Hubert van Humbeeck
Hubert van Humbeeck
Commentator bij Knack
Opinie

07/03/11 om 19:14 - Bijgewerkt om 19:14

Een kleine soldaat

De kans is groot dat Bradley Manning de rest van zijn leven in een cel doorbrengt. Zijn misdrijf? Hij zette de Amerikaanse diplomatie een neus.

Het bericht viel vorige week min of meer tussen de plooien van het nieuws. De nieuwe aanklacht tegen private Bradley Manning was de kranten niet meer waard dan een kolommetje op de binnenbladzijden - de burgeroorlog in Libië kaapt terecht de aandacht van journalisten en diplomaten. De jonge soldaat wordt nu, onder meer, ook beschuldigd van 'hulp aan de vijand'. Een misdrijf waarvoor hij de doodstraf riskeert.

Zo'n vaart loopt het wellicht niet. De militaire aanklagers zegden al dat ze de zwaarste straf niet zullen eisen. Toch loopt Manning (23) zeker het risico op tientallen jaren in de gevangenis. Hij wacht sinds midden vorig jaar op zijn proces in een piepkleine cel op de marinebasis van Quantico in de staat Virginia. De vergelijking met de gevangenis van Guantanamo is niet helemaal uit de lucht gegrepen. Manning mag in zijn cel geen persoonlijke spullen hebben, hij heeft met niemand contact en elke vijf minuten controleert een bewaker of hij geen zelfmoord wil plegen.

Nochtans is Bradley Manning geen moordenaar. Hij vormt geen fysiek gevaar voor zijn omgeving of voor de samenleving. Zijn misdrijf bestaat erin dat hij van zijn baan als inlichtingenanalist van het Amerikaanse leger in Irak gebruik maakte om een computer met vertrouwelijke regeringsinformatie te kraken. Die informatie belandde op de klokkenluiderwebsite WikiLeaks.

Het ging het Pentagon eerst vooral om een kwalijke video-opname, waarop een Amerikaanse gevechtshelikopter in Irak burgers op de korrel neemt en doodschiet. In de nieuwe aanklacht is ook sprake van diefstal van vertrouwelijke overheidsinformatie: hij zou enkele honderdduizenden boodschappen en documenten hebben scheefgeslagen. Dat ze vervolgens online opdoken, wordt als collaboratie met 'de vijand' beschouwd - wie dat ook is.

Uit de manier waarop Manning wordt behandeld, blijkt opnieuw hoe de Amerikaanse regering zich te kijken gezet voelt. De boodschappen tonen geen fraai beeld van de Amerikaanse diplomatie, en dat - wordt gevreesd - eist vroeg of laat zijn tol. Tegelijk vangt Manning maar een fractie van de aandacht die WikiLeaks-oprichter Assange krijgt. De mediagenieke Australiër kan zich alsnog in Engeland in comfortabele omstandigheden verdedigen tegen het verzoek om uitlevering aan Zweden. Hij moet zich pas zorgen maken, als Stockholm hem op een vliegtuig naar de VS zou zetten.

Mensen die om het lot van Bradley Manning bekommerd zijn, houden vol dat hij eigenlijk alleen feiten heeft bekend gemaakt, die als oorlogsmisdaden kunnen worden omschreven. In het geval van de schokkende video-opname valt daar veel voor te zeggen. De Amerikanen hebben toch al de reputatie dat ze eerst schieten, voor ze vragen stellen. Het aantal burgerslachtoffers is ook in Afghanistan een voortdurende zorg. Maar zeker sinds Abu Ghraib heeft het Pentagon weinig op met klokkenluiders. Veel dankbaarheid moet Manning dus niet verwachten. De kleine soldaat zal de rekening betalen.

Hubert van Humbeeck

Onze partners