van Reynders het werk bij hopen is blijven liggen.

Maar uiteindelijk zal de nieuwe minister één zaak niet kunnen en niet mogen doen: zich profileren. Lees: zich onderscheiden van de rest van de regering. Wel integendeel, de nieuwe minister van Financiën zal bij uitstek de persoon zijn die in cruciale dossiers de regeringsconsensus uitdraagt en verwoordt. Hoe staat de nieuwe Belgische regering tegenover van Dexia? Wat is de houding van de Belgische regering ten opzichte van de euro? Schakelt België zich al dan niet in de Duitse lijn in, met alle budgettaire discipline die dat vereist en met de sociale consequenties die dat met zich meebrengt? Of zoekt men naar 'een milder alternatief' - maar ook één met meer risico? De nieuwe minister van Financiën zal het ons duidelijk maken. Als een socialist of een groene zich daartoe geroepen voelt, waarom niet? Het wordt een van de hardste en ondankbaarste jobs van de volgende jaren.

Walter Pauli

Onze partners